Pakta sunt servanda sahifasining manbasini koʻrish

[[File:Legal Contract & Signature - Warm Tones.jpg|200px|right|shartnoma]]
'''Pakta sunt servanda''' (lot.pacta sunt servanda – soʻzma-soʻz: shartnomalarni hurmat qilish lozim) – xalqaro shartnomalarni vijdonan bajarish (ado etish) va davlatlar oʻrtasida tuzilgan shartnomalarga qatʼiy rioya qilish tamoyili hisoblanadi<ref>{{veb manbasi |title=pacta sunt servanda |url=https://www.britannica.com/topic/pacta-sunt-servanda |website=www.britannica.com |accessdate=24-noyabr 2022-yil |language=Inglizcha}}</ref>. Tomonlarga maʼlum boʻlgan, ammo ular tomonidan har doim ham tatbiq etilmaydigan qadimiy qoida.
Pakta sunt servanda xalqaro huquqning asosiy tamoyillaridan biri boʻlib, tomonlarning xalqaro shartnomalardan kelib chiqadigan majburiyatlarini qatʼiy va vijdonan bajarishi zarurligini bildiradi. Shartnomalar odatda kuchlarning maʼlum bir muvozanatini oʻrnatadi, ularning oʻzgarishi esa koʻpincha ushbu qoidani eʼtiborsiz qoldirilishiga olib keladi.
Pakta sunt servanda tamoyiliga rioya qilmasdan xalqaro munosabatlarning barqarorligiga va ularning huquqiy qoʻllab-quvvatlanishiga erishib boʻlmaydi. Uning buzilishi xalqaro huquqiy javobgarlikni keltirib chiqaradi.
Pakta sunt servanda tamoyili faqat xalqaro huquqqa toʻliq mos ravishda qabul qilingan xalqaro majburiyatlarga nisbatan qoʻllanadi. Bu esa oʻzaro teng boʻlmagan shartnomalarga taalluqli emasligini anglatadi.
[[Rim imperiyasi|Rim]] davrida faqat shartnomalar majburiy deb hisoblanar, ular paktlar kamroq kuchga ega hamda ular xuddi shu tabiiy majburiyatlardan kelib chiqadi deb hisoblanadi, ammo hech qanday tarzda fuqarolik harakatlari emas edi. Bu [[Vizantiya imperiyasi|Vizantiya]] qonunchiligidagi pacta sunt servanda tushunchasi bilan butunlay oʻzgaradi<ref>{{veb manbasi |author1=John Stephens |title=Pacta Sunt Servanda Bu nimani anglatadi? Istisnolar |url=https://uz.warbletoncouncil.org/pacta-sunt-servanda-3239 |website=uz.warbletoncouncil.org |accessdate=24-noyabr 2022-yil |language=O'zbekcha |date=1-Yanvar 2021-yil}}</ref>.

Ushbu tamoyil [[Birlashgan Millatlar Tashkiloti|BMT]] Nizomida, 1969-yilgi Xalqaro shartnomalar huquqi toʻgʻrisidagi Vena konvensiyasida, [[Yevropada Xavfsizlik va Hamkorlik Kengashi|Yevropada Xavfsizlik va Hamkorlik boʻyicha Kengashning]] yakuniy aktida va boshqa xalqaro hujjatlarda mustahkamlangan.
== Manbalar ==
{{manbalar}}

 {{Turkumsiz|date=Aprel 2024}}