Pushtunlar: Versiyalar orasidagi farq
Avtomatik translit va nom yoʻnaltirishi: Pushtunlar | Oʻzbekiston Milliy Ensiklopediyasi (OʻZME) loyihasidan 100% asl holatida import qilindi. | ||
{{Infobox Millat|group=Pashtunlar<br/><small> پښتانه </small><br /><small>{{unicode|''Paṣ̌tun''}}</small>|image=[[Fayl:Khost children in 2010.jpg|none|300px]]|caption=Pashtunlar|poptime=49 million (2009)|regions=|region1={{flagcountry|Pakistan}}|pop1=29,342,892 (2012)|ref1=|region2={{flagcountry|Afgʻoniston}}|pop2=12,776,369 (2012)|ref2=|region3={{flag|BAA}}|pop3=338,315 (2009)|ref3={{lower|<ref name="Pashto in UAE">{{veb manbasi |url=http://www.britannica.com/new-multimedia/pdf/wordat207.pdf|title=United Arab Emirates: Demography|publisher=[[Encyclopædia Britannica]] Online|work=Encyclopædia Britannica World Data|accessdate=15-mart 2008-yil}}</ref>}}|region4={{flagcountry|United States}}|pop4=138,554 (2010)|ref4={{lower|<ref name="Pashtuns in USA">42% of [http://www.usatoday.com/news/nation/2001/09/20/kabul.htm 200,000] [[Afghan American|Afghan-Americans]] = 84,000 and 15% of [http://factfinder2.census.gov/faces/tableservices/jsf/pages/productview.xhtml?pid=DEC_10_SF1_QTP8&prodType=table 363,699] [[Pakistani American|Pakistani-Americans]] = 54,554. Total Afghan and Pakistani Pashtuns in USA = 138,554.</ref>}}|region5={{flag|Iran}}|pop5=110,000 (1993)|ref5={{lower|<ref name="Ethnologue-Pashto">{{veb manbasi |url=http://www.ethnologue.com/show_language.asp?code=pbt|title=Ethnologue report for Southern Pashto: Iran (1993)|publisher=[[Ethnologue]]: Languages of the World|work=[[SIL International]]|accessdate=5-may 2012-yil}}</ref>}}|region6={{flagcountry|United Kingdom}}|pop6=100,000 (2009)|ref6={{lower|<ref>{{yangiliklar manbasi |url=http://www.reuters.com/article/latestCrisis/idUSL861250|title=Support for Taliban dives among British Pashtuns|first=William|last=Maclean|publisher=Reuters|date=10-iyun 2009-yil|accessdate=6-avgust 2009-yil}}</ref>}}|region7={{flagcountry|Germany}}|pop7=37,800 (2012)|ref7={{lower|<ref name=BMZ>[http://www.bmz.de/en/what_we_do/countries_regions/asien/afghanistan/index.html Relations between Afghanistan and Germany] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20170116110211/http://www.bmz.de/en/what_we_do/countries_regions/asien/afghanistan/index.html |date=2017-01-16 }}: Germany is now home to almost 90,000 people of Afghan origin. 42% of 90,000 = 37,800</ref>}}|region8={{flagcountry|Canada}}|pop8=26,000 (2006)|ref8={{lower|<ref name="Canada-census">{{veb manbasi |url=http://www12.statcan.ca/english/census06/data/highlights/ethnic/pages/Page.cfm?Lang=E&Geo=PR&Code=01&Data=Count&Table=2&StartRec=1&Sort=3&Display=All&CSDFilter=5000 |title=Ethnic origins, 2006 counts, for Canada |publisher=2.statcan.ca |year=2006 |accessdate=17-aprel 2010-yil |archivedate=2019-01-06 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20190106221808/https://www12.statcan.gc.ca/census-recensement/2006/dp-pd/hlt/97-562/pages/page.cfm?Lang=E&Geo=PR&Code=01&Table=2&Data=Count&StartRec=1&Sort=3&Display=All&CSDFilter=5000 }} {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20091101151108/http://www12.statcan.ca/english/census06/data/highlights/ethnic/pages/Page.cfm?Lang=E&Geo=PR&Code=01&Data=Count&Table=2&StartRec=1&Sort=3&Display=All&CSDFilter=5000 |date=2009-11-01 }}</ref>}}|region9={{flagcountry|India}}|pop9=11,086 (2001)|ref9=|region10={{flagcountry|Russia}}|pop10=9,800 (2002)|ref10={{lower|<ref>[http://www.perepis2002.ru/ct/doc/TOM_04_P1.doc Perepis.ru] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20170116110211/http://www.perepis2002.ru/ct/doc/TOM_04_P1.doc |date=2017-01-16 }} (in Russian)</ref>}}|region11={{flagcountry|Australia}}|pop11=8,154 (2006)|ref11={{lower|<ref name="Pashtuns in Australia">{{veb manbasi |url=http://www.censusdata.abs.gov.au/ABSNavigation/prenav/ViewData?breadcrumb=POLTD&method=Place%20of%20Usual%20Residence&subaction=-1&issue=2006&producttype=Census%20Tables&documentproductno=0&textversion=false&documenttype=Details&collection=Census&javascript=true&topic=Ancestry&action=404&productlabel=Ancestry%20(full%20classification%20list)%20by%20Sex&order=1&period=2006&tabname=Details&areacode=0&navmapdisplayed=true& |title=20680-Ancestry (full classification list) by Sex - Australia |format=Microsoft Excel download |publisher=[[Australian Bureau of Statistics]] |work=2006 Census |accessdate=2-iyun 2008-yil |arxivsana=2008-03-10 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20080310121707/http://www.censusdata.abs.gov.au/ABSNavigation/prenav/ViewData?breadcrumb=POLTD&method=Place%20of%20Usual%20Residence&subaction=-1&issue=2006&producttype=Census%20Tables&documentproductno=0&textversion=false&documenttype=Details&collection=Census&javascript=true&topic=Ancestry&action=404&productlabel=Ancestry%20(full%20classification%20list)%20by%20Sex&order=1&period=2006&tabname=Details&areacode=0&navmapdisplayed=true& }} Total responses: 25,451,383 for total count of persons: 19,855,288.</ref>}}|region12={{flagcountry|Malaysia}}|pop12=5,500 (2008)|ref12=|region13={{TJK}}|pop13=4,000 (1970)|ref13=|langs=[[Pashtu tili|Pashtu]] shuningdek [[Urdu tili|Urdu]], [[Dariy tili|Dariy]]|rels=[[Islom]] ([[Sunniy]])|related=}} | |||
'''Pashtunlar''', pashtular — 1) [[Afgʻoniston]]dan tashqarida (asosan, [[Pokiston]]da) yashovchi afgʻonlarning etnik nomi (ilgarigi nomi — patanlar). Umumiy soni — 50 mln.ga yaqin (2011). [[Pushtu tili|Pashtu tili]]da soʻzlashadi. Dindorlari — asosan, [[Sunniylar|sunniy musulmonlar]], oz qismi [[Shialik|shia]]<nowiki/>lar. Pashtunda qabila va xellarga ([[qabila]]<nowiki/>dan kichik, to [[urugʻ]]<nowiki/>gacha boʻlgan birlik) boʻlinish saqlangan. Eng yirik qabilalar: Xaybar dovoni atrofida afridiylar, momandlar, orakzoylar; [[Peshovar]] shimolida yusufzoylar, janubi va gʻarbida bangashlar, xattaklar, soʻngra vazirlar; Shimoliy [[Balujiston]]<nowiki/>da — kakarlar yashaydi va boshqa Asosiy mashgʻuloti — [[dehqonchilik]], yaylov chorvachiligi; bir qismi koʻchmanchilar. Pashtunlar boy [[folklor]]<nowiki/>ga ega, turli raqs va ashulalari mavjud. Pashtu tilida adabiyot rivojlanmoqda. Pashtun tarixi XX asrgacha afgʻonlar tarixi bilan uzviy bogʻliq; 2) afgʻonlar oʻzlarini Pashtun deb atashadi.<ref>[[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil</ref> | |||
== Manbalar == | |||
{{manbalar}} | |||
{{OʻzME}} | |||
[[Turkum:Pokiston xalqlari]] | |||
[[Turkum:Afgʻoniston xalqlari]] | |||
{{chala}} | |||
$2, $3 dagi (joriy) koʻrinishi
| Pashtunlar پښتانه Paṣ̌tun | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| [[Fayl: | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Pashtunlar | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Umumiy aholi soni | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
49 million (2009) | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Katta aholiga ega mintaqalar | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Tillar | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Pashtu shuningdek Urdu, Dariy | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Dinlar | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Islom (Sunniy) |
Pashtunlar, pashtular — 1) Afgʻonistondan tashqarida (asosan, Pokistonda) yashovchi afgʻonlarning etnik nomi (ilgarigi nomi — patanlar). Umumiy soni — 50 mln.ga yaqin (2011). Pashtu tilida soʻzlashadi. Dindorlari — asosan, sunniy musulmonlar, oz qismi shialar. Pashtunda qabila va xellarga (qabiladan kichik, to urugʻgacha boʻlgan birlik) boʻlinish saqlangan. Eng yirik qabilalar: Xaybar dovoni atrofida afridiylar, momandlar, orakzoylar; Peshovar shimolida yusufzoylar, janubi va gʻarbida bangashlar, xattaklar, soʻngra vazirlar; Shimoliy Balujistonda — kakarlar yashaydi va boshqa Asosiy mashgʻuloti — dehqonchilik, yaylov chorvachiligi; bir qismi koʻchmanchilar. Pashtunlar boy folklorga ega, turli raqs va ashulalari mavjud. Pashtu tilida adabiyot rivojlanmoqda. Pashtun tarixi XX asrgacha afgʻonlar tarixi bilan uzviy bogʻliq; 2) afgʻonlar oʻzlarini Pashtun deb atashadi.[9]
Manbalar
[tahrir | manbasini tahrirlash]- ↑ „United Arab Emirates: Demography“. Encyclopædia Britannica World Data. Encyclopædia Britannica Online. Qaraldi: 15-mart 2008-yil.
- ↑ 42% of 200,000 Afghan-Americans = 84,000 and 15% of 363,699 Pakistani-Americans = 54,554. Total Afghan and Pakistani Pashtuns in USA = 138,554.
- ↑ „Ethnologue report for Southern Pashto: Iran (1993)“. SIL International. Ethnologue: Languages of the World. Qaraldi: 5-may 2012-yil.
- ↑ Maclean, William. „Support for Taliban dives among British Pashtuns“. Reuters (10-iyun 2009-yil). Qaraldi: 6-avgust 2009-yil.
- ↑ Relations between Afghanistan and Germany (Wayback Machine saytida 2017-01-16 sanasida arxivlangan): Germany is now home to almost 90,000 people of Afghan origin. 42% of 90,000 = 37,800
- ↑ „Ethnic origins, 2006 counts, for Canada“. 2.statcan.ca (2006). 2019-yil 6-yanvarda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 17-aprel 2010-yil. (Wayback Machine saytida 2009-11-01 sanasida arxivlangan)
- ↑ Perepis.ru (Wayback Machine saytida 2017-01-16 sanasida arxivlangan) (in Russian)
- ↑ „20680-Ancestry (full classification list) by Sex - Australia“ (Microsoft Excel download). 2006 Census. Australian Bureau of Statistics. 2008-yil 10-martda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2-iyun 2008-yil. Total responses: 25,451,383 for total count of persons: 19,855,288.
- ↑ OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil
| Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
| Ushbu maqola çaladir. Siz uni boyitib, ZiyoSferaga yordam berişingiz mumkin. Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
