Oksana Boturchuk sahifasining manbasini koʻrish

{{Sportchi bilgiqutisi
|ism=Oksana Oleksandrivna Boturchuk
|tasvir=Fayl:Oksana Boturchuk - 2016-10-05 - 2.jpg
|jins=ayol
|fuqaroligi={{UKR}}
|tavallud_sanasi={{tugʻilgan sanasi va yoshi|1984|09|12}}
|tavallud_joyi={{tavalludJoyi|Nikopol}}, [[Dnepropetrovsk viloyati]], [[Ukraina SSR]], [[SSSR]]
|faoliyat_yillari=200-yildan hozirgacha
|boʻyi=168 sm
|mamlakat={{UKR}}
|sport=[[Yengil atletika]]
|klub=Invasport
}}

'''Oksana Oleksandrivna Boturchuk''' ({{Lang-uk|Оксана Олександрівна Ботурчук}}; [[1984-yil]] [[12-sentyabr]], [[Nikopol]]) – [[Ukrainlar|ukrainalik]] [[Yengil atletika|yengil atletikachi]], Ukrainada xizmat koʻrsatgan sport ustasi<ref>{{Veb manbasi |url=http://dduvs.in.ua/2018/08/27/oksana-boturchuk/ |sarlavha=З Чемпіонату Європи серед параолімпійців викладачка ДДУВС Оксана Ботурчук привезла 2 золоті медалі |qaralgan sana=2019-09-12 |arxivsana=2019-09-10 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20190910070105/http://dduvs.in.ua/2018/08/27/oksana-boturchuk/}}</ref>. 2008-yilgi Paralimpiada chempioni, 2008, 2012, 2016 va 2020-yillardagi Yozgi Paralimpiada oʻyinlarining sakkiz karra kumush va bronza medali sohibi.

== Hayoti ==
Boturchuk Nikopolda sportchi oilasida tugʻilgan. Otasi sambo boʻyicha [[SSSR sport ustasi]], onasi [[yengil atletika]] boʻyicha sport ustasi nomzodi, onasi sprintda qatnashgan va shuning uchun qizini murabbiy Marina Afanasyevna Sitsarikovaga olib kelgan. Singlisi Yelena ham Oksana bilan birgalikda sport bilan shugʻullangan. Oksananing eri Balaban Sergey Nikolayevich, [[sambo]] va [[dzyudo]] boʻyicha xalqar toifadagi sport ustasi, ularning Sofiya ismli qizi bor.

Avtohalokat tufayli koʻrishi keskin yomonlashgan. Boturchuklar oilasi buvisining uyidan Nikopolga qaytayotganda [[Vinnitsa]] yaqinida avtohalokat yuz beradi. Oilada hamma jabrlanadi, ammo eng katta jarohatni Oksana olgan. Ammo bu voqeadan oldin Oksanada koʻrish bilan bogʻliq muammolar mavjud boʻlgan boʻlib, baxtsiz hodisadan keyin qisqa muddatda toʻliq koʻrish qobiliyatini yoʻqotdi. Keyinchalik uning koʻrish qobilyati qisman tiklanadi. Hozirda koʻrish qobiliyati minus besh yarim.

Boturchuk bir qancha xalqaro turnirlarda gʻoliblikni qoʻlga kiritib, milliy terma jamoaga kiritilgan. Birinchi yirik turniri [[Shvetsiya|Shvetsiyada]] boʻlib oʻtgan qishki jahon chempionati (2006). Bu turnirda Boturchuk 60 metrga [[yugurish]], uzunlikka sakrash va 400 metrga [[yugurish]] boʻyicha gʻoliblikni qoʻlga kiritgan, oʻsha yili [[Niderlandiya|Niderlandiyada]] boʻlib oʻtgan yozgi jahon chempionatida 100 va 200 metrga [[yugurish]] boʻyicha chempionlik rekordini oʻrnatgan va jahon rekordi oʻrnatishga yaqin kelgan.

2007-yilda Jahon kubogida qatnashib, 100 va 200 metrga [[Yugurish|yugurishda]] gʻolib chiqqan va kuzda esa [[Chexiya|Chexiyada]] 70 ga yaqin mamlakat vakillari ishtirok etgan turnirda gʻolib chiqqan. Bu musobaqada Oksana 100 va 200 m masofada [[yugurish]] boʻyicha ikkita jahon rekordini yangilaydi, ammo doping nazorati yoʻqligi sababli rekordlar hisobga olinmaydi.

2008-yil may oyining boshida yana [[Angliya|Angliyada]] 100 va 200 m ga [[yugurish]] boʻyicha gʻolib boʻladi. May oyining oxirida Oksana [[Xorvatiya|Xorvatiyaga]] joʻnab, bu yerda ham muvaffaqiyatli ishtirok etdi. Keyin [[Pekin|Pekindagi]] oʻyinlarda uchta medalni qoʻlga kiritdi: 100 metrga [[Yugurish|yugurishda]] bitta oltin, 400 va 200 metrga [[Yugurish|yugurishda]] dastlabki bosqichda 56,05 va finalda 55,88 natijani qayd etdi. Natijada ushbu koʻrsatkichlari Ukraina sport ustasiga belgilangan normalardan oshib ketgan<ref>{{Veb manbasi |url=http://invasport.org.ua/personi/oksana-boturchuk.html |sarlavha=Оксана Ботурчук. Такой вот, заяц… |qaralgan sana=2016-08-09 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20131203062943/http://invasport.org.ua/personi/oksana-boturchuk.html |arxivsana=2013-12-03}}</ref>.

2019-yilda [[Birlashgan Arab Amirliklari|BAAning]] [[Dubay]] shahrida boʻlib oʻtgan paraatletika boʻyicha jahon chempionatida ikkita medalni qoʻlga kiritdi. 9-noyabr kuni 400 metrga [[Yugurish|yugurishda]] kumush (T12 toifasi)<ref>{{Veb manbasi |url=https://new.paralympic.org.ua/ua/news/nacionalna-paralimpijska-zbirna-z-legkoyi-atletiki-virivayetsya-vpered-na-chempionati-svitu-drugi-u-sviti |sarlavha=Національна паралімпійська збірна з легкої атлетики виривається вперед на чемпіонаті світу |qaralgan sana=2019-11-13 |arxivsana=2019-11-12 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20191112092941/https://new.paralympic.org.ua/ua/news/nacionalna-paralimpijska-zbirna-z-legkoyi-atletiki-virivayetsya-vpered-na-chempionati-svitu-drugi-u-sviti}}</ref>, 12-noyabr kuni esa 200 metrga [[Yugurish|yugurishda]] (T12 toifasi) bronza sovrinini qoʻlga kiritdi. Oʻshanda hamrohi ({{Lang-en|sighted guide}}) Nikita Barabanov boʻlgan.

2021-yil 31-avgust kuni [[Tokio|Tokiodagi]] 2020-yilgi Yozgi Paralimpiada oʻyinlarida Oksana T12 toifasida 400 metrga [[Yugurish|yugurishda]] kumush medalni qoʻlga kiritdi<ref>{{Veb manbasi |sarlavha=Ботручук здобула ще одне "срібло" для України на Паралімпіаді-2020 |url=https://www.rbc.ua/ukr/news/botruchuk-poluchila-eshche-odno-serebro-ukrainy-1630386587.html |ish=РБК-Украина |qaralgan sana=2021-08-31 |arxivsana=2021-08-31 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20210831120238/https://www.rbc.ua/ukr/news/botruchuk-poluchila-eshche-odno-serebro-ukrainy-1630386587.html}}</ref>. 2 sentyabr kuni 100 metrga yugurishda bronza, 4 sentyabr kuni esa 200 metrga estafetada kumush medalni qoʻlga kiritdi<ref>{{Veb manbasi |sarlavha=Легоатлетка Ботурчук взяла "срібло" Паралімпіади – це вже її третя медаль |url=https://sport.24tv.ua/legoatletka-boturchuk-vzyala-sriblo-paralimpiadi-novini-sportu_n1729956 |ish=24 Канал |qaralgan sana=2021-09-06 |til=uk |arxivsana=2021-09-06 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20210906174752/https://sport.24tv.ua/legoatletka-boturchuk-vzyala-sriblo-paralimpiadi-novini-sportu_n1729956}}</ref>.

Boturchuk Dnepropetrovsk viloyati „Invasport“ markazida [[yengil atletika]] bilan shugʻullanadi.

Dnepropetrovsk universitetining [[psixologiya]] fakultetini tamomlagan.

1-darajali (2016-yil)<ref>{{Veb manbasi |url=http://www.president.gov.ua/documents/4302016-20569 |sarlavha=Указ Президента України № 430/2016 від 4 жовтня 2016 року «Про відзначення державними нагородами України» |qaralgan sana=2017-02-11 |arxivsana=2017-09-13 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20170913135703/http://www.president.gov.ua/documents/4302016-20569}}</ref>, 2-darajali (2012-yil), 3-darajali (2008-yil)<ref>{{Veb manbasi |sarlavha=Указ Президента України № 909/2008 від 7 жовтня 2008 року «Про відзначення державними нагородами України спортсменів, тренерів та фахівців національної збірної команди України серед спортсменів-інвалідів на XIII літніх Паралімпійських іграх» |url=http://www.president.gov.ua/documents/8432.html |qaralgan sana=2024-08-15 |arxivsana=2014-07-11 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20140711111328/http://president.gov.ua/documents/8432.html }}</ref> „Buyuk xizmatlari uchun“ ordeni kavaleri.

2021-yil 22-iyulda Oksana Boturchuk<ref>{{Veb manbasi |url=https://www.segodnya.ua/ua/lifestyle/afisha/hochetsya-chtoby-moya-istoriya-mogla-vdohnovit-oksana-boturchuk-o-filme-puls-1404196.html |sarlavha="Хочеться, щоб моя історія могла надихнути": паралімпійська чемпіонка Оксана Ботурчук про фільм "Пульс" |qaralgan sana=2020-03-09 |arxivsana=2020-02-20 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20200220180837/https://www.segodnya.ua/ua/lifestyle/afisha/hochetsya-chtoby-moya-istoriya-mogla-vdohnovit-oksana-boturchuk-o-filme-puls-1404196.html}}</ref> hayotiga bagʻishlangan „Puls“ badiiy filmi chiqadi. Oksani rolini aktrisa Natalya Babenko ijro etgan.

Turmush oʻrtogʻi Sergey Balaban, ukrainalik [[sambo]] kurashchisi va [[Dzyudo|dzyudochisi]], [[dzyudo]] boʻyicha Ukraina chempionati chempioni (2006), kumush medali sohibi (2005), sambo boʻyicha Yevropa chempionatining kumush (2001, 2009) va bronza (2010) medali sovrindori, 2009-yilgi sambo boʻyicha jahon chempionati bronza medali sovrindori. [[Sambo]] va [[dzyudo]] boʻyicha xalqaro toifadagi Ukraina sport ustasi<ref>{{Veb manbasi |sarlavha=Балабан Сергей |url=http://vsambo.ru/sportsmeny/b/balaban-sergej/balaban-sergej/ |ish=Внутри самбо |qaralgan sana=2022-10-09 |til=ru |arxivsana=2022-10-09 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20221009072727/http://vsambo.ru/sportsmeny/b/balaban-sergej/balaban-sergej/}}</ref>.

== Manbalar ==
{{Manbalar}}
[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]
[[Turkum:1984-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:12-sentyabrda tugʻilganlar]]
[[Turkum:Yengil atletikachilar]]
[[Turkum:Paralimpiyachi ayollar]]
[[Turkum:Alifbo boʻyicha sportchilar]]