Паулине Мустерс (1878-йил 26-феврал – 1895-йил 1-март) — голландиялик аёл. У Гуиннесс рекордлар китоби томонидан тарихда қайд этилган энг паст бўйли аёл сифатида тан олинган. Унинг бўйи атиги 24 инчес (61 cм) бўлган.

Паулине Мустерс

Мустерс оддий бўйли эркак ёнида
Таваллуди 26-феврал 1878-йил
Оссендречт, Нидерландия
Вафоти 1-март 1895-йил(1895-03-01)
(17 ёшда)
Ню-Ёрк шаҳри, Америка Қўшма Штатлари
Унвони Тасдиқланган энг паст бўйли аёл
Бўйи 24 инчес (61 cм)
Бошқа номлари Малика Паулине

Ҳаёти

Мустерс 1878-йилда Оссендречт шаҳарчасида, Шимолий Брабант вилоятида туғилган[1]. У дурадгор Мичиэл Мустерс (1843–1889) ва Анна Мариа Cоуwенбергҳнинг еттинчи фарзанди бўлган. Унинг беш опаси ва уч акаси бор эди[2]. Туғилганида унинг бўйи 30 см бўлган. Тўққиз ёшида эса у 54,61 см бўй ва 1,96 кг вазнга эга эди.

Икки ёшидан бошлаб, отаси уни ярмаркаларда кўрсата бошлаган ва у болалигидан бошлаб гастролларда бўлган[3]. Паулинанинг машҳурлиги оиласига мўмай даромад келтирган:[3] менежер Éмиле Грандсарт отасига йиллик тўрт баробар маош таклиф қилган. Мустерс оиласи бир неча ер майдонлари сотиб олган ва Оссендречтдаги уйнинг фасадига "Маисон Принcессе Паулине" ("Малика Паулина уйи") деган ёзув ёзилган.

Отаси вафотидан сўнг, 1889-йилдан бошлаб Паулине белгиялик жияни ва опасининг эри Жосепҳ "Сжеф" Версчуэрен билан сафарларда бўлган. Улар дастлаб Голландия ва Белгия бўйлаб, кейин Германия, Франсия ва Англияда (Берлин, Париж, Бордо, Лондон, Ливерпул) чиқиш қилган. Аввалига у фақат намойиш қилинар, кейинчалик эса театр, сирк ва "ажабланарли одамлар" шоуларида рақсга тушар, акробатик ҳаракатлар қилган, куйлаган ва томошабинлар билан мулоқотда бўлган. У ба'зида 800 кишилик аудиторияни тўплаган. У саҳнада "Малика Паулине" номи билан чиқа бошлаган. Махсус тикилган ҳашаматли либослар кийган[3]. У фламандча, франсузча, немисча ва озгина инглизча гапира олган[4].

У, жумладан, Нидерландия қироличаси Эмма ва Германия императори Вилгелм ИИ томонидан қабул қилинган.

1894-йилда у АҚШга таклиф этилди. 1894-йил 31-декабрда у Броадwай’даги Проcтор театрида илк бор саҳнага чиқди. Версчуэрен билан икки йиллик шартнома имзоланган эди. У яхши кутиб олинди ва кўплаб газеталар унинг суратларини чоп этди[3]. Ҳар куни у уч марта чиқиш қилган. Реклама учун Версчуэрен 17 ёшдан катта бўлиб, Паулинадан паст бўйли одам топган кишига 12 000 гулден мукофот ва’да қилган[2].

Паулине Ню-Ёркда ҳам чиройи ва нафислиги билан машҳур бўлган; у мулойим, хотиржам ва ёқимтой сифатида та’рифланган.

Америкага келганидан икки ой ўтиб, Паулине пневмония ва менингит сабабли вафот этган[5]. (Бошқа манбаларга кўра, у шамоллаш ва кўкрак касаллиги сабабли вафот этган)[4]. Спиртли ичимликлардан фойдаланиш касалликни оғирлаштирган. У 17 ёшга тўлишидан бир неча кун ўтиб вафот этган. Аутопсия натижасига кўра, унинг вазни 3.9 кг, бўйи эса 61 см бўлган (ба’зида ўлимдан кейин тана чўзилиши кузатилади)[5].

Паулинанинг жасади Ст. Винcент де Паул черковида кўргазмага қўйилган. Оиласига жасад учун 60 000 гулден таклиф қилинган, аммо улар рад этган. У балсамланган ҳолда Оссендречтга олиб келинган. У ерда у уч қаватли тобутга (бронза, шиша ва эман ёғочидан) жойлаштирилган ва ипак либос, тож, олмос ва қимматбаҳо тошлар билан "малика" сифатида дафн этилган. Кўплаб аҳоли хайрлашув маросимида қатнашган. 1895-йил 8-март куни у маҳаллий қабристонга дафн этилган[2].

Бугунги кунда Оссендречтда Паулине Мустер ҳаётига оид экспонатлар мавжуд. 2012-йилда журналист Марк Траа у ҳақида икки йиллик изланишлардан сўнг роман нашр этди. 2018-йилда рассом Ҳанс Ҳермес унинг ҳайкали яратган.

Бўйи

Қисқа бўй (двартизм) туфайли Мустерс 9 ёшида 54,61 см бўй ва 1,96 кг вазнга эга эди[6]. Вояга етганида 58,9 см бўйи билан тарихдаги энг паст бўйли одам сифатида қайд этилган. (Ба’зи манбаларда мексикалик Луcíа Зáрате 51 см бўлган дейилган, аммо расмий равишда 67 см сифатида қайд этилган)[7]. Шунингдек, 48 см ва 42 см деган нотўғри ма’лумотлар ҳам тарқатилган бўлиб, эҳтимол уларни Версчуэрен ўзи атай тарқатган[1]. Вояга етганида у 3,4 кг дан 4 кг гача вазнга эга бўлган[2].

Унинг рекорди фақат 1990-йилда ҳиндистонлик Гул Моҳаммед томонидан (57 см) расман янгиланган. 2012-йилда непалилик Чандра Баҳадур Данги бўйи 54,6 см бўлиши аниқлангач, Мустерс тўртинчи энг паст бўйли одам сифатида тан олинган (Муҳаммед, Данги ва филиппинлик Жунрей Балаwингдан кейин) ва тарихдаги энг паст бўйли аёл сифатида қолмоқда[8].

Манбалар

  1. ↑ 1,0 1,1 Cамп, Луc Ван „Жоҳанна Паулина "Принсес" Мустерс (1878-1895) » Генеалогиэëн вануит де Антwерпсе Рупелстреэк » Генеалогиэ Онлине“ (де, нл). Генеалогиэ Онлине. Қаралди: 2023-йил 11-феврал.
  2. ↑ 2,0 2,1 2,2 2,3 „Жоҳанна Мустерс“ (нл). Брабанц Эрфгоэд (2017-йил 14-сентябр). Қаралди: 2023-йил 11-феврал.
  3. ↑ 3,0 3,1 3,2 3,3 „ПАУЛИНЕ МУСТЕРС - Тҳе Литтле Принcесс анд Смаллест Wомен“ (эн-УС). Cирcус Фреакс анд Ҳуман Оддитиэс (2008-йил 6-май). Қаралди: 2023-йил 11-феврал.
  4. ↑ 4,0 4,1 ДЕУНК, ДООР КАРОЛИЭН КНОЛС ФОТО'С ЛИНЕЛЛЕ „Паулина, кермиспринсес“ (нл-НЛ). де Волкскрант (2012-йил 12-сентябр). Қаралди: 2023-йил 11-феврал.
  5. ↑ 5,0 5,1 „Шортест wоман эвер“. Гуиннесс Wорлд Реcордс (1895-йил 1-март). Қаралди: 2018-йил 31-август.
  6. ↑ „А ҳисторй оф тҳе wорлд'с шортест пеопле анд тҳе cоунтриэс тҳей'ре фром“ (эн-гб). Гуиннесс Wорлд Реcордс (2021-йил 17-август). Қаралди: 2023-йил 11-феврал.
  7. ↑ „Лигҳтест персон“ (эн-гб). Гуиннесс Wорлд Реcордс. Қаралди: 2023-йил 11-феврал.
  8. ↑ Гуиннесс Wорлд Реcордс (эн). Жим Паттисон Гроуп, 1955.