Paul Wayland Bartlett sahifasining manbasini koʻrish

{{Shaxsiyat bilgiqutisi|portret=Paul Wayland Bartlett in 1918.jpg|tavsif=Paul Wayland Bartlett 1918-yil|kasbi=Rassom, haykaltarosh, san'atkor|ismi=Paul Wayland Bartlett|otasi=Truman Howe Bartlett|mukofotlari=[[Faxriy legion ordeni]]}}
[[Fayl:Pearce_Bartlett.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/75/Pearce_Bartlett.jpg/200px-Pearce_Bartlett.jpg|right|thumb|286x286px| Paul Wayland Bartlett 1890-yil rassom: Charlz Sprague Pearce .]]
'''Paul Wayland Bartlett''' (1865-yil 24-yanvar — 1925-yil 20-sentyabr) — amerikalik [[Haykaltaroshlik|haykaltarosh]], beaux-arts qahramonlik realizmi anʼanalari yoʻnalishida ijod qilgan.

== Hayoti ==
Paul Wayland Bartlett [[New Haven (Connecticut)|Connecticut shtatining New-haven shahrida]] tugʻilgan boʻlib, u mashhur sanʼatshunos va haykaltarosh Truman Howe Bartlettning oʻgʻli hisoblanadi.

Oʻn besh yoshida Paul Wayland Bartlett [[Parij|Parijda]] Emmanuel Fremiet qoʻl ostida Jardin des Plantes hayvonlarini modellashtira boshladi. U 1887-yil Parij salonida medalni qoʻlga kiritdi{{Sfn|Chisholm|1911}} va 1889-yilgi Parij koʻrgazmasi va 1991-yilgi koʻrgazmada hakamlar hay’ati aʼzosi etib saylandi, har safar medal olish uchun oʻz imkoniyatlari toʻliq voz kechdi. Unga [[Faxriy legion ordeni|Faxriy Legion ordeni]] chevaleri xochi topshirilganda Paul Wayland Bartlett yigirma toʻqqiz yoshda edi. 1903-yilda u amerikalik haykaltaroshlar dekani John Quincy Adams Ward bilan [[New York fond birjasi|Nyu-York fond birjasining]] pedimentli haykallari uchun modellar ishlab chiqish loyiha ustida hamkorlik qildi; pediment raqamlari Piccirilli Brothers tomonidan oʻyib ishlangan.
[[Fayl:Capitol_pediment_Washington_DC_2007.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/f0/Capitol_pediment_Washington_DC_2007.jpg/250px-Capitol_pediment_Washington_DC_2007.jpg|left|thumb|250x250px| Vakillar palatasi pedimenti, ''Demokratiya apoteozi'', Vashington, 1916-yil yakunlangan]]
Bartlett va uning ustozi 1908-yilda boshlanib, 1916-yilda tugallangan AQSh Kongressi binosidagi Vakillar palatasining pedimenti boʻlgan ''"Demokratiya apofeozi"'' <ref>Thomas P. Somma. ''The Apotheosis of Democracy, 1908-1916: the pediment for the House of Representatives'', 1995.</ref> ni bunyod etgan. Uning boshqa asosiy asarlari qatorida Nyu-Yorkdagi [[Metropoliten-muzey|Metropolitan sanʼat muzeyidagi]] ''Bohem ayigʻi Tamer'';<ref>[[:File:Bohemian Bear Tamer 01.jpg|Illustration]].</ref> Amerika maktab oʻquvchilari tomonidan [[Fransiya|Fransiya Respublikasiga]] sovgʻa qilingan Parijdagi Albert 1er kursidagi Lafayetning otliq haykali; [[Kongress kutubxonasi]] ichidagi ''Kolumb'' va ''Mikelanjeloning'' bronza haykallari<ref>Bartlettʼs contribution is discussed in John Young Cole, Henry Hope Reed and Herbert Small, ''The Library of Congress: the art and architecture of the Thomas Jefferson Building (Washington, DC)'', 1997.</ref>; Pensilvaniya akademiyasida, Filadelfiyadagi ''Arvoh raqqosa va'' ''oʻlayotgan sher'' haykallari; Filadelfiyadagi McClellanning otliq haykali; va [[Boston|Massachusets shtatining Boston shahridagi]] Jozeph Warren haykali. U yaratgan sudraluvchilar, hasharotlar va baliqlarning bronza patinalari ham diqqatga sazovordir, ularning bir nechtasi Berkshire muzeyi kollektsiyasida saqlanmoqda<ref>Carol P. Adil, Henry A. DePhillips, ''Paul Wayland Bartlett and the art of patination'' (Paul Wayland Bartlett Society), 1991.</ref>.

1895-yilda Paul Wayland Bartlett Fransiya [[Faxriy legion ordeni|Faxriy Legionining]] Chevaleri unvoniga sazovor boʻldi. 1916-yilda Amerika sanʼat va adabiyot akademiyasiga qabul qilindi<ref>"Two New Members for the Academy; Dr. Barrett Wendell and Garl Melchers, the Painter, Honored at Meeting" ''New York Times''. November 16, 1916.</ref>. U, shuningdek, Milliy haykaltaroshlik jamiyati va Xalqaro haykaltaroshlar, rassomlar va gravyurachilar jamiyati aʼzosi edi<ref name="Gla">{{Veb manbasi|url=http://sculpture.gla.ac.uk/view/organization.php?id=msib2_1203018932|sarlavha=The International Society of Sculptors, Painters and Gravers|ish=Mapping the Practice and Profession of Sculpture in Britain and Ireland 1851-1951|nashriyot=[[Glasgow University]]|kirish sanasi=31 May 2013|qaralgan sana=2022-10-07|arxivsana=2013-07-01|arxivurl=https://web.archive.org/web/20130701230213/http://sculpture.gla.ac.uk/view/organization.php?id=msib2_1203018932}}</ref>.

XX asrning oʻrtalarida Bartlettning oʻgay qizi Caroline Ogden-Jones Peter<ref>New York Times, February 15, 1921; https://www.findagrave.com/memorial/41922211/caroline-ogden-peter</ref> Bartlettning haykaltaroshlik namunalarini Qoʻshma Shtatlardagi muzeylarga tarqatilishi taʼminlash uchun faoliayt olib borgan. Paul Wayland Bartlett haykallarining qoʻshimcha namunalari, shu jumladan koʻplab gips ishlari va shaxsiy hujjatlari Carolinening turmush oʻrtogʻi Armisted Peter uchinchi bilan yashagan sobiq uyi Tudor saroyida;<ref>The Washington Post, December 11, 1983</ref> 1988-yilda tashkil etilgan tarixiy uy muzeyi namoyish etib kelinmoqda.

Paul Wayland Bartlettning vafotidan keyin retrospektiv koʻrgazma boʻlib oʻtdi,

== Galereya ==
Pol Wayland Bartlett (1865-1925): haykallar, Musée de l’Orangerie, Parij, 1929-yil

<gallery>
Fayl:Sir William Blackstone by Paul Wayland Bartlett (1920) Control IAS DC000191.jpg|''Ser William Blackstone haykali''[[Washington, D.C.|Vashingtonda]]
Fayl:Statue of Robert Morris (by Paul Wayland Bartlett) Independence National Historical Park.jpg|''Robert Morris'' [[Philadelphia|Filadelfiyada]]
Fayl:Lafayette Statue in Hartford, Connecticut front.jpg|Xartforddagi Lafayette haykali, Xartford (1957)
</gallery>

== Manbalar ==
{{Manbalar}}

== Adabiyotlar ==

* {{Cite EB1911|wstitle=Bartlett, Paul Wayland}}

== Havolalar ==

* [http://www.aaa.si.edu/collections/paul-wayland-bartlett-papers-6463 Pol Ueyland Bartlettning 1887-1925] yillardagi Amerika sanʼatining Smitson arxividan olingan maqolalari
* Amerika sanʼati arxividan [http://www.aaa.si.edu/collections/suzanne-bartlett-papers-relating-to-paul-w-bartlett-6465 Syuzanna Bartlettning Pol V. Bartlettga oid maqolalari (taxminan 1883-1950-yillar)] .
* Paul Wayland Bartlett </img>
{{Paul Wayland Bartlett}}{{Tashqi havolalar}}
[[Turkum:1925-yilda vafot etganlar]]
[[Turkum:1865-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:Haykaltaroshlar]]