Шанхай Ҳамкорлик Ташкилотининг Остона саммити — 2017-йилнинг 8-9 июн кунлари ташкилотга аъзо давлат раҳбарларининг Остонада бўлган саммити[1].

Остонадаги ШҲТ саммити (2017)

ШҲТ давлат раҳбарлари
Сана 8-9 июн 2017-йил
Жой Остона, Қозоғистон
Қатнашувчилар Qozogʻiston bayrogʻi Қозоғистон (мезбон)
Oʻzbekiston bayrogʻi Ўзбекистон
Xitoy bayrogʻi Хитой
Hindiston bayrogʻi Ҳиндистон
Pokiston bayrogʻi Покистон
Rossiya bayrogʻi Россия
Qirgʻiziston bayrogʻi Қирғизистон
Tojikiston bayrogʻi Тожикистон
Кейингиси ШҲТ саммити (2018)
Олдингиси Тошкентдаги ШҲТ саммити (2016)
ШҲТ қатнашувчилари кенг таркибда

Остона саммити

Қозоғистон Президенти Нурсултон Назарбоев раислигида ўтган йиғилишда, Ўзбекистон Республикаси президенти Шавкат Мирзиёев, Хитой Халқ Республикаси раиси Хи Жинпинг, Қирғизистон Президенти Алмазбек Атамбаев, Россия Президенти Владимир Путин, Тожикистон Президенти Эмомали Раҳмон, кузатувчи мақомидаги мамлакатлар делегациялари раҳбарлари — Афғонистон Ислом Республикаси президенти Ашраф Ғани, Беларус Республикаси президенти Александр Лукашенко, Ҳиндистон Бош вазири Нарендра Моди, Мўғулистон Республикаси президенти Цакҳиагиин Элбегдорж, Покистон Ислом Республикаси бош вазири Навоз Шариф, Эрон Ислом Республикаси ташқи ишлар вазири ўринбосари Иброҳим Раҳипур иштирок этди. Мажлисда ШҲТ Бош котиби Рашид Алимов, ШҲТ Минтақавий аксилтеррор тузилмаси ижроия қўмитаси директори Евгений Сисоэв қатнашди.

Бирлашган Миллатлар Ташкилоти Бош котиби Антóнио Гутеррес, Мустақил Давлатлар Ҳамдўстлиги Ижроия қўмитаси раиси — Ижрочи котиби Сергей Лебедев, Коллектив хавфсизлик шартномаси ташкилоти Бош котиби ўринбосари Аманжол Жанқулиев, АСЕАН Бош котиби Ле Лионг Мин иштирок этди.

Ўтган йиллар давомида ШҲТ нуфузли давлатлараро ташкилот сифатида халқаро майдонда мустаҳкам ўрин эгаллади, кўп томонлама ҳамкорликнинг самарали механизмига айланди.

Ташкилотнинг 2016 йилги Тошкент саммитида Ҳиндистон Республикаси ва Покистон Ислом Республикасининг ШҲТга аъзо давлат мақомини олиш йўлидаги мажбуриятлари тўғрисидаги меморандумлар имзоланган эди.

Саммитда Ҳиндистон ва Покистон ташкилотга аъзо сифатида қабул қилинди.

Ҳиндистон ва Покистоннинг ШҲТ аъзоси мақомига эга бўлиши ташкилот имкониятларини кенгайтириб, халқаро майдонда долзарб муаммоларни ҳал этиш, минтақа ва дунёда хавфсизлик ва барқарор тараққиётни таъминлашда кўп томонлама механизм сифатида ташкилот ролини янада оширишга хизмат қилади.

ШҲТга аъзо давлатлар халқаро терроризм, сепаратизм ва экстремизм, трансмиллий уюшган жиноятчилик, наркотик ва психотроп моддалар ва уларнинг прекурсорлари ноқонуний айланишига, ахборот хавфсизлигига таҳдид солаётган хавфларга қарши фаол, изчил курашмоқда.

Саммит иштирокчилари ШҲТ Ишбилармонлар кенгаши ва Банклараро бирлашмаси фаолиятига оид ахборотларни тинглаб, уларнинг фаолиятини ижобий баҳолади. Ушбу тузилмаларга Ташкилот доирасида барқарор ижтимоий-иқтисодий ривожланишни таъминлаш борасида, хусусан, макроиқтисодий ва молиявий барқарорликни таъминлаш, иқтисодиётнинг юқори технологик тармоқларини жадал ривожлантириш, саноат инфратузилмаларини модернизациялаш, сармоявий лойиҳаларни молиялаштириш механизмларини такомиллаштириш, ишбилармон доиралар ва молиявий тузилмалар ўртасида бевосита алоқаларни ривожлантириш орқали амалий кўмак беришга йўналтирилган фаолиятни кенгайтириш бўйича ўзаро алоқаларни фаоллаштиришни тавсия этди.

Ўзбекистон Президенти Шавкат Мирзиёев ўз нутқида саммит иштирокчилари эътиборини Афғонистондаги вазиятни яхшилаш зарурлигига қаратиб, у ерда содир этилаётган давомли терактлар дунёнинг барча мамлакатлари учун хавф солаётганини алоҳида таъкидлади. Ушбу таҳдидларга ҳамкорликда, жаҳон ҳамжамияти ҳаракатларини бирлаштирган ҳолда қарши курашиш зарурлигини қайд этди.

Ёшларни турли ёт ғоялардан асраш, уларнинг замонавий таълим-тарбия олиши, комил инсон бўлиб вояга этишида давлатлараро ҳамкорликнинг аҳамияти катта.

Самарқанд шаҳрида Ислом ҳамкорлик ташкилоти кўмагида Имом Бухорий халқаро илмий-тадқиқот марказининг ташкил этилиши миллатлараро, маданиятлараро муносабатларни мустаҳкамлашда муҳим қадам бўлади, - деди Мирзиёев.

Ўзбекистон ШҲТга аъзо давлатлар ўртасида савдо-иқтисодий алоқаларни янада мустаҳкамлаш, „Бир макон, бир йўл“ лойиҳаси доирасида транспорт-коммуникация соҳасини жадал ривожлантириш тарафдори эканини қайд этди.

Хитой-Қирғизистон-Ўзбекистон темир йўлининг қурилиши мамлакатимизнинг жаҳон бозорига чиқишида алоҳида аҳамиятга эга. Шавкат Мирзиёев ШҲТ давлатлари темир йўл соҳаси раҳбарларининг учрашувларини ташкил қилиш зарурлигини таъкидлади.

ШҲТнинг доимий фаолият юритувчи халқ дипломатияси марказини ташкил этиш ғоясини илгари сурди.

Давлат раҳбарлари кенгаши мажлиси якунлари бўйича қабул қилинган Остона декларациясида амалий ҳамкорликни янада ривожлантиришга оид асосий ёндашувлар, кўп томонлама ҳамкорликни кенгайтириш ва чуқурлаштириш учун барча саъй-ҳаракатларни йўналтиришга қаратилган муштарак интилишлар ўз ифодасини топган.

Оммавий ахборот воситалари вакиллари билан учрашувда мажлис самарали бўлгани, имзоланган ҳужжатлар ШҲТ мамлакатлари ўртасидаги ҳамкорликни янада ривожлантиришга хизмат қилиши таъкидланди.

Давлат раҳбарлари ШҲТ саммити юксак савияда ташкил этилганини таъкидлаб, Қозоғистон томонига самимий меҳмондўстлик учун миннатдорлик билдирдилар.

Шанхай ҳамкорлик ташкилотига раислик Хитой Халқ Республикасига ўтди.

Манбалар

  1. ↑ „архив нусхаси“. 2017-йил 18-августда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2017-йил 10-июн.