Pachliopta jophon
Pachliopta jophon, shuningdek Ceylon rose yoki Sri Lankan rose nomlari bilan ataluvchi kapalak turi boʻlib, Shri-Lankada uchraydi va Qaldirg‘ochdumlilar oilasiga mansub. Ilgari u Pachliopta hector, yaʼni crimson rosening kenja turi sifatida tasniflangan.
| Ceylon rose | |
|---|---|
 | |
| Urugʻ: | Pachliopta |
| Binar nomi | |
|
''Pachliopta jophon'' (Gray, 1853) | |
| Muhofaza holati | |
| EN (IUCN 3.1) | |
| Muhofaza holati manbasi | |
| [1] | |
| Sinonimlari | |
| Atrophaneura jophon | |
Tarqalishi
Uning yashash hududi Shri-Lanka uchun endemik boʻlib, mamlakatning janubi-gʻarbiy qismidagi markaziy togʻli hududlarning yomgʻir oʻrmonlari bilan cheklangan[2].
Tavsifi
Erkagining qanotlarining ustki tomoni qora rangda. Oldingi qanotining katagida uch yoki toʻrtta keng oq chiziq mavjud. Ularning tashqi qismidagi oraliq joylarda shunga oʻxshash, biroq biroz kengroq va uchki yarmida ayrilgan chiziqlar turli miqdorda uchraydi. Bu chiziqlar qanotning tashqi chetiga yetib bormaydi va qanotning oldingi chetiga tomon asta-sekin xiralashadi.
Orqa qanotning katagining uchki yarmida va undan tashqaridagi oraliq joylarda qisqa, uchki qismi kesilgan oq chiziqlar mavjud. Bu keng chiziqlarni faqat qora tomirlar ajratib turadi. Ularning ortidan qora tangachalar bilan qoplangan, qirmizi yarimoysimon dogʻlarning egri subterminal qatori joylashadi.
Qanotlarning ostki tomoni ham shunga oʻxshash, biroq undagi belgilar aniqroq va keskinroq chegaralangan. Diskal oq chiziqlar hamda subterminal qirmizi dogʻlar qatori har birida yettitadan boʻladi.
Moʻylovlari, boshi, koʻkragi va qorin qismining preanal segmentgacha boʻlgan ustki tomoni qora rangda. Boshining oldingi va ostki qismi, koʻkragining yon tomonlari hamda qorin qismining uchki yarmi qirmizi rangda. Qorinning ushbu qismida bir yoki ikkita qora yon dogʻ mavjud.
Urgʻochisi erkagiga oʻxshash, biroq uning oldingi qanotlari kengroq, oq va qirmizi rangli belgilari esa kattaroq va yaqqolroq boʻladi[3].
Muhofaza holati
Tur IUCN Qizil ro‘yxatida oʻta xavf ostidagi tur sifatida baholangan. Uning soni yashash muhitining yoʻqolishi sababli kamayib bormoqda[4].
Manbalar
- ↑ Fernando, E.; Jangid, A.K.; Alwis, C.; Jayasinghe, H.D.; Moonen, J.; Rajapakshe, S.S. (2019). "Pachliopta jophon". IUCN Red List of Threatened Species 2019. doi:10.2305/IUCN.UK.2019-3.RLTS.T197314A122602081.en. https://www.iucnredlist.org/species/197314/122602081. Qaraldi: 18 November 2021.Pachliopta jophon]]
- ↑ Rajapakshe, Sarath; Jayasinghe, Himesh; Alwis, Chamitha; Jangid, Ashish; Moonen, Jan; Fernando (ZSL), Eresha (2019-02-28). IUCN Red List of Threatened Species: Pachliopta jophon. doi:10.2305/iucn.uk.2019-3.rlts.t197314a122602081.en. https://www.iucnredlist.org/en. Qaraldi: 2021-05-20.Pachliopta jophon]]
- ↑ Bingham, C.T.. The Fauna of British India, Including Ceylon and Burma, 1st, London: Taylor and Francis, Ltd., 1907.
- ↑ Collins, N. Mark; Morris, Michael G.. Threatened Swallowtail Butterflies of the World: The IUCN Red Data Book. Gland & Cambridge: IUCN, 1985. ISBN 978-2-88032-603-6.
Adabiyotlar
- Evans, W.H.. The Identification of Indian Butterflies, 2nd, Mumbai, India: Bombay Natural History Society, 1932.
- Gaonkar, Harish. Butterflies of the Western Ghats, India (including Sri Lanka) - A Biodiversity Assessment of a Threatened Mountain System. Bangalore, India: Centre for Ecological Sciences, 1996.
- Kunte, Krushnamegh. Butterflies of Peninsular India, India, A Lifescape. Hyderabad, India: Universities Press, 2000. ISBN 978-81-7371-354-5.
- Smart, Paul. 1976. The Illustrated Encyclopedia of the Butterfly World in Color. London, Salamander; Encyclopedie des papillons. Lausanne, Elsevier Sequoia (fransuz tilidagi nashri). ISBN 9780948427046 ISBN 0600313816, 159-bet, 11-rasm (Ceylon).
- Wynter-Blyth, Mark Alexander. Butterflies of the Indian Region. Bombay, India: Bombay Natural History Society, 1957. OCLC 842858821.