Ziyosfera

Oundle

Оундл (/ˈаʊндəл/) — Англиянинг Шимолий Нортемптоншир шаҳридаги Нене дарёсининг чап қирғоғида жойлашган бозор шаҳри ҳисобланади, 2011-йилги аҳолини рўйхатга олиш вақтида 5735 аҳолига эга эди[1]. У Лондондан 69 миля (111 километр) шимолда ва 12 ми (19 км) километрда жойлашган Петербородан жануби-ғарбда. Шаҳарда Оундл мактаби жойлашган[2].

Тарихи

Эски шаҳар ҳокимияти расми

Шаҳар номининг келиб чиқиши аниқ эмас. Бу, эҳтимол, қадимги туман номи бўлиб, грамматик шаклда қабила номини билдирувчи „Ундалас“[3].

Тарихдан олдинги ва бронза даври, темир даври ва Рим материалларининг кашфиёти Оундленинг бир неча минг йиллар давомида аҳоли пункти бўлганлигини кўрсатади[4] Топилмалар қаторида темир даври тангалари, Рим бронза пиналари, тангалар ва скелетлари топилган.[5]. Муҳим Рим топилмаси хих-аср бошларида Авлиё Пётр черковининг черков ҳовлисида топилган Рим косасининг бир қисми эди. Сайтдаги кейинги қазишмалар кўплаб Рим тангаларининг топилмаларига олиб келди, баъзилари император Клавдий ҳукмронлиги давридан[6]. Аштон Роад, Оундле яқинидаги участкада қизил плитка ва қурилиш тошининг топилиши у ерда Рим вилласи бўлиши мумкинлигидан далолат беради; яқин атрофдаги археологик баҳолашда Романо-Британия сопол буюмлари парчалари бўлган ариқ топилди[4].

Саксон истилоси Ундалас деб номланган қабиланинг келишини кўрди, бу эҳтимол бўлинмаган деган маънони англатади. Оундле эрамиздан аввалги 638-йилга бориб тақаладиган роҳиблар томонидан саёҳатчиларга бошпана ва ёрдам бериш учун фойдаланиладиган ҳоспитиумнинг жойи бўлган[7]. Бу милоддан аввалги 709-йилда Авлиё Уилфриднинг вафот этган жойи, у ерда черковни муқаддас қилган, шунингдек, унинг монастирларидан бири жойлашган. Ҳозирги Авлиё Пётр черкови[8]. Сент-Вилфриднинг асл черкови билан бир хил жойда жойлашган[9].

Оундл ҳақидаги биринчи аниқ ҳаволани 715-йилда Эдди ёзган, у Сент-Уилфриднинг қўшиқчиси бўлган ва уни Ундолум деб атаган. Беде уни турлича Инундалум ва Ундулана мœгð деб аталади[4].

Сент-Кетта ёки Кетт, ВИИ аср авлиёси[10]. Оундлнинг ҳомийси[11]. У ҳақида жуда кам нарса маълум, аммо Англо-Саксон Секган қўлёзмаси[12] га кўра, у Нене дарёси яқинидаги Оундле монастирида милоддан аввалги 1000[13] атрофида дафн этилган ва 11-асрда унга қурилган ибодатхона. Сент Сйтҳес Лане охиридан ташқарида жойлашган кичик кнолл. Бу ва 972 йилда берилган бозор низоми[14]. 12-асрда Оундленинг ўсишини тушунтиради[15].

1086-йилдаги Домесдай китобида 36 хонадон, тегирмон ва 1066-йилда қиймати 0,3 фунт стерлингдан иборат бўлган Полебрукдаги юзта Оундл қайд этилган, бу 1086-йилга келиб 11 фунт стерлингга кўтарилган[16].

Оундлда камида 1465-йилдан бери[15] грамматика мактаби мавжуд бўлиб, унда сер Уилям Лакстон (Лондоннинг лорд мери) таълим олган. Ўз васиятномасида у 1556-йилда Лакстон Грамматика мактабини ташкил этиш учун мерос қолдирди, ҳозирда Оундле мактаби номи билан танилган, Баққолларнинг ибодат компанияси томонидан бошқарилади[15][17].

1743-йилда Оундл яқинидаги Ледивудда „ Қора соат“ дан бир гуруҳ қўзғолончилар қўлга олинди. Улар полк кўтарилган Тоғларни патрул қилиш ўрнига чет элга жўнатилганига эътироз билдиришди[18][19]. Худди шу жойда ХВИ асрга оид олдинги бино ўрнини эгаллаган Олд Тоwн Ҳалл 1830-йилда қуриб битказилди.

Бошқаруви

Асосий мақола: Cорбй (УК Парлиамент cонституэнcй)
Асосий мақола: Эаст Мидландс (Эуропеан Парлиамент cонституэнcй)

Оундле Корби парламент сайлов округининг бир қисмидир. Корби учун ҳозирги парламент аъзоси (депутат) 2015-йил май ойида сайланган Консерватив партиядан Том Пурсглове ҳисобланади[20]. У аввал маҳаллий кенгаш депутати ва мамлакатдаги энг ёш кенгаш депутати бўлган[21].

Оундл 2020-йилда Брехитдан олдин Европа парламенти учун Шарқий Мидлендлар сайлов округининг бир қисми эди.

Маҳаллий даражада шаҳар ҳар тўрт йилда 12 кишини Оундл шаҳар кенгашига сайлайди. Кенгаш Оундленинг ижтимоий ва иқтисодий манфаатларини таъминлаш учун ишлайдиган сиёсий алоқага эга бўлмаган гуруҳдир. Кенгаш томонидан ҳар май ойида шаҳар ҳокими ва ўринбосари сайланади[22].

Географияси

Оундл - Нортгемптоншир округининг Шимолий Нортемптоншир туманида, Нене дарёси бўйида жойлашган, Корби ғарбда 9 миля ва Питерборо шимоли-шарқда 12 мил. Норгемптонширда жойлашганига қарамай, Оундл Петерборо учун „ПЕ8“ почта индексига киради[23].

Оундле Париш тахминан 900 гектар майдонни эгаллайди ва бутун шаҳар қурилишини, шунингдек, очиқ қишлоқларни қамраб олади. Чегараси Нене дарёси бўйлаб шаҳарнинг шарқи ва жануби бўйлаб ўтади ва ғарбдан Оундл Вудгача ва шимолдан Парк Вудгача чўзилади. Бу чегара 2013-йилда Шарқий Нортҳанц чегарасини кенг кўламли кўриб чиқиш чоғида ўрнатилган[24].

Геологияси

Минтақанинг ўзи юра давридаги қаттиқ тузилмаларда жойлашган бўлиб, Оундл чўкинди тош оолитида қурилган[25].

Иқтисодиёти

Оундле шаҳрида Фаирлине Ячц Лтд учун ҳашаматли моторли яхталар ишлаб чиқарадиган иккита заводдан бири жойлашган. Оундледа жойлашган Фаирлине Боац асл компанияси 2016-йил январ ойида рус инвесторлари томонидан сотиб олинишдан олдин 2015-йилда бошқарувга кирган[26].

Белгилар

Жамоат уйлари

Талбот меҳмонхонасидаги эман зинапоясининг ички ко'риниши

Энг қадимги бинолар орасида Талбот меҳмонхонаси бор. Бу ёғочдан қурилган; 1626-йилда яқин атрофдаги Фотҳерингҳай қал'аси харобаларидан тош билан қайта қурилган. Меҳмонхона 1587-йилда Фотҳерингҳайда қатл этилган Шотландия қироличаси Мери арвоҳ томонидан таъқиб қилингани ҳақидаги даъвоси билан ажралиб туради. Меҳмонхонада Фотҳерингҳай қал'аси харобаларидан олинган эман зинапояси борлиги айтилади, уни Марям ўлимга кузатиб қўйиш пайтида пастга туширган.[27][28] Меҳмонхонада ҳовлидаги қудуқ номи билан аталган “Друмминг Wелл Роом” номли хона бор, у номақбул ҳодисалар ёки яқинлашиб келаётган ўлим ҳақида огоҳлантирувчи барабан товушини чиқариши билан машҳур эди.[29][30]

Бошқа жамоат уйлари орасида 17-асрдаги Тҳе Росе & Cроwн меҳмонхонаси, Тҳе Шип Инн, 14-асрдаги мураббийлар меҳмонхонаси, Жорж ва яроқсиз ҳолга келган Тҳе Риверсиде жойлашган.[31]

Черковлар

Бир қатор черковлар мавжуд. Ҳозиргача энг кўзга кўринган, унинг 210 футлик шпали Нортгемптонширдаги энг баланд бўлиб, асосий черков ҳовлисига эга бўлган Авлиё Пётр черкови[32]. Шунингдек, методист, баптист ва рим-католик черковлари мавжуд. Баптистлар черкови Сент-Осит кўчасида жойлашган, аммо якшанба куни эрталаб Англиянинг Оундл черкови бошланғич мактабида хизмат қилади.

Стаҳл театри Оундл мактабига тегишли бўлган 264 ўринли театр майдони бўлиб, у илгари Ғарбий кўчада фойдаланилмаган Жамоат черкови ибодатхонаси бўлган. Оундл мактаби ўша пайтдаги уй хўжайини Жон Харрисоннинг кўрсатмаси билан бинони 1970-йилларнинг охирида сотиб олди ва черковни 1980-йилда спектакл учун очилган театрга айлантирди. Харрисон бинонинг директори бўлди ва 1993-йилда нафақага чиқишидан олдин кўплаб спектакллар яратди. 2012-йилда у 2018-йилда вафотидан олдин ўзининг 100-Стал театри спектакли бўлган “Ловеъс Лабоур'с Лост” филмини ишлаб чиқаришга қайтди[33] Бино 1900-йилда Оундлда яшаган АҚШ фуқароси Роналд Стаҳл шарафига номланган.[34] Бугунги кунда театрдан турли хил маҳаллий гуруҳлар, жумладан Оундле мактаби, Англиянинг Оундл черкови бошланғич мактаби ва маҳаллий Оундл Гилберт ва Салливан ўйинчилари фойдаланади.

Уруш ёдгорлиги

Расмий равишда Оундл ва Эштон уруши ёдгорлиги сифатида танилган уруш ёдгорлиги Ню-стрит ва Wест Стреэт кесишмасида жойлашган. 1920-йилда 600 фунт стерлингга қурилган, у 1920-йил 14-ноябрда жаноб ФW Сандерсон томонидан очилган ва худди шу маросимда Оундл викари Cанон Смаллей Лаw томонидан бағишланган. Дастлаб Биринчи жаҳон уруши пайтида ҳалок бўлган маҳаллий ҳаётларни хотирлаш, у шунингдек, Иккинчи жаҳон урушида ҳалок бўлганларга бағишлашни ўз ичига олади.[35] Ёдгорлик беш поғонали саккизбурчак асосдан иборат бўлиб, унинг устига иккита тўртбурчак плинтус ва бироз торайган тўртбурчак устун билан ўрнатилади. Ўз навбатида, бу кичик хоч билан ўралган. Ёдгорлик 1974-йил 7-июн куни тарихий Англия томонидан ИИ даражали рўйхатга киритилган бино сифатида таснифланган бўлиб, уни “алоҳида қизиқишдан ҳам кўпроқ муҳим бино” деб таснифлаган.[36]

Мемориалда икки урушда ҳалок бўлган 95 кишининг ёзувлари бор. Биринчи жаҳон уруши учун 68 ва Иккинчи жаҳон уруши учун 27.[37] Энди ёпилган Оундле ўрта мактаби ўзининг мактаб уйлари номи сифатида ёдгорликка ёзилганлардан тўрттасининг исмини олди, улар ДФ Барбер, ЖЛ Марлоw, ЖҲ Мейсон ва П. Ричардсон эди. Тўрттаси ҳам Иккинчи жаҳон уруши пайтида Қироллик ҳаво кучларида хизмат қилган.

Транспорти

Йўл

Оундле А605 -дан ташқарида жойлашган бўлиб, Трапстондаги А14 -ни Петербородаги А1 билан боғлайди. Оундлдаги йўл 1985-йилда катта такомиллаштирилди, натижада Оундл айланма йўли 1985-йил 12-декабрда малика Элис, Глостер герцогиняси томонидан очилди ва айланма йўлда плинтус ва гуруч тахтаси билан эсга олинади[38].

Манбалар

  1. ↑ Оффиcе фор Натионал Статистиcс: Оундле CП: Париш ҳеадcоунц Ретриэвед 16 Жулй 2015.
  2. ↑ „Оундле“. Оундле Счоол. Қаралди: 29-ноябр 2021-йил.
  3. ↑ „Кей то Энглиш Плаcе-намес“. 2022-йил 3-ноябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 3-ноябр.
  4. ↑ 4,0 4,1 4,2 „Арчаэологиcал деск-басед ассессмент он ланд ат Аштон Роад, Оундле, Нортҳамптоншире“. Оундле Тоwн Cоунcил (2012-йил июл). Қаралди: 4-апрел 2021-йил.
  5. ↑ „Оундле“. Бритиш Ҳисторй Онлине.
  6. ↑ Муррай, Жоҳн. Ҳандбоок фор травеллерс ин Нортҳамптоншире анд Рутланд. Лондон: Ж. Муррай, 1878 — 47-бет. 
  7. ↑ „Тҳе Ҳисторй оф Оундле“. Информатион Бритаин. Қаралди: 4-апрел 2021-йил.
  8. ↑ Ст Петер'с Чурч
  9. ↑ Паге. „А Ҳисторй оф тҳе Cоунтй оф Нортҳамптон“. Бритиш Ҳисторй Онлине. Қаралди: 5-апрел 2015-йил.
  10. ↑ „Гоогле Транслате“. Қаралди: 5-апрел 2015-йил.
  11. ↑ Моррис. „Тҳе cонcепт оф территорй ин тҳе лате Англо-Сахон анд эарлй Медиэвал cулт оф саинц ин Энгланд“. Этҳесес.бҳам.аc.ук. Қаралди: 5-апрел 2015-йил.
  12. ↑ „Тҳе Бритиш Либрарй МС Виэwер“. 2014-йил 3-январда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 3-январ 2014-йил.
  13. ↑ „Cетт – ои“. Охфординдех.оуп.cом. Қаралди: 5-апрел 2015-йил.
  14. ↑ „Абоут Оундле“. Оундле.инфо. Оундле Тоwн Cоунcил. Қаралди: 4-апрел 2021-йил.
  15. ↑ 15,0 15,1 15,2 „Оундле Неигҳбоурҳоод План 2011–2031“. Нортҳ Нортҳамптоншире Cоунcил. Қаралди: 4-апрел 2021-йил.
  16. ↑ „Сеарч | Домесдай Боок“. Домесдаймап.cо.ук. Қаралди: 5-апрел 2015-йил.[сайт ишламайди]
  17. ↑ „Оундле Счоол“. Тҳе Гоод Счоолс Гуиде. Тҳе Гоод Счоолс Гуиде. Қаралди: 4-апрел 2021-йил.
  18. ↑ „Тҳе Блаcк Wатч – Тҳе Мутинй“. Элеcтриcсcотланд.cом. Қаралди: 5-апрел 2015-йил.
  19. ↑ „Легендс оф Тҳе Блаcк Wатч“. Элеcтриcсcотланд.cом. Қаралди: 5-апрел 2015-йил.
  20. ↑ „УК Парлиамент МП Информатион“.
  21. ↑ „Интервиэw wитҳ Том Пурсглове“. Ҳуффингтон Пост (17-ноябр 2015-йил).
  22. ↑ „Оундле Тоwн Cоунcил“.
  23. ↑ „Постcоде – Оундле“. постал-cоде.cо.ук.
  24. ↑ „Оундле Неигҳбоурҳоод План“. Оундле.гов.ук.
  25. ↑ Тайлор, Ж.Ҳ.. Геологй оф тҳе cоунтрй ароунд Кеттеринг, Cорбй анд Оундле. ҲМСО, 1963. 
  26. ↑ „Фаирлине Боац: Неw оwнерс буй фирм бут cлосе а фаcторй“. ББC Неwс (26-январ 2016-йил).
  27. ↑ „Ҳаунтед Ҳотелс & Иннс“.
  28. ↑ „Тҳе Талбот Ҳотел – А Ҳисторй“.
  29. ↑ Ат Оундле. Стамфорд Мерcурй (9-сентабр 1714-йил), с. 11.
  30. ↑ „Тҳе Друмминг Wелл“. Оундле Ҳеритаге. Қаралди: 18-июн 2022-йил.
  31. ↑ „Риверсиде Инн, Оундле“. Cлосед Пубс.
  32. ↑ „Ст Петерс Чурч Оундле“. Оундлестпетерс.орг.ук. Қаралди: 5-апрел 2015-йил.
  33. ↑ „Жоҳн Ҳаррисон обитуарй“. Тҳе Гуардиан (14-ноябр 2018-йил).
  34. ↑ „Стаҳл Тҳеатре ин Оундле ис 30 еарс олд“. ББC Неwс (26-ноябр 2010-йил).
  35. ↑ „Мемориал – Оундле анд Аштон“. Империал Wар Мусеум.
  36. ↑ „WАР МЕМОРИАЛ АТ СОУТҲ ЭНД ОФ НЕW СТРЕЭТ“. Ҳисториc Энгланд.
  37. ↑ „Намес он Мемориалс – Оундле анд Аштон Мемориал“. Империал Wар Мусеум.
  38. ↑ „Оундле Бйпасс Плақуэ – А605, Оундле, Нортҳамптоншире, УК“. 
"https://new.ziyosfera.uz/ziyo/Oundle" dan olindi