Oʻtov: Versiyalar orasidagi farq

$2, $3 dagi (joriy) koʻrinishi

Bu atamaning boshqa maʼnolari ham mavjud. Qarang: Oʻtov (maʼnolari).

Oʻtov — koʻchma uy, turar joy; koʻchmanchi, yarim koʻchmanchi xalqlarning asosiy turar joyi.

Yengil xom ashyo (asosan, yogʻoch)lardan konussimon shaklda yasaladi: aylana shakldagi panjara devor va tepa qismdan iborat boʻlib, ustidan kigiz bilan yopiladi; shuning uchun "uy", "kigiz uy" deb ataladi. Oʻtovning oʻrtasida oʻchoq joylashadi, ichi oʻziga xos tarzda qismlar (ayollar qismi, erkaklar qismi va boshqalar)ga boʻlinadi. Tuzilishi jihatidan bir xil boʻlgan oʻtov tashqi koʻrinishi (bezaklari), pastbalandligi, kattakichikligi bilan farqlanadi. "Oʻtov" soʻzi, koʻpincha yangi oq kigiz bilan qoplangan, kelinchaklarga atab qurilgan uylarga nisbatan ishlatilgan; yangi kigiz ustidan oq mato qoplangan, oq arqonlar bilan tortib bezatilgan. Bundan hashamatli oʻtov "oq uy" deb ataladi. Oddiy oʻtovlar, koʻpincha xoʻjaliklar ehtiyoji uchun tiklangan oʻtovlar "qora uy" deyiladi. Tarixiy yozma manbalarda oʻtov Oʻrta Osiyo va Janubiy Sibirda yashagan xalqlarda qadimdan mavjudligi, hatto oʻrta asrlarda toʻrt gʻildirakli katta aravalarga oʻtov tikib foydalanilgani qayd etilgan. Oʻtov XX asr boshlarigacha Markaziy Osiyo va Oʻrta Osiyo, Janubiy Sibir, shuningdek, moʻgʻullar va boshqalar bir qancha xalqlarda mavjud boʻlgan. Xalqlarning oʻtroqlashishi natijasida oʻtov oʻz ahamiyatini qisman yoʻqotgan; qulay boshpana sifatida asosan choʻponlar undan foydalanadi. Solnomalarda "oq uy"larning har xil turlari (sarparda, sarqalʼa va boshqalar) boʻlgani qayd etilgan.

Ushbu maqola çaladir. Siz uni boyitib, ZiyoSferaga yordam berişingiz mumkin.
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak.

Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan.

-#YOʻNALTIRISH [[Oʻtov]]
+{{maʼnolari|Oʻtov (maʼnolari)}}
+[[Fayl:Kyrgyzská jurta, Song-köl.jpg|thumb|[[Qirgʻizlar|Qirgʻiz]] oʻtovi]]
+'''Oʻtov''' — koʻchma uy, turar joy; [[koʻchmanchilik|koʻchmanchi]], yarim koʻchmanchi [[xalq]]larning asosiy [[turar joy]]i.
+Yengil xom ashyo (asosan, [[yogʻoch]])lardan konussimon shaklda yasaladi: [[aylana]] shakldagi [[panjara]] [[devor]] va tepa qismdan iborat boʻlib, ustidan [[kigiz]] bilan yopiladi; shuning uchun "uy", "kigiz uy" deb ataladi. Oʻtovning oʻrtasida [[oʻchoq]] joylashadi, ichi oʻziga xos [[tarz]]da qismlar ([[ayol]]lar qismi, [[erkak]]lar qismi va boshqalar)ga boʻlinadi. Tuzilishi jihatidan bir xil boʻlgan oʻtov tashqi koʻrinishi ([[bezak]]lari), pastbalandligi, kattakichikligi bilan farqlanadi. "Oʻtov" [[soʻz]]i, koʻpincha yangi oq kigiz bilan qoplangan, [[kelinchak]]larga atab [[qurilish|qurilgan]] uylarga nisbatan ishlatilgan; yangi kigiz ustidan oq [[mato]] qoplangan, oq [[arqon]]lar bilan tortib bezatilgan. Bundan hashamatli oʻtov "oq uy" deb ataladi. Oddiy oʻtovlar, koʻpincha [[xoʻjalik]]lar [[ehtiyoj]]i uchun tiklangan oʻtovlar "qora uy" deyiladi. Tarixiy yozma [[manbalar]]da oʻtov [[Oʻrta Osiyo]] va [[Janub]]iy [[Sibir]]da yashagan xalqlarda qadimdan mavjudligi, hatto [[oʻrta asrlar]]da [[4 (son)|toʻrt]] [[gʻildirak]]li katta [[arava]]larga oʻtov tikib foydalanilgani qayd etilgan. Oʻtov [[XX asr|<nowiki>XX</nowiki> asr]] boshlarigacha [[Markaziy Osiyo]] va [[Oʻrta Osiyo]], Janubiy Sibir, shuningdek, [[moʻgʻullar]] va boshqalar bir qancha xalqlarda mavjud boʻlgan. Xalqlarning oʻtroqlashishi natijasida oʻtov oʻz ahamiyatini qisman yoʻqotgan; qulay [[boshpana]] sifatida asosan choʻponlar undan foydalanadi. [[Solnoma]]larda "oq uy"larning har xil turlari ([[sarparda]], sarqalʼa va boshqalar) boʻlgani qayd etilgan.
+{{chala}}
+{{OʻzME}} <!-- Bot tomonidan yaratildi -->
+[[Turkum:Arxitektura]]
+[[Turkum:Oʻrta Osiyo]]