Pirimqul Nurmonov sahifasining manbasini koʻrish

{{Harbiy arbob bilgiqutisi|tugʻilgan_sanasi={{tugʻilgan sanasi|1911|04|11}}|tugʻilgan_joyi={{Tavallud joyi|Payariq tumani}}, [[Samarqand viloyati (Rossiya imperiyasi)|Samarqand viloyati]], [[Turkiston general-gubernatorligi]], [[Rossiya imperiyasi]]|vafot_sanasi={{ vafot sanasi va yoshi|1978|12|10|1911|04|11}}|vafot_joyi={{Vafot etgan joyi|Payariq tumani}}, [[Samarqand viloyati]], [[Oʻzbekiston SSR]]|fuqaroligi={{SSSR}}|qoʻshin_turlari=[[piyoda askarlar]]|xizmat_yillari=[[1937]]−[[1945]]|unvoni=[[File:Soviet Guards badge.svg|22px]] [[File:SA A-inf R8FirstSg 1963h.svg|55px]] starshina|qism=178-gvardiyachi oʻqchi polki (60-gvardiyachi oʻqchi diviziyasi)|qoʻmondonlik=harbiy boʻlinma (178-gvardiyachi oʻqchi polki)|lavozimi=komandir|jang=[[Ikkinchi jahon urushi]]|mukofotlari={{Sovet Ittifoqi Qahramoni}} </br>
{{Lenin ordeni}} {{Qizil Yulduz ordeni}} {{Shuhrat ordeni (SSSR)}} {{Jasorat uchun medali (SSSR)}} {{Vladimir Ilich Lenin tavalludining 100 yilligi munosabati bilan ta’sis etilgan medal}} {{„1941-1945-yillardagi Ulugʻ Vatan urushida Germaniya ustidan qozonilgan gʻalaba uchun“ medali}} {{1941-45 yil. Ulug' Vatan urushining 20-yillik g'alabasi}} {{1941-1945 yillardagi Ulug‘ Vatan Urushida qozonilgan G‘alabaning 30 yilligi medali}} {{Berlin olinganligi uchun}} {{1941-45-yil. Ulugʻ Vatan urushining 50-yillik gʻalabasi}}
{{Ulug‘ Vatan urushidagi g‘alabaning 25 yilligi nishoni}}|laterwork=Qishlogʻidagi kolxoz brigadasi boshligʻi|tasvir=[[Tasvir:Pirimqul Nurmonov.jpg|250px]]}}
'''Pirimqul (Pirim) Nurmonov''' ([[1911-yil]] [[20-aprel]], [[Payariq tumani]], [[Samarqand viloyati (Rossiya imperiyasi)|Samarqand viloyati]], [[Turkiston general-gubernatorligi]], [[Rossiya imperiyasi]] — [[1978-yil]] [[10-dekabr]], [[Payariq tumani]], [[Samarqand viloyati]], [[Oʻzbekiston SSR]]) — [[Ikkinchi jahon urushi|Ikkinchi jahon urushi]] qatnashchisi, [[Qizil armiya|ishchilar va dehqonlar Qizil Armiyasi]] gvardiya starshinasi (hozirda katta serjantga toʻgʻri keladi), [[Sovet Ittifoqi Qahramoni]] ([[1944]])<ref name=":0">{{OʻzSE manba||8}}</ref>.

== Tarjimayi holi ==
Pirimqul Nurmonov [[1911-yil]] [[20-aprel|20-aprelda]] [[Payariq tumani|Payariq tumanidagi]] Oqqoʻrgʻon qishlogʻida [[Dehqonlar|dehqon]] oilasida tavallud topgan<ref name=":0" /><ref name=":1" /><ref name=":2">{{Kitob manbasi |title=Jasoratnoma |author=Nikolay Gavrilovich Bereznyak |publisher=Oʻzbek sovet ensiklopediyasi bosh redaksiyasi |location=[[Toshkent]] |pages=414 |url=https://termiz.natlib.uz/search/detail/CATTOT000002088349?mainLink=/search/tot&briefLink=/search/tot/result?lmtsn=_A_q=%D0%96%D0%B0%D1%81%D0%BE%D1%80%D0%B0%D1%82%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%B0_A_lmt0=_A_lmtst=_A_st=KWRD_A_si=TOTAL}}</ref><ref name=":3">{{Veb manbasi |url=https://warheroes.ru/hero/hero.asp?Hero_id=23241 |sarlavha=Нурманов Прим |arxivurl=https://web.archive.org/web/20230905070524/https://warheroes.ru/hero/hero.asp?Hero_id=23241 |arxivsana=2023-09-05 |qaralgan sana=05.09.2023 |muallif=Игорь Сердюков }}</ref>. Millati oʻzbek. [[1943|1943-yildan]] [[KPSS]] aʼzosi<ref name=":2" />. Maktabni tugatgandan keyin kolxozda mexanizator boʻlib ishlagan.1937−1940-yillarda harbiy xizmatni oʻtagan. [[1941|1941-yil]] [[Iyun|iyunda]] Payariq tumani harbiy komissariati tomonidan Nurmonov qayta harbiy xizmatga chaqiradi. [[1942|1942-yil]] iyundan boshlab Pirimqul Nurmonov Ikkinchi jahon urushida ishtirok eta boshlagan<ref name=":3" />. [[1943|1943-yil]] [[13-avgust]] − [[22-sentyabr]] oraligʻida boʻlib oʻtgan Donbass hujum operatsiyasida va [[Dnepropetrovsk viloyati|Dnepropetrovsk viloyatidagi]] [[Pavlograd|Pavlograd shahrini]] ozod etishda qatnashgan. Soʻngra Zaporojye hujum operatsiyasida (1943-yil 10−14-oktyabr) va [[Zaporojye]] shahrini ozod qilishda ishtirok etgan. [[1943|1943-yil]] [[Oktyabr|oktyabriga]] kelib starshina Pirimqul Nurmanov [[3-Ukraina fronti]], 6-armiyasining 60-gvardiyachi oʻqchi diviziyasi, 178-gvardiyachi oʻqchi polkining boʻlinmasiga qoʻmondonlik qila boshladi. Nurmonov [[1943|1943-yil]] [[26-oktyabr|26-oktyabrda]] oʻz boʻlinmasi bilan birinchilardan boʻlib [[Zaporojye tumani|Zaporojye tumanidagi]] [[Razumovka]] qishlogʻi atrofida [[Dnepr]] daryosini kechib oʻtgan va [[platsdarm]] uchun boʻlgan jangda alohida jasorat koʻrsatgan. Jangda shaxsan oʻzi [[granata]] tashlab, 1 ta [[pulemyot]] va 8 gitlerchini yoʻq qilgan<ref name=":2" />. Boʻlinmasi bilan butun tun davomida asosiy kuchlar daryoni kechib oʻtgunga qadar nemislarning qarshi hujumlarini qaytarishgan<ref name=":0" /><ref name=":1" />.  

Shundan keyin 60-gvardiyachi oʻqchi diviziyasi [[Dnepr|Dneprni]] kechib oʻtdi va [[Zaporojye]] shahri chegarasidagi Xortitsa oroliga tushadi va bu yerda 20 kun davomida orolni nemis qoʻshinidan ozod etish uchun jang qilishdi. [[1943|1943-yil]] [[4-noyabr|4-noyabrda]] [[artilleriya]] orqali kuch toʻplagan [[Fashistlar Germaniyasi|fashistlar]] qarshi hujumga oʻtishadi. Starshina [[Polk|polki]] bilan qoʻriqlayotgan hududga fashistlar 150− 200 metr masofada yaqinlashgach, polk hujumga oʻtadi. Qisqa muddatli qoʻl jangi boʻlib, Nurmonov shaxsan o‘zi 6 nafar fashistni yo‘q qilib, dushmanni o‘z pozitsiyasiga chekinishga majbur qilgan, bu jasorati uchun 3-darajali „<nowiki/>[[Shuhrat ordeni (SSSR)|Shuhrat]]<nowiki/>“ ordeni bilan taqdirlanadi<ref name=":3" />.

[[1943|1943-yil]] [[noyabr]] oyida 60-gvardiyachi oʻqchi diviziyasiga [[Zaporojye]] yaqinida [[Dnepr|Dneprni]] kechib oʻtish buyurildi. [[1944|1944-yil]] [[19-noyabr|19-noyabrda]] Xortitsa orolini orqali kechib oʻtish imkoniyatini aniqlash uchun [[razvedka]] olib borildi. [[Razvedka]] dushmanning juda kuchli mudofaasi mavjudligini aniqlaydi va 6-armiya shahardan bir necha kilometr janubga oʻtishga qaror qiladi. Shundan so‘ng, diviziya yashirincha [[Zaporojye viloyati]], Zaporojye tumani, Razumovka qishlog‘i ro‘parasida toʻplana boshlaydi<ref name=":3" />.

[[1943|1943-yil]] [[26-noyabr|26-noyabrda]] strashina Nurmonov boshchiligidagi boʻlinma [[Dnepr]] daryosidan muvaffaqiyatli o‘tib, birinchi bo‘lib o‘ng qirg‘oqqa o‘tib, bosib olingan hududga mustahkam o‘rnashib oldi. Boʻlinmaga  [[batalyon]] qanotiga kirmoqchi boʻlgan bir guruh fashistlarni yoʻq qilish buyrugʻi beriladi<ref name=":3" />.

Nurmonov birinchilarda bo‘lib dushmanga hujum qilib, avtomati bilan 7 nafar fashistni yo‘q qiladi. Qisqa, ammo shiddatli jangda boʻlinma 27 nafar fashistni yo‘q qilgan. Tunda fashistlar yoʻqotgan hududlarini qaytarib olishga harakat qilishadi. Ular [[Piyoda askarlar|piyoda askarlardan]] iborat ikkita [[Batalyon|batalyonni]] jangga tashlaydi. Dushman pulemyotchilaridan biri otryadning qanotiga kirib oladi. Buni payqagan Pirimqul Nurmonov oldinga harakat qilib, granata bilan pulemyotchini o‘ldirdi.

Dushmanning qarshi hujumi muvaffaqiyatli qaytariladi. Gʻalabaga erishgan Nurmonov boʻlinmasi hujumga oʻtib, [[Avtomat (qurol)|avtomatlar]] va [[granata]] bilan 35 nafar fashistni yoʻq qilishadi<ref name=":3" />.

[[1945|1945-yilda]] [[starshina]] Pirimqul Nurmonov harbiy xizmatdan ozod etiladi. Oʻz yurtiga qaytib kelgach, [[kolxoz]], qishloq soveti raisi, sovxozda brigada boshligʻi boʻlib ishlagan. Oʻzi tugʻilib oʻsgan jamoa xoʻjaligiga Nurmonov nomi berilgan<ref name=":1">{{OʻzME manba||6}}</ref>.

=== Vafoti ===
Pirimqul Nurmonov [[1978|1978-yil]] [[10-dekabr|10-dekabrda]] [[Payariq tumani]], Oqqoʻrgʻon qishlogʻida vafot etgan va shu qishloqda dafn etilgan<ref name=":2" />.

== Mukofotlari ==
[[Sovet Ittifoqi Qahramoni|Sovet Ittifoqi Qahramoni unvoni]] ([[1944|1944-yil]] [[22-fevral]]), [[Lenin ordeni]] ([[1944|1944-yil]] [[22-fevral]]), [[Qizil Yulduz ordeni]] ([[1943|1943-yil]] [[7-dekabr]]), 3-darajali „<nowiki/>[[Shuhrat ordeni (SSSR)|Shuhrat]]<nowiki/>“ ordeni ([[1943|1943-yil]] [[13-dekabr]]) va medallar bilan mukofotlangan.

== Manbalar ==
{{manbalar}}


[[Turkum:Ikkinchi jahon urushi qatnashchilari]]

{{DEFAULTSORT:Nurmonov, Pirimqul}}