Nursoya sahifasining manbasini koʻrish

'''Nursoya''' — plastik sanʼat ([[Tasviriy sanʼat|tasviriy]] va amaliy bezak sanʼati, [[meʼmorlik]], [[dizayn]])ning ifoda vositalaridan biri. Turli yorqinlikdagi [[Rang|ranglar]] yoki bir rang tuslarining ajralishidagi izchillikka asoslanadi. Nursoyadagi izchillik [[Nursulton Roʻziboyev|nur]] va qorongʻi ([[soya]])ning tarqalishi, tasvirlanayotgan muhit, narsalarni hajmli nur-havo ogʻushida idrok qilish imkonini beradi. Narsalarga [[yorugʻlik]] tushishi natijasida uning sathi yorugʻ va qorongʻi (soya) yuzalarga ajraladi ''(Masalan, [[toʻrtburchak]] shakldagi buyumlarda bu ajralish keskin boʻlsa, dumaloq va silindrsimon buyumlarda bu ajralish asta-sekinlik bilan boradi)''. Natijada bunday buyumlarda nursoya orasida yarim soya va soya tomonida qaytgan nurlar qisobiga yoritilgan yuza — [[refleks]] mavjud boʻladi. Nursoya yoʻnalishi, narsalarning hajmli shakl xususiyatlari, sifati va [[havo]] holatiga bogʻliq; u orqali ijodkor ([[rassom]], [[haykaltarosh]] va boshqalar) oʻz gʻoyaviy estetik qarashlarini ifodalaydi, undan [[Lirika|lirik]] yoki dramatik kayfiyat hosil qilishda foydalanadi.

Nursoya imkoniyatlari qadimdan qoʻllangan. [[Yunonlar|Yunon]] rassomlari (Polignot, Parrasi va boshqalar) nursoya vositasida katta ijodiy yutuqlarga erishgan. [[Musulmon]] [[Sharq|Sharqida]] qadimdan [[meʼmorlik]], amaliy bezak sanʼatida nursoya imkoniyatlaridan keng foydalanilgan; [[oʻymakorlik]] ([[ganch]] va [[yogʻoch]]), [[haykaltaroshlik]] ([[Relyef (haykaltaroshlik)|relyef]] va boshqalar)da bezakni jozibali boʻlishi, taʼsirchanligini oshirishda nursoya oʻyiniga asoslanilgan. Nursoya va uning nazariy asoslari [[Uygʻonish davri]] ustalari ([[Leonardo da Vinci|Leonardo da Vinchi]]) tomonidan ishlana boshlandi. Shu davrda nursoya rassomlar tomonidan badiiy asarning ifodaliligini belgilovchi vosita sifatida keng foydalaniladi, imkoniyatlari yanada boyitiladi. Bugungi kunda ham nursoya realistik tasvirning asosini tashkil etadi, psixologik asarlar yaratishning muhim manbai hisoblanadi.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{OʻzME}}

{{chala}}



[[Turkum:Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi]]