Pritxivi sahifasining manbasini koʻrish

[[fayl:Prithu - Crop.jpg|thumb|right|400px]]
'''Pritxivi''' (sanskr. <span lang="sa" style="font-size: 100%;">पृथवी</span>) yoki '''Pritxvi''' (sanskr. <span lang="sa" style="font-size: 100%;">पृथ्वी</span>) — Vedik mifologiyasida [[Yer|Yerni]]ng timsoliga aylangan [[Devi|maʼbuda]].

„Rigveda“ (PB V, 84)<ref>Ригведа. Мандалы I—IV. / Подг. изд. [[Елизаренкова, Татьяна Яковлевна|Т. Я. Елизаренкова]]. — М.: [[Наука (издательство)|Наука]], 1999. — С. 86.</ref> va „[[Atharvaveda|Atharvaveda]]“ (AB XII, 1) asarlarida unga bittadan madhiya bagʻishlangan<ref name="ReferenceA">[[Мифы народов мира (энциклопедия)|Мифы народов мира]] / Ред. [[Токарев, Сергей Александрович|С. А. Токарев]]. — М.: [[Советская энциклопедия (издательство)|Советская энциклопедия]], 1991. — Т. 1, с. 336.</ref>. Umuman [[Veddlar|Vedalarda]] Pritxivi osmon timsoli Dyaus Pitar bilan ajralmas tarzda namoyon boʻladi. Ikkinchisi oʻzini erkaklik printsipi, ota, Pritxivi esa ayollik printsipi, xudolarning va barcha tirik mavjudotlarning onasi sifatida namoyon boʻladi. Bu ikki belgi dastlab birlashtirildi, lekin [[Indra]] (yoki Varuna) ularni ajratdi, bu koinotning yaratilishiga teng<ref name="ReferenceA"/>. Dyausa urugʻidan yomgʻir, asal, yogʻ shaklida Pritxivi barcha tirik mavjudotlarni tugʻdiradi. Oʻliklar ham bu maʼbudaga yuzlanishadi. Koʻpincha maʼbuda sigirning zoomorfik tasvirida paydo boʻladi<ref>[[Эрман, Владимир Гансович|Эрман В. Г.]] Притхиви // Индуизм. Джайнизм. Сикхизм / Под общ.ред. [[Альбедиль, Маргарита Фёдоровна|М. Ф. Альбедиль]] и [[Дубянский, Александр Михайлович|А. М. Дубянского]]. — М.: [[Республика (издательство)|Республика]], 1996. — С. 338—339. — ISBN 5-250-02557-9.</ref>.

Puranada u koʻpincha afsonaviy qirol Prithu (Pritha) nomi bilan bogʻliq. Shunday qilib Pritxivi uning qizi hisoblanadi va Pritxu nomidan uning ismi ham ishlab chiqariladi. Oʻsha podshoh oʻz rizqini olish uchun uni sigir shaklida sogʻdi.

Pritxivi post-Vedik adabiyotlarda ham uchraydi. Aynan u Parashurama („[[Mahabharata]]“ va „Vishnu Purana“) haqidagi afsonasida Xayxaylar oilasiga boshpana bergan; Markandeya Puranada maʼbuda Kali uchun sonlarni berdi<ref name="ReferenceA"/>. Pritxivi ham [[Ramayana|Ramayanada]] Sitaning onasi sifatida paydo boʻladi.

Keyinchalik [[Hinduiylik|hinduizmda]] u Bhumi deb ataladi.

== Buddizmda ==
Pritxivi Pali kanonida (Pathavi) eslatib oʻtilgan, u yerda vasvasachi Maruni sharmanda qiladi, bu Siddharthaning maʼrifatga erishish qobiliyatini tasdiqlaydi<ref>{{книга |заглавие=Buddhist Goddesses of India |издательство=[[Princeton University Press]] |год=2006 |страницы=237 |isbn=9780691127583 |ссылка=https://books.google.co.uk/books?id=MvDKOK1h3zMC& |ref=Shaw |язык=und |автор=Shaw, Miranda Eberle}}</ref>. Shingon Pritxivi shahrida ({{lang-ja|地天}} ''Jiten'') — yerning qoʻriqchisi, oʻn ikki qoʻriqchi xudodan biri hisoblanadi<ref>[http://www.japonica.ru/Buddhism/MVS/MVT3-5.shtml Сутра Великого Вайрочаны о становлении Буддой. Раздел III] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20160304102430/http://www.japonica.ru/Buddhism/MVS/MVT3-5.shtml |date=4-mart 2016-yil }}, [http://www.japonica.ru/Buddhism/MVS/MVT9.shtml Раздел IX] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20160304104254/http://www.japonica.ru/Buddhism/MVS/MVT9.shtml |date=4-mart 2016-yil }}, [http://www.japonica.ru/Buddhism/MVS/MVT9.shtml Раздел XI] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20160304104254/http://www.japonica.ru/Buddhism/MVS/MVT9.shtml |date=4-mart 2016-yil }}</ref>.

== Yana qarang ==

* [[Phra Mae Thorani]]

== Manbalar ==
{{Manbalar}}
[[Turkum:Hind kosmologiyasi]]
[[Turkum:sanskrit tilidagi so'zlar]]
[[Turkum:Rigvediya xudolari]]
[[Turkum:yer ma'budasi]]