Пролин, а-пирролидинкарбон кислота, C2Ҳ9О2Н — рангсиз кристалл модда. Мол. м. 115,1, сувда яхши, спиртда оз эрийди. 3 та стереоизомери маълум: Д, Л ва ДЛ (суюқланиш температураси 205° дан 222° гача). П. алмашти-риб бўладиган аминокислота; киши организмида глутамин кислотадан син-тезланади. Синтетик П.ни турли усулда олиш мумкин. Л -П. барча оқсиллар таркибига киради. Проламин (бошоқли ўсимликлар дони)да, коллагенда, р-казеин ва эластинда кўп. Инсулин, ад-ренокортикотроп гормон, грамицидин С ва бошқа биологик аҳамияти муҳим пеп-тидлар таркибига киради. Д -П. баъзи алкалоидлар таркибида бўлади. ДЛ -П. 1900-йилда немис кимёгари Р. Вилш-теттер томонидан синтез қилинган, немис олими Э. Фишер 1901-йилда казеин гидролизатидан ажратиб олган.[1]

Пролин— гетероциклли аминокислота. Барча табиий оқсилларнинг ва кўплаб биологиялик нарсаларнинг — гармонларнинг, антибиотикларнинг в. ҳ. таркибига киради. Бу α- ташкил қиладиган ва оқсилларнинг, учинчи даражали таркибини ишлашга қатнашадиган ягона аминокислота.

Манбалар

  1. ↑ ЎзМЕ. Биринчи жилд. Тошкент, 2000-йил