Ziyosfera

Odamato: Versiyalar orasidagi farq

Avtomatik translit va nom yoʻnaltirishi: Odamato
Oʻzbekiston Milliy Ensiklopediyasi (OʻZME) loyihasidan 100% asl holatida import qilindi.
#YOʻNALTIRISH [[Odamato]]
{{Infobox
|name        = Infobox/Quranic character
|bodystyle    =
|titlestyle  =
|abovestyle  = background: #cfc;
|subheaderstyle =
|title        = [[Nabiy]]
|above        = [[Odamato]]
|subheader    = {{lang-ar|آدم}}
|subheader2  =
|imagestyle  =
|captionstyle =
|image        = [[File:AdamAndHawaInParadise.jpg|240px]]
|caption      = [[Farishta]]lar qurshovi ichida Adan bogʻida turgan Odamato va [[Momohavo]] ''(Eron islomiy rassomchiligiga oid tasvir)''
|headerstyle  = background: #ccf;
|labelstyle  = background: #ddf;
|datastyle    =
| header1 = Tarjimai hol
|  label2 = Tugʻilgan
|  data2 =<!-- sana va joyni kiriting -->
|header2 =
|  label3 = Vafot etgan
|  data3 =<!-- sana va joyni kiriting -->
|header3 =
|  label4 = Gʻoyib boʻlgan
|  data4 =
|header4 =
|  label5 = Turmush oʻrtogʻi
|  data5 = [[Momohavo]] ({{lang-ar2|حَوَّاء}})
|header5 =
|  label6 = Hamrohi
|  data6 =
|header6 =
|  label7 = Farzandlari
|  data7 = [[Qobil va Hobil]], [[Shis]] <br/>({{lang-ar2|هابيل، قابيل، شِيث}})<br/>Anaq
|header7 =
|  label8 = Ota-onasi
|  data8 =
| header8 = Qurʼoniy rivoyatlar
|  label9 = Ismi zikr qilingan
|  data9 = Ha
|header10 =
|  label11 = ''[[Sura]]'' ([[Qurʼondagi suralar roʻyxati|Suralar]])
|  data11 = [[Al-Baqara|2]], [[Oli Imron surasi|3]], [[Moida surasi|5]], [[Aʼrof surasi|7]], [[Isro surasi|17]], [[Kahf surasi|18]], [[Maryam surasi|19]], [[Toha surasi|20]], [[Yosin surasi|36]]
|header11 =
|  label12 = ''[[Oyat|Oyatlar]]''
|  data12 = {{Collapsible list
| bullets = on
| title = {{nobold|'''oyat:'''}}
| 2:30–39
| 3:33
| 3:59
| 5:27–31
| 7:11–35
| 7:172–173
| 7:189
| 17:61–70
| 18:50–51
| 19:58
| 20:115–126
| 36:60–61
}}
|header12 =
|  label13 = ''Tafsir''
|  data13 =
|header13 =
|  label14 = Zikr etilgan:
|  data14 = 25 ta
|header14 =
|  label15 = Boshqa rivoyatlar
|  data15 =
| header15 = Paygʻambarlik
|  label16 = Boshqa rivoyatlar
|  data16 =
|header16 =
|  label17 = Mashhur sifatlari
|  data17 = Ilk inson va ilk [[musulmon]]
|header17 =
|  label18 = Muqaddas kitob
|  data18 =
|header18 =
|  label19 = Oldingi shaxs
|  data19 =
|header19 =
|  label20 = Vorisi
|  data20 = [[Shis]]
|header20 =
|  label21 = Maqomi
|  data21 = [[Xalifa]], [[paygʻambar]], [[insoniyat]]ning otasi
|header21 =
|  label22 = Boshqa ekvivalentlar
|  data22 = [[Injilda Odamato]], [[Yahudiylikda Odamato]]
|belowstyle = background: #ddf;
|below      = Izohlar
}}
'''Odam''' ({{lang-ar|آدم}}), '''Odamato''' (shuningdek, '''Abulbashar''' yaʼni „insoniyat otasi“ deb ham ataladi) – [[islom]]ga (shuningdek, iudaizm va xristianlikka) koʻra, [[Alloh]] tomonidan yaratilgan [[yer]] yuzidagi birinchi [[odam]] va inson zotining otasi. [[Qurʼon]]ga koʻra, [[Alloh]] Odamatoni [[loy]]dan oʻzining yerdagi oʻrinbosari ([[xalifa]]) sifatida yaratib, unga oʻz ruhidan jon ato etgan.
 
== Qurʼondagi qissa ==
[[Islom]]da Odamato birinchi [[paygʻambar]] hisoblanadi. [[Qurʼon]]ga koʻra. [[Alloh]] Odamatoga barcha narsalarning nomlarini oʻrgatib, bu bilan uni [[farishta]]lardan yuqori qoʻygab va [[farishta]]larga Odamatoga bosh egib [[sajda]] qilishni buyurgan. Faqat [[Iblis]] [[sajda]] qilishdan bosh tortgab. Iblis takabburligi va sarkashligi tufayli [[jannat]]dan quvilgan. Odamato jufti haloli [[Momohavo]] bilan [[jannat]]da yashab, ularga barcha neʼmatlardan yeyishlikka ruxsat berilgab, faqatgina bir daraxtning mevasidan yeyish taqiqlangan boʻladi:
 
{{Q2|19. Ey Odam, sen jufting bilan jannatni maskan tut. Ikkovingiz xohlagan joyingizdan yeng. Ammo mana bu daraxtga yaqinlashmanglar. Uning sababidan zolimlardan boʻlib qolmanglar.<br/>20. Bas, shayton ikkovlarining berkitilgan avratlarini ochish uchun ularni vasvasa qildi va: „Robbingiz sizni ushbu daraxtdan faqat ikkovingiz farishta boʻlmasligingiz yoki abadiy qolmasligingiz uchungina man qildi“, dedi.<br/>21. Ularga: „Albatta, men sizlarga nasihat qiluvchilardanman“, deb qasam ichdi.|[[Aʼrof surasi]], 19–21-oyatlar}}
 
[[Iblis]] Odamato bilan [[Momohavo]]ni aldab, taqiqlangan daraxt mevasini yediradi. Buning jazosi evaziga ular [[jannat]]dan chiqarilib, ularning avlodlari [[yer]]da yashashga va [[mehnat]] qilishga mahkum etiladi{{OʻzME-O}}<!-- Bot tomonidan yaratildi -->.
 
== Manbalar ==
{{manbalar}}
 
== Havolalar ==
* {{Commonscat-inline|Adam in Islam}}
 
 
{{OʻzME}}
{{islom-stub}}
 
 
{{Qurʼonda ismi kelgan paygʻambarlar}}
{{tashqi havolalar}}
[[Turkum:Qurʼondagi paygʻambarlar]]

$2, $3 dagi (joriy) koʻrinishi

Nabiy
Odamato
arabcha: آدم‎‎

Farishtalar qurshovi ichida Adan bogʻida turgan Odamato va Momohavo (Eron islomiy rassomchiligiga oid tasvir)
Tarjimai hol
Turmush oʻrtogʻi Momohavo (حَوَّاء‎‎)
Farzandlari Qobil va Hobil, Shis
(هابيل، قابيل، شِيث‎‎)
Anaq
Qurʼoniy rivoyatlar
Ismi zikr qilingan Ha
Sura (Suralar) 2, 3, 5, 7, 17, 18, 19, 20, 36
Oyatlar
Zikr etilgan: 25 ta
Paygʻambarlik
Mashhur sifatlari Ilk inson va ilk musulmon
Vorisi Shis
Maqomi Xalifa, paygʻambar, insoniyatning otasi
Boshqa ekvivalentlar Injilda Odamato, Yahudiylikda Odamato
Izohlar

Odam (arabcha: آدم‎‎), Odamato (shuningdek, Abulbashar yaʼni „insoniyat otasi“ deb ham ataladi) – islomga (shuningdek, iudaizm va xristianlikka) koʻra, Alloh tomonidan yaratilgan yer yuzidagi birinchi odam va inson zotining otasi. Qurʼonga koʻra, Alloh Odamatoni loydan oʻzining yerdagi oʻrinbosari (xalifa) sifatida yaratib, unga oʻz ruhidan jon ato etgan.

Qurʼondagi qissa

[tahrir | manbasini tahrirlash]

Islomda Odamato birinchi paygʻambar hisoblanadi. Qurʼonga koʻra. Alloh Odamatoga barcha narsalarning nomlarini oʻrgatib, bu bilan uni farishtalardan yuqori qoʻygab va farishtalarga Odamatoga bosh egib sajda qilishni buyurgan. Faqat Iblis sajda qilishdan bosh tortgab. Iblis takabburligi va sarkashligi tufayli jannatdan quvilgan. Odamato jufti haloli Momohavo bilan jannatda yashab, ularga barcha neʼmatlardan yeyishlikka ruxsat berilgab, faqatgina bir daraxtning mevasidan yeyish taqiqlangan boʻladi:

19. Ey Odam, sen jufting bilan jannatni maskan tut. Ikkovingiz xohlagan joyingizdan yeng. Ammo mana bu daraxtga yaqinlashmanglar. Uning sababidan zolimlardan boʻlib qolmanglar.
20. Bas, shayton ikkovlarining berkitilgan avratlarini ochish uchun ularni vasvasa qildi va: „Robbingiz sizni ushbu daraxtdan faqat ikkovingiz farishta boʻlmasligingiz yoki abadiy qolmasligingiz uchungina man qildi“, dedi.
21. Ularga: „Albatta, men sizlarga nasihat qiluvchilardanman“, deb qasam ichdi.
— Aʼrof surasi, 19–21-oyatlar

Iblis Odamato bilan Momohavoni aldab, taqiqlangan daraxt mevasini yediradi. Buning jazosi evaziga ular jannatdan chiqarilib, ularning avlodlari yerda yashashga va mehnat qilishga mahkum etiladi[1].

Manbalar

[tahrir | manbasini tahrirlash]
  1. ↑ Fayl:National Encyclopedia of Uzbekistan logo.png „Odamato“, Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (O-harfi). Toshkent: „Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi“ Davlat ilmiy nashriyoti, 2000–2006-yillar.

Havolalar

[tahrir | manbasini tahrirlash]





"https://new.ziyosfera.uz/ziyo/Odam_Ato?oldid=219434" dan olindi