Present simple
 | Бу мақолада манбалар <реф></реф> тегларига олинмаган ёки умуман кўрсатилмаган. |
 | Бу мақола ўзбек тилининг имло қоидаларига мувофиқ ёзилмаган. Қаранг: ВП:ОРФО. |
Пресент Симпле — ҳозирги оддий замон. Бу замондан фойдаланиб, одамлар ўзларининг одатлари ва бошқа мунтазам фаолияти (даврийлик муҳим), шунингдек, илмий фактлар ва ҳар доим ҳақиқат бўлган нарсалар ҳақида гапиради. Масалан, севимли машғулотлар, кундалик тартиб ёки тадбирлар. Кўпинча инсонлар Пресент Симпле билан Пресент Cонтиноус ни чалкаштириб юборишади. Уларнинг асосий фарқи шундаки, иккинчисида, я’ни Пресент Cонтинуоус да биз ҳозир нима қилаётганимизни тасвирлаш учун ишлатилади.
Мана Пресент Симпле мавзусида Wикипедия услубида, ўзбекча, аниқ, тушунарли ва энсиклопедик ма’лумот:
Пресент Симпле
Пресент Симпле (ҳозирги оддий замон) инглиз тилидаги асосий замон шаклларидан бири бўлиб, мунтазам такрорланадиган ҳаракатлар, умумий ҳақиқатлар, доимий ҳолатлар ва жадвал асосида бажариладиган ишларни ифодалашда қўлланади. Ушбу замон кўпинча вақт кўрсаткичлари билан бирга ишлатилади.
Қўлланиш ҳолатлари
1. Мунтазам ёки одатий ҳаракатлар
- Ҳар куни, ҳафтада бир марта, одатда бажариладиган ишлар учун ишлатилади. Масалан: И реад боокс эверй дай.
2. Умумий ҳақиқатлар ва илмий фактлар
- Ўзгармайдиган, ҳамма учун тўғри бўлган ма’лумотлар. Масалан: Тҳе сун рисес ин тҳе эаст.
3. Доимий ҳолатлар
- Узоқ давом этадиган, ўзгармайдиган хусусият ёки ҳолат. Масалан: Ше ливес ин Ташкент.
4. Жадвал, режа, график асосида бўладиган ишлар
- Дарслар, транспортлар, расмий жадвал асосидаги воқеалар. Масалан: Тҳе траин леавес ат 7 о’cлоcк.
Грамматика тузилиши
1. Ҳозирги оддий замоннинг тузилиши
(+) И/Ёу/Wе/Тҳей + В1
(+) Ҳе/Ше/Ит + В1 + -с/-эс
Мисоллар:
- Тҳей плай фоотбалл.
- Ҳе плайс фоотбалл.
2. Инкордан фойдаланиш
И/Ёу/Wе/Тҳей + до нот (дон’т) + В1
Ҳе/Ше/Ит + доэс нот (доэсн’т) + В1
Мисоллар:
- И дон’т лике теа.
- Ше доэсн’т wорк ҳере.
3. Савол шакли
До + И/ёу/wе/тҳей + В1?
Доэс + ҳе/ше/ит + В1?
Мисоллар:
- До ёу спеак Энглиш?
- Доэс ҳе ливе ин Кҳива?
Тез-тез учрайдиган вақт кўрсаткичлари
- алwайс
- усуаллй
- офтен
- сометимес
- невер
- эверй дай/wеэк/монтҳ
- он Мондайс, ин тҳе морнинг ва ҳоказо.
Хулоса
Пресент Симпле инглиз тили грамматикасининг энг кўп қўлланадиган замонларидан бири бўлиб, одатий ҳаракатлар, умумий ҳақиқатлар ва доимий ҳолатларни ифодалашда асосий восита ҳисобланади. Унинг тўғри қўлланилиши кундалик мулоқот ва матн тушунишда муҳим ўрин тутади.
Шакл
Тасдиқловчи гапларда шакл инфинитив билан бир хил бўлади (то қо’шимчасиз), 3-шахс бирликдан ташқари, улар учун инфинитив + охири "с" (Мисол: ҳе плайс). . Шунингдек, охиригача ҳарфларни алмаштириш, қўшиш ёки тушириш учун қўшимча қоидалар мавжуд.
Истиснолар
Пресент Симпле (Пресент Cонтинуоус ўрнига ) одатда ҳолат феъллари билан қўлланади: агреэ, белиэве, энжой, ҳате, кноw, лике, лове, меан, префер, ремембер, сеэм, тҳинк, ундерстанд, wант.
Масалан: И донът агреэ wитҳ ёу. (И ам нот агреэинг wитҳ ёу эмас, бу хато)
Мисоллар
- До ёу плай фоотбалл?
- И плай фоотбалл эверй дай ат 7 п.м.
- Ҳе доэснът плай фоотбалл wелл.