Prokrida
Проcрис (қадимги юнонча: Πρόκρις қадимги юнонча: Πρόκρις) — қадимги юнон мифологиясидаги персонаж. Эречтҳеус ва Прахитҳеа қизи. Ёки Пандионнинг қизи[1]. Бир версияга кўра Ифилнинг қизи? (Ипҳиcлес)[2]. Деёнейнинг ўғли Кефалга турмушга чиққан[3]. Манбаларда унинг афсонавий биографиясини тақдим этишда сезиларли фарқлар мавжуд.
Бир оз маълум бўлган версияга кўра, у отаси Эречтҳеус билан бирга бўлган, ундан қизи Аглаврани[4] дунёга келтирган. У олтин гулчамбарни совға сифатида қабул қилиб, Птелеонт билан ётоқда бўлишди, аммо Кефал томонидан хиёнатда айбланиб, Миносга қочиб кетди[3]. Гигиннинг сўзларига кўра, бу Птелеонт унинг эри Cепҳалус эди, унинг кўриниши Эос томонидан ўзгартирилди[1].
Критда у Миносни „таносил“ касаллигидан даволади ва у унга ажойиб итни совға қилди. Ундан бирон бир ҳайвон қочиб қутула олмади[5]. У Минос билан ҳам ётоқда бўлди[6]. Бошқа версияга кўра, у Артемида билан ов қилган[7], лекин у қиз эмаслигини билиб, уни ҳайдаб юборган. Прокрида Артемидага ўзининг бахцизликлари ҳақида гапириб берди ва у унга Лелап итини бериб[8], ёрдам беришга ваъда берди.
У Афинага қайтиб келди ва Кефални ов мусобақасига чақирди. Ажойиб найза ва итнинг ёрдами билан Прокрида танловда ғолиб чиқди, кейин Cепҳалус нотаниш одамдан найзани сотишни сўради. Кейин Прокрида итни "ўзининг ёшлик гўзаллигини беришга рози бўлса "беришга ваъда берди[9]. Кефал нотаниш одам билан ётишга рози бўлди, кейин Прокрида унга ўзини очди. Эр-хотин ярашишди[10]. Улар биргаликда ов қилишаётганда, Кефал тасодифан уни найза билан ўлдирди[11].
Одиссей уни Ҳадесда учратади[12]. Делфидаги Полигнотнинг расмида Ҳадесда тасвирланган[13]. Гесиод (фр. 332 М.-У.), Эврипид[14] томонидан тилга олинган. Софоклнинг „Прокрида“ трагедияси (бир сатр етиб келган, фр. 533 Радт), Эвбулнинг „Прокрида“, Филитернинг „Кефал“ комедияси бор эди.
Прокрида исмини Феспийнинг[15] элликта қизидан бири ҳам олган.
Манбалар
- ↑ 1,0 1,1 Гигин. Мифи 189
- ↑ Первий Ватиканский мифограф И 44, 1
- ↑ 3,0 3,1 Псевдо-Аполлодор. Мифологическая библиотека ИИИ 15, 1
- ↑ Гигин. Мифи 253
- ↑ Гигин. Астрономия ИИ 35, 1; Антонин Либерал. Метаморфози 41, 4-5; Палефат. О невероятном 2
- ↑ Псевдо-Аполлодор. Мифологическая библиотека ИИИ 15, 1; Овидий. Лекарство от любви 453
- ↑ Каллимах. Гимни ИИИ 210
- ↑ Павсаний. Описаниэ Эллади ИХ 19, 1; Гигин. Мифи 189; Овидий. Метаморфози ВИИ 745—758
- ↑ Антонин Либерал 41, 6. Метаморфози, пер. В. Н. Ярхо
- ↑ Гигин. Мифи 189; Антонин Либерал. Метаморфози 41, 6-7; Овидий сюжет с соблазнениэм опускаэт
- ↑ Гигин. Мифи 189; Псевдо-Аполлодор. Мифологическая библиотека ИИИ 15, 1; Павсаний. Описаниэ Эллади Х 29, 6; Овидий. Наука любви ИИИ 725—746; Овидий. Метаморфози ВИИ 821—863
- ↑ Гомер. Одиссея ХИ 321
- ↑ Павсаний. Описаниэ Эллади Х 29, 5
- ↑ Еврипид. Гипсипила, ст.90 Пейдж
- ↑ Псевдо-Аполлодор. Мифологическая библиотека ИИ 7, 8