Ogʻriq sahifasining manbasini koʻrish

[[Fayl:Nociceptive pain.jpg|thumb]]
'''Ogʻriq''' — oʻta kuchli yoki yemiruvchi taʼsirlovchilarga javoban organizmda roʻy beradigan noxush fiziologik jarayon hisoblanadi. U organizmning himoyalanish reaksiyasi. Ogʻriq butun organizm yoki organlar funksiyasining buzilganligi haqida, kasallik toʻgʻrisida ogohlantiradi, uni aniqlashga va toʻgʻri davolashga imkon beradi. Shu bilan birga ogʻriq sezgi hissiy kechinma sifatida kishini ezadi, unga orom va uyqu bermaydi, ish qobiliyatini pasaytiradi va boshqa ogʻriq haddan tashqari kuchli boʻlsa, hushdan ketish, shok roʻy berishi mumkin. Ogʻriq koʻproq taʼsirlovchining kuchiga bogʻliq. Agar [[teri]], [[Shilliq pardalar|shilliq pardalari]], [[suyak usti pardasi]] qattiq shikastangan boʻlsa, ogʻriq kuchli boʻladi. Ichak funksiyasidagi ozgina buzilishlar kuchli ogʻriqqa sabab boʻlishi yoki, aksincha, [[bosh miya]], [[Buyrak|buyrakning]] jiddiy zararlanishlari ogʻriqsiz oʻtishi mumkin. ogʻrituvchi taʼsirotga javoban organizmda bir qancha muhim oʻzgarishlar roʻy beradi. Qon tomirlari torayadi, qon bosimi koʻtariladi, qonning ivish xususiyati oshadi, qondagi [[qand miqdori]] koʻpayadi. Ogʻriq bevosita paydo boʻlgan joyida ([[Gastrit|gastritda]] [[toʻsh]] ostida) yoki bu joydan ancha uzoqda ([[Siydik toshi kasalligi|siydik toshi kasalligida]] [[jinsiy aʼzolar]] va [[Chov kanali|chovda]]) sezilishi va [[Nerv|nervlar]] orqali gavdaning muayyan sohalariga tarqalishi mumkin, buni [[ogʻriq irradiatsiyasi]] deyiladi. Ichki aʼzolarning kasalliklarini aniqlashda ogʻriq turi va irradiatsiya harakteri nazarda tutiladi. Ogʻriq sezgisi [[Bosh miya poʻstlogʻi|bosh miya poʻstlogʻida]] shakllanib, keyin [[Periferik organlar|periferiyada]] aks etadi. Loʻqillovchi, sanchuvchi, kesuvchi, lovullatuvchi, simillovchi, timdalovchi va boshqa xil ogʻriqlar farqlanadi. [[Bosh ogʻrigʻi]], [[Yurak|yurak sohasidagi]] va [[Qorin boʻshligʻi|qorin sohasidagi]] ogʻriqlar inson hayotiga jiddiy xavf soladigan ogʻriqlardir.

Yurak sohasidagi ogʻriq [[Koʻkrak qafasi|koʻkrak qafasining]] chap tomonida yoki toʻsh orqasida boʻladi. Ogʻriq birdan yoki asta-sekin boshlanadi. Ogʻriq bir lahzada oʻtib ketishi yoki anchagina davom etishi mumkin. Koʻproq yurak hamda boshqa aʼzolar kasallanganda uchraydi. Toʻsh orqasida siqib boshlanadigan Ogʻriq jismoniy zoʻriqqanda yoki tinch holatda ham kuzatiladi, bu asosan [[Stenokardiya|stenokardiyaga]] xos boʻlib, tibbiy yordam koʻrsatishni talab etadi. Koʻkrak qafasining chap tomonidagi ogʻriq [[Revmatizm|revmatizmda]], shuningdek, yurak atrofidagi aʼzolar zararlanganda, [[Anemiya|kamqonlikda]] va boshqa kasalliklarda paydo boʻladi. Yurak sohasidagi ogʻriq koʻpincha [[Nevrozlar|nevrozlarda]], yurak-nerv apparatining funksional buzilishlarida, [[ichki sekretsiya]] bezlari faoliyatining oʻzgarishi, turli [[Zaharlanish|intoksikatsiyalarda]] (masalan, [[chekish]] yoki ichkilikka qaram kishilarda) kuzatiladi.

Ogʻriqqa davo qilish uni yuzaga keltirgan sababchisini bartaraf etishdan iborat. Ogʻriqlardan oʻtkir qorin ogʻrigʻiga eʼtiborsizlik bilan qarab boʻlmaydi, chunki bu xil ogʻriq [[qorin boʻshligʻi]] organlarining jiddiy kasalliklari ([[Appenditsit|oʻtkir appenditsit]], [[meʼda]] yoki [[ichak]] yarasining teshilishi, [[ichak buralishi]], ichakning tutilib qolishi, qorin boʻshligʻiga koʻp qon oqishi (ichki qon ketish), [[oʻtkir pankreatit]] va boshqalardan dalolat beradi. Qorinda ogʻriqning kelib chiqish sababini faqat shifokor aniqlaydi va tegishli davo tayinlaydi. Bemorning oʻzi yoki atrofidagi kishilarning ogʻriq sababini bilmay turib, oʻz bilgicha davo qilishga urinishlari bemor ahvolini ogʻirlashtirib qoʻyishi mumkin. Bolalardagi qorin ogʻrigʻini ota-onalar koʻpincha „ich buzilishi“ deb oʻylashadi. Oʻz bilgicha [[ogʻriq qoldiruvchi dorilar]], [[Surgi vositalari|surgi]] ichish, [[Huqna|klizma]] qilish qatʼiy man etiladi. Bu xil muolajalar kasalliklarni aniqlashda, tashxis qoʻyishda shifokorni chalgʻitishi mumkin. Umuman ogʻriqning hamma turida ham shifokorga koʻrinib, uning koʻrsatmalariga qatʼiy amal qilish tavsiya etiladi<ref>[[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil</ref>.

== Manbalar ==
{{manbalar}}


{{OʻzME}}

[[Turkum:Simptom:Bosh ogʻrigʻi]]


{{med-stub}}

== Havolalar ==

[http://www.bedroompedia.com/best-mattress-for-back-pain/ best mattress for back pain] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20181024152500/http://www.bedroompedia.com/best-mattress-for-back-pain/ |date=2018-10-24 }}
[[Turkum:Tibbiy terminlar]]