Parvin Eʼtesomi sahifasining manbasini koʻrish

== Hayoti ==
[[Fayl:Parvin_etesami.jpg|left|thumb| Parvin Eʼtesamining surati]]

'''Parvin Eʼtesami'' 1907-yilda [[Tabriz|Tabrizda]] Mirza Yusuf Etessami Ashtianiy(Eʼtesam-al-Molk)oilasida tugʻilgan. Uning otasi tomonidan bobosi Mirzo Ibrohimxon Mostavfi Etesam-al-Molk edi<ref name="bio">{{Veb manbasi|sarlavha=Persian Language & Literature: Parvin Etesami|url=https://www.iranchamber.com/literature/petesami/parvin_etesami.php|qaralgan sana=2021-04-09|ish=Iran Chamber Society}}</ref><ref name=":0">{{Veb manbasi|muallif=Moayyad|ism=Heshmat|sana=December 15, 1998|sarlavha=Etesami, Mirza Yusuf Khan Ashtiani, Etesam-al-Molk|url=http://www.iranicaonline.org/articles/etesami-mirza-yusof-khan-astiani-etesam-al-molk|qaralgan sana=April 8, 2021|ish=iranicaonline.org|nashriyot=Encyclopedia Iranica, Vol. VIII, Fasc. 6}}</ref>. Uning bobosi Mirzo Ibrohimxon Mostavfi Etesam-al-Molk asli Ashtiyondan boʻlgan, lekin [[Tabriz|Tabrizga]] koʻchib kelgan va [[Qojarlar sulolasi|Qajar]] maʼmuriyati tomonidan [[Eron Ozarbayjoni|Ozarbayjon]] viloyatiga moliyaviy nazoratchi etib tayinlangan<ref name=":0" />.

Eʼtesamining toʻrtta akasi bor edi, onasi 1973-yilda vafot etdi. Uning oilasi bolalik chogʻida [[Tehron|Tehronga]] koʻchib oʻtdi va u rasmiy maktabda taʼlim olishdan tashqari, otasidan arab va mumtoz [[fors adabiyoti]] haqida yaxshigina bilim oldi<ref name=":3">{{Veb manbasi|muallif=Bashiri|ism=Iraj|sana=February 2001|sarlavha=Parvin E'tesami's Life|url=https://www.angelfire.com/rnb/bashiri/Poets/Parvin.html#Parvin|qaralgan sana=2021-04-09|ish=Bashiri Working Papers on Central Asia and Iran}}</ref>. 8 yoshida u sheʼr yozishni boshladi<ref name=":3" />.

U Tehrondagi Eron Baytil maktabida tahsil olgan,1924-yilda maktabni tygatib, Amerika qizlar maktabida bir muddat dars berdi. Oʻqishni tamomlagani uchun u eron ayollari duch kelayotgan kurashlar, ularning imkoniyatlari chegaralanganligi va taʼlim olish zarurati haqida ''"Bir tilak novdasi"'' (1924) sheʼrini yozgan<ref name=":2">{{Veb manbasi|sana=2021-03-16|sarlavha=Persian poet Parvin E’tesami commemorated|url=http://www.iranart.news/Section-culture-5/57134-persian-poet-parvin-tesami-commemorated|qaralgan sana=2021-04-09|ish=Iran Art|nashriyot=Iran Daily|til=en|arxivsana=2021-04-15|arxivurl=https://web.archive.org/web/20210415083422/http://www.iranart.news/Section-culture-5/57134-persian-poet-parvin-tesami-commemorated}}</ref>.1934-yil 10-iyulda u otasining amakivachchasi Fazlulloh Etesamiga turmushga chiqdi va ular [[Karmonshoh|Kirmonshoh]] shahriga ko‘chib o‘tdilar<ref name=":4">{{Veb manbasi|sana=2021-03-15|sarlavha=Parvin Etesami; Shining jewel in Persian literature's history|url=https://en.mehrnews.com/news/170936/Parvin-Etesami-Shining-jewel-in-Persian-literature-s-history|qaralgan sana=2021-04-10|ish=Mehr News Agency|til=en}}</ref>. Ammo nikoh bor-yoʻgʻi oʻn hafta davom etdi va ular qiziqish va xarakter farqlari tufayli ajralishdi va u [[Tehron|Tehronga]] qaytib keldi<ref name=":4" />.

U Kanun-e-Banovan aʼzosi boʻlgan va majburiy hijobga (roʻmol oʻrashga) qarshi Kashf-e hijob islohotini qoʻllab-quvvatlagan<ref>Hamideh Sedghi, „FEMINIST MOVEMENTS iii. IN THE PAHLAVI PERIOD,“ Encyclopaedia Iranica, IX/5, pp. 492-498, available online at http://www.iranicaonline.org/articles/feminist-movements-iii (accessed on 30 December 2012).</ref>.
[[Category:CS1 maint: url-status]]
1938-39 yillarda u Tehrondagi ''Danesh-Saraay-e 'Aali'' kutubxonasida(hozirda Tarbiat Muallim universiteti nomi bilan tanilgan)bir necha oy ishlagan.

Uning otasi 1938-yilda uch yildan soʻng [[Ich terlama|tif isitmasidan]] vafot etdi. U [[Qum (shahar)|Qum]] shahrida, Maʼsumah ziyoratgohi yaqinida otasining yoniga dafn etilgan.

Parvin Etesamining uyi 2006-yil 19-oktabrda Eron milliy merosi obektiga aylantiriladi.
[[Fayl:Parvin_Grave.jpg|thumb| [[Qum (shahar)|Qumdagi]] Parvin qabri]]
Parvinning shoirlik qobiliyati ochilganda, yetti-sakkiz yoshlar atrofida edi. Otasining daldasi bilan u otasi tomonidan g‘arb manbalaridan tarjima qilingan baʼzi adabiy asarlarni ko‘zdan kechiradi.1921-1922 yillarda uning eng qadimgi sheʼrlari [[Fors tili|forscha]]"Bahor"jurnalida nashr etilgan. Uning [[Devon|"Divon"i]] sheʼriy kitobining birinchi nashri 156 sheʼrdan iborat bo‘lib,1935-yilda nashr etilgan. Shoir va olim [[Bahor (shoir)|Muhammad Toqi Bahor]] ijodiga muqaddima yozgan. Uning akasi Abu’l Fatha Etesamiy tomonidan tahrir qilingan kitobining ikkinchi nashri 1941-yilda vafotidan koʻp oʻtmay paydo boʻldi. U [[Masnaviy]], [[Qasida]],[[Gʻazal|Gʻazal]] va Qitʼa(fors sheʼriyatining yana bir shakli) va 209 xil kompozitsiyadan iborat edi. U 5606 ta turni tashkil etdi.

Qisqa umrida u eronlik vatandoshlari orasida katta shuhrat qozonishga muvaffaq boʻldi. Parvin sheʼriyati mumtoz fors anʼanalariga, uning shakli va mazmuniga amal qiladi. U fors sheʼriyatidagi modernistik yoʻnalishlarga yondoshmadi yoki ehtimol, eʼtiborsiz qoldirdi. Uning sheʼriy kitobida 42 ga yaqin nomsiz qasida va qitʼa mavjud. Bu asarlar Sanoiy va [[Nosir Hisrav|Nosir Xusravning]] didaktik va falsafiy uslublariga mos keladi. Yana bir qancha qasidalarda, xususan, [[tabiat]] tasvirida shoir Manuchehriy taʼsiri ko‘rsatilgan. Uning devonida bir qancha [[Gʻazal|g‘azallar]] ham bor.

[[Professor]] Heshmat Moayyadning soʻzlariga koʻra, uning ''Safar-e ashk'' (Koʻz yoshi sayohati) [[Fors tili|fors]] tilida yozilgan eng yaxshi qoʻshiqlar qatoriga kiradi.

Sheʼriyatning yana bir ko‘rinishi „ ''munozara“'' (bahs) Parvin devonining eng katta qismini tashkil qiladi. U monazara uslubida oltmish beshta sheʼr va yetmish beshta latifa, ertak va [[Allegoriya|allegoriyalar]] yozgan. Moayyadga taʼkidlashiga koʻra: „Parvin ijtimoiy kelib chiqishi turli xil boʻlgan erkaklar va ayollar, [[hayvonlar]], qushlar, gullar, daraxtlar, kosmik va tabiiy elementlar, kundalik hayot ob’ektlari, [[Abstraksiya|mavhum tushunchalar]] haqida yozgan, bularning barchasi uning fikr doirasi boyligini ifodalaydi va ramziylashtiradi. Bu raqamlar orqali u boshqalarga jamiyatning manfaatini va axloqiy majburiyatdagi muvaffaqiyatsizliklarini koʻrsatadigan oyna boʻladi. Xuddi shunday, bu bahslarda u hayot va oʻlim, ijtimoiy adolat, [[Etika|axloq]], taʼlim, bilimning oliy ahamiyati haqidagi asosiy fikrlarini ifodalaydi"<ref name="iranica">{{Kitob manbasi|publisher=Encyclopædia Iranica|title=Parvin Etesami|last=Heshmat Moayyad|accessdate=April 4, 2010|url=http://www.iranicaonline.org/articles/etesami-parvin}}</ref> .

Parvin Eʼtesami yoshligidan sheʼr yozishni boshlagan; uning birinchi nashr etilgan asarlari [[Eron|Eronning]] Baharin jurnalida 1920-yillarning boshlarida, oʻsmirlik chogʻida paydo boʻlgan. Butun umri davomida Eʼtesami ijodi anʼanaviylik va zamonaviylikning rishtasi edi; uning sheʼriy uslubi yangi [[Modernizm|modernistik]] uslublardan voz kechdi va klassik fors sheʼriyatining shakl va tuzilmalariga qatʼiyan rioya qildi<ref>{{Veb manbasi|muallif=Allen|ism=Roger M.A.|sana=July 20, 1998|sarlavha=Islamic arts - The modern period|url=https://www.britannica.com/topic/Islamic-arts|qaralgan sana=2021-04-09|ish=Encyclopedia Britannica|til=en|iqtibos=The lyrics of Parvīn Eʿteṣāmī (died 1940) are regarded as near classics, despite a trace of sentimentality in their sympathetic treatment of the poor.}}</ref>.

== Yana qarang ==
{{portal|Poetry}}{{Portal|Poetry}}

* [[Furoʻgʻ Farruhzod|Foruf Farroxzod]]
* [[Simin Behbahoniy]]
* Mina Assadi

== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Qoʻshimcha oʻqish uchun  ==

* {{Cite journal|last=Fomeshi|first1=Behnam M.|title=‘The Female Rumi’ and Feminine Mysticism: ‘God’s Weaver’ by Parvin Iʿtisami|journal=British Journal of Middle Eastern Studies|date=2021|doi=10.1080/13530194.2021.1971513}}
* {{Cite encyclopedia|title=Arts: Poets and Poetry: Iran: Modern|first1=Heidi|last1=Ghomi|authorlink=|encyclopedia=Encyclopedia of Women & Islamic Cultures|editor=Suad Joseph|editor-link=Suad Joseph|publisher=Brill Online|url=https://referenceworks.brillonline.com/entries/encyclopedia-of-women-and-islamic-cultures/*-EWICCOM_0293f|year=2009}}
[[Turkum:1941-yilda vafot etganlar]]
[[Turkum:1907-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:Tabriz shoirlari]]