Ossip Bernstein sahifasining manbasini koʻrish

{| class="infobox vcard"
! colspan="2" class="infobox-above fn" |Ossip Samoilovich Bernstein
|-
| colspan="2" class="infobox-image" |[[File:Bernstein Ossip.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Bernstein Ossip.jpg|frameless]]<div class="infobox-caption">Ossip Samoilovich Bernstein</div>
|-
! scope="row" class="infobox-label" |Mamlakat
| class="infobox-data adr" |[[Ukraina]], [[Fransiya]]
|-
! scope="row" class="infobox-label" |Tavalludi
| class="infobox-data" | <span style="display:none">(<span class="bday">1882-09-20</span>)</span> 1882-yil 20-sentyabr
[[Zhytomyr]], [[Ukraina]]
|-
! scope="row" class="infobox-label" |Unvoni
| class="infobox-data note" |[[grossmeyster]] (1950)
|}
'''Ossip Samoilovich Bernstein''' (1882-yil 20-sentyabrda Ukrainada tugʻilgan –1962-yil 30-noyabrda vafot etgan) – ukrainalik fransuz shaxmatchisi. Ossip 1950-yilda [[FIDE]] tomonidan taqdim etilgan [[xalqaro grossmeyster]] unvonining ilk sovrindorlaridan biri edi.

== Biografiyasi ==
Ossip Samoilovich Ukrainaning [[Zhytomyr]] shahrida yahudiy oilasda tugʻilgan. Bernsteinning bolalik yillari Ukrainada oʻtgan. 1906-yilda [[Heidelberg universiteti]]da huquq fanlari doktori ilmiy darajasini oldi.

Bernstein muvaffaqiyatli tadbirkor sifatida koʻplab boylik orttirgan. Ammo, [[Oktyabr inqilobi]]da boyliklarining katta qismidan ayrilgan. Keyinchalik, [[Buyuk depressiya]] davrida ikkinchi, 1940-yilda Fransiya [[Uchinchi reyx]] tomonidan bosib olinganida uchinchi bor boyliklarini yoʻqotishga sabab boʻldi. Uning yahudiy oiladan kelib chiqishi fashistlar tomonidan bosib olingan Fransiyada qola olmasligini anglatardi. Shundan soʻng Ossip Ispaniyaga qochishga majbur boʻldi va [[Barselona|Barselonada]] joylashdi.

Jurnalist Edward Laskerning soʻzlariga koʻra, 1918-yilda 36 yoshli Bernstein [[Odessa]]da bolsheviklar maxfiy politsiyasi tomonidan hibsga olingan. Ularning maqsadi „aksilinqilobiy“ jinoyatchilarni tergov qilish va jazolash edi. Bernstein bank sohasida yuridik maslahatchi boʻlib ishlagani uchun uni otishga mahkum etishgan edi. Qatl kuni soʻngi daqiqada qoʻmondon mahbuslarning ismlari roʻyxatini koʻrishni soʻradi va Bernsteinning ismini tanidi. Chunki qoʻmondon shaxmat ishqibozi edi. Bernstein bilan qoʻmondon suhbatidan soʻng, qoʻmondon unga rad qila olmaydigan kelishuvni taklif qildi. Ular shaxmat oʻynashni kelishib olishadi. Agar Bernstein oʻyinda gʻalaba qozonsa hayotini va erkinligini qoʻlga kiritadi. Durang yoki magʻlubiyatga uchrasa, qolgan mahbuslar bilan birga unga oʻq uziladi. Bernstein qisqa vaqt ichida gʻalaba qozondi va ozod qilindi. U Britaniya kemasi orqali Parijga qochib ketadi va joylashdi<ref>{{Cite web |last=Stidham |first=Lindsay |title=Lined Up for the Firing Squad, This Chess Master Was Offered to Play a Game of Chess for His Life |date=8 April 2017 |url=https://historycollection.co/chess-master-escaped-death-game-chess/ |publisher=History Collection |access-date=10 June 2019}}</ref>.

Bernstein 1962-yilda Fransiyaning [[Pireney]] [[togʻlari]]dagi sanatoriyda vafot etdi.

== Shaxmatdagi faoliyati ==
[[File:Ossip Bernstein (1961).jpg|thumb|Bernstein, 1961-yil]]
[[File:Schaaktoernooi Groningen, Bestanddeelnr 901-8915.jpg|thumb|left|Bernstein. 1946-yil]]
Bernstein 1902-yil iyun oyida boʻlib oʻtgan [[Berlin|Berlindagi]] turnirda gʻalaba qozondi. 1902-yil iyul-avgust oylarida u [[Hannover]]dagi turnirda esa [[Walter John]]dan keyingi 2-oʻrinni egalladi. 1902–1903-yilgi Berlin oʻyinlarida yana bir bor zafar quchadi. 1903-yil sentyabr oyidagi Kiev 1903 shaxmat turnirida [[Mikhail Chigorin]]dan keyin 2-oʻrinni egalladi.

1911-yil fevral-mart oylarida San Sebastian shaxmat turnirida 9-oʻrinni qayd etadi va kuchli [[Shaxmat|shaxmatchi]], Rossiya vakili [[José Raúl Capablanca]]ga qarshi dona suradi. Ushbu oʻyinda magʻlub boʻlgan boʻlsada Brilliancy Prize sovrinini qoʻlga kiritadi.

Bernstein 1912-yilgi [[Vilna]] shahrida boʻlib oʻtgan turnirda [[Rubinstein]]dan keyingi 2-oʻrinni egalladi. 1914-yil yanvar oyidagi [[Moskva]] shahrida boʻlib oʻtgan kichik bahslarda Capablancaga qarshi bir magʻlubiyat hamda bir durang qayd etib, umumiy hisobda yutqazdi.

Ikkinchi jahon urushi vaqtida (1940-yil bahorida) Parijda Alekhine bilan oʻrtoqlik uchrashuvlarini olib bordi<ref>{{Cite web |last=Bernstein |first=Ossip 1945-yil 9-oktyabr|title=Letter |date=14 April 2015 |url=https://www.chesshistory.com/winter/winter84.html#7181._Alekhine_and_Bernstein/  |publisher=Chess |access-date=14 july 2022}}</ref><ref>{{Cite web |last=Stidham |first=Lindsay |title= "Bernstein / Zabludov va Alekhine / Budovsky (1940-yil)|date=23 April 2022 |url=https://www.chessgames.com/perl/chessgame?gid=1013424/ |publisher=History Collection |access-date=10 June 2019}}</ref>
== Manbalar ==
{{reflist|30em}}
[[Turkum:1882-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:Shaxmatchilar]]
[[Turkum:Shaxmat grossmeysterlari]]
[[Turkum:Ukraina shaxmatchilari]]
[[Turkum:Alifbo boʻyicha sportchilar]]
[[Turkum:1962-yilda vafot etganlar]]
[[Turkum:20-sentyabrda tugʻilganlar]]
[[Turkum:30-noyabrda vafot etganlar]]