Parallel olam

Параллел олам ёки параллел дунё, ўзига хос макон ва вақтнинг ўлчамларига эга бўлган оламдир .

Бу назарий физика ёки фантастика асарларида ҳодисанинг эркин ўзгартирилиши натижасида яратилган фаразий коинот бўлиши мумкин. Фантастик асарларга кўра, бу оламлар ўзлари мустақил ёки бизнинг коинотимиз билан ўзаро алоқада тасвирланган.

Кўпгина космологлар учун биз бутун олам деб ўйлаганимиз каттароқ бутунликнинг кичик бир қисмидир. : яъни кўп дунёлар мавжуд. Ушбу назарияга кўра, кўплаб оламлар мавжуд ва улардан бири биз яшаётган оламдир. Ва бу оламларнинг ҳар бири турли қонунлар билан бошқарилади; биз табиатнинг асосий тамойиллари деб ўйлаган нарсалар у қадар мутлақ бўлмайди. Шундай қилиб, элементар зарраларнинг турлари, хоссалари ва уларнинг ўзаро таъсири бир оламдан бошқасига қараб фарқ қилиши мумкин.

Назариялардан бири таъкидлайдики, асосий коинот оний ва давомий кенгайишга учраган. Бу космик инфляция ", даврида космоснинг баъзи қисмларининг кенгайиши бошқаларга қараганда эртароқ қайноқ сув пуфакчаларига ўхшаш „ коинот пуфакчалари“ини пайдо қилиш билан тугаган. Бизнинг коинотимиз ушбу пуфакчалардан бири, ундан ташқарида эса чексиз бошқалари мавжуд.

Физикада

Эверетт ҳақиқатлари

Хю Эверет квант механикасида тўлқин функсиясини талқин қилишни таклиф қилди : унинг учун бу функсия воқеликни ва бутун воқеликни тасвирлайди. Ушбу ёндашув бир вақтнинг ўзидаги иккита ҳолатни алоҳида тасвирлашга имкон беради ва уларга ғойиб бўлган, парадоксал икки томонлама ҳақиқатни беради (аниқроғи " бир қанча турли коинотларда бир нечта „ҳақиқат“ – ва фақат ажратилгандан кейин бир оз „ мумкин). Шуни таъкидлаш керакки, бу талқин реалликнинг такрорланиши (кўп оламлар) ёки айнан битта реалликнинг кузатувчиларининг такрорланиши (кўп онглар) ҳақидаги саволларга эътибор бермайди, чунки у функсионал фарқни ифодаламайди.

Мураккаблиги ва рад этилишига шубҳа бўлишига қарамай, бу талқин физикада декогерентлик ва Копенгаген талқинлари билан бир қаторда қўлланади ва шунинг учун квант қонунларини оддий статистик эмас, балки аниқ ва тўлиқ тақдим этади.

Бу ерда параллел сўзидан фойдаланиш бироз нотўғри, чунки бундай оламларнинг ўтмишида аниқ камида бир умумий нуқта бор . Фарқли оламлар ҳақида гапириш тўғрироқ бўлар эди.

Оммавий тушунтириш

“Дунёлар тўқнашуви „ трилогиясида Эверет маъносидаги параллел оламлар катта рол ўйнайди. Шунинг учун қаҳрамонлардан бири оламлар орасидаги ажралиш қандай содир бўлишини тушунтиради.

Бу дунё бошқа дунёлардек эҳтимоллик натижасида пайдо бўлган. Танга ташлаш ўйинини олиб қарайлик: ирғитилган танга орқаси билан ёки олди билан тушади, аммо олдиндан қайси томони тушишини билмаймиз. Агар олди билан тушса орқаси билан тушиш эҳтимоли йўққа чиқади. Лекин танга ташлашдан олдин икки томоннинг ҳам тушиш эҳтимоли тенг эди.

Агар бошқа оламда танга ўша пайтда орқаси билан тушса, иккита олам ажралади. Танганинг икки томони мисолидан буни ёрқинроқ тушинтириш учун фойдаландим. Ҳақиқатда, бу эҳтимоллик йўққа чиқиши элементар зарра миқёсида содир бўлади.

Коинот“ ойна "

Антиматерия ҳақидаги жумбоқ (нега коинотда антиматерия жуда оз ? „ёки бошқача айтганда“ нега материя антиматериядан устунлик қилди ? ") баъзиларни параллел олам гипотезасига олиб келди. Физика CП симметриясининг бузилиши сабабини илгари суради, метафизика эса антропик принципга асосланади, лекин материя ва антиматерия ўртасидаги бу ассиметриянинг бирон бир асосий сабабини тушунтирмайди, чунки агар материя ва антиматерия бир хил бошланғич энергиядан пайдо бўлган бўлса, уларни аксинча, тенг нисбатда яратилган деб тасаввур қилиш мумкин эди, коинот ҳеч қандай устунликларга эга эмас .

Кейин совет физиги Андрей Сахаров 1967 йилда симметрик антиматерия материядан устунлик қиладиган параллел олам мавжудлиги ҳақидаги гипотезани илгари сурди. Асосий оламнинг иккита параллел оламга бўлиниши, уларда бирига материя, иккинчиси учун антиматерия ҳукмронлик қилиши мантиқ ва тажрибани уйғунлаштириши мумкин эди. Бу эгизак олам бизникига нисбатан CПТ-симметрик бўлар эди, яъни нафақат материя антиматерия билан алмаштирилади (C симметрияси), балки вақт ўқи ҳам тескари бўларди (Т симметрияси) ва бизникига нисбатан геометрик равишда тескари бўлар эди (П симметрияси). Ушбу гипотеза баъзи илмий ишларга олиб келди (Жан-Пер Петит ва Габриэл Чарден уни ўрганишган).