Invazion kasalliklar: Versiyalar orasidagi farq

$2, $3 dagi (joriy) koʻrinishi

Invazion kasalliklar — odam, hayvon va oʻsimliklarda eng sodda parazit jonivorlar (chuvalchang, kana va baʼzi boʻgʻimoyoqlilar) qoʻzgʻatadigan kasallik. Ayrim parazitlar oʻz rivojlanishining maʼlum bir bosqichida, boshqalari esa butun hayoti davomida xoʻjayin (odamda — antroponozlar, hayvonlarda — zoonozlar) organizmda parazitlik qilib invazion kasalliklarni qoʻzgʻatadi. Parazitlar xoʻjayin organizmiga zararlangan teri (aktiv) va oziq-ovqat orqali (passiv) kiradi. Odamlarda uchraydigan invazion kasalliklarga gelmintozlar, protozoozlar (qoʻzgʻatuvchisi sodda parazitlar; mas, amyobiaz), akarozlar (qoʻzgʻatuvchisi kana; qoʻtir), entomozlar (parazit hasharotlar qoʻzgʻatadigan bitli-qilik) kiradi. Asosan, askaridoz, bezgak, toksoplazmoz, trixomonoz, enterobioz va boshqalarda koʻp kuzatiladi.

Hayvonlarda uchraydigan invazion kasalliklarga gelmintozlar, protozoozlar (babezioz, konsidiozlar va b.), araxnozlar, entomozlar kiradi. Invazion kasalliklar chorva mahsuldorligini pasaytiradi, baʼzan hayvonlar oʻlimiga sabab boʻladi, natijada chor-vachilikka katta zarar yetkazadi.

Ayrim invazion kasalliklar (trixinellyoz, sistitserkoz) odam uchun xavfli, bu kasalliklar bilan zararlangan mollar goʻshtini isteʼmol kilishga ruxsat etilmaydi.

Kurash choralari qoʻzgʻatuvchi biologiyasiga qarab tayinlanadi, turli dori-darmonlar, degelmintizatsiya, dezinseksiya, kanalarga qarshi vositalar qoʻllanadi.

Oʻsimliklar invazion kasalliklar orasida bugʻdoy nematodasi va lavlagi nematodasi qoʻzgʻatadigan kasalliklar koʻproq tarqalgan^[1].

Yana qarang

Nematodalar

Manbalar

↑ OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan.

Ushbu maqola çaladir. Siz uni boyitib, ZiyoSferaga yordam berişingiz mumkin.
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak.

[1] OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

[1]

-#YOʻNALTIRISH [[Invazion kasalliklar]]
+'''Invazion kasalliklar''' — [[odam]], [[hayvonlar|hayvon]] va [[oʻsimliklar]]da eng sodda [[parazitizm|parazit]] jonivorlar ([[chuvalchanglar|chuvalchang]], [[kanalar|kana]] va  baʼzi [[boʻgʻimoyoqlilar]]) [[qoʻzgʻalish|qoʻzgʻatadigan]] [[kasallik]]. Ayrim parazitlar oʻz [[rivojlanish]]ining maʼlum bir bosqichida, boshqalari esa butun hayoti davomida xoʻjayin (odamda — [[antroponozalar|antroponozlar]], hayvonlarda — [[zoonozlar]]) [[organizm]]da parazitlik qilib invazion kasalliklarni qoʻzgʻatadi. Parazitlar xoʻjayin organizmiga zararlangan [[teri]] (aktiv) va [[oziq-ovqat]] orqali (passiv) kiradi. Odamlarda uchraydigan invazion kasalliklarga [[gelmintozlar]], protozoozlar (qoʻzgʻatuvchisi sodda parazitlar; mas, [[amyobiaz]]), akarozlar (qoʻzgʻatuvchisi kana; [[qoʻtir]]), [[entomozlar]] (parazit [[hasharotlar]] qoʻzgʻatadigan bitli-qilik) kiradi. Asosan, [[askaridoz]], [[bezgak]], [[toksoplazmoz]], [[trixomonoz]], [[enterobioz]] va boshqalarda koʻp kuzatiladi.
+Hayvonlarda uchraydigan invazion kasalliklarga gelmintozlar, protozoozlar ([[babezioz]], [[koksidioz|konsidioz]]lar va b.), [[araxnozlar]], entomozlar kiradi. Invazion kasalliklar chorva mahsuldorligini pasaytiradi, baʼzan hayvonlar oʻlimiga sabab boʻladi, natijada [[chorvachilik|chor-vachilik]]ka katta [[zarar]] yetkazadi.
+Ayrim invazion kasalliklar ([[trixinellyoz]], [[sistitserkoz]]) odam uchun xavfli, bu kasalliklar bilan zararlangan mollar goʻshtini isteʼmol kilishga ruxsat etilmaydi.
+Kurash choralari qoʻzgʻatuvchi biologiyasiga qarab tayinlanadi, turli [[darmon dori|dori-darmonlar]], [[degelmintizatsiya]], [[dezinseksiya]], kanalarga qarshi vositalar qoʻllanadi.
+Oʻsimliklar invazion kasalliklar orasida [[bugʻdoy nematodasi]] va [[lavlagi]] nematodasi qoʻzgʻatadigan kasalliklar koʻproq tarqalgan<ref>[[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil</ref>.
+== Yana qarang ==
+* [[Nematodalar]]
+== Manbalar ==
+{{manbalar}}
+{{OʻzME}}
+[[Turkum:Kasalliklar]]
+{{chala}}