Pyotr Axlyustin
Пётр Николаевич Ахлюстин (1896-йил 12-июн, Касли, Екатеринбург уезди, Перм вилояти – 1941-йил 28-июл, Пропойск шаҳри[1]) – Совет ҳарбий қўмондони, генерал-маёр (1940).
| Пётр Ахлюстин | |
|---|---|
| Асл исми | русча: Пётр Николаевич Ахлюстин |
| Таваллуди |
12-июн 1896-йил Перм вилояти |
| Вафоти | 28-июл 1941-йил |
| Фуқаролиги |
 Россия империяси Россия империяси  СССР |
| Қўшин турлари | Пиёда |
| Хизматдаги йиллари |
1915 – 1917 1918 – 1941 |
| Унвони |
Кичик унтер-офицер Генерал-маёр |
| Қўмондонлик қилган |
2-захира отлиқлар полки 104-отлиқлар полки 23-отлиқлар дивизияси 24-отлиқлар дивизияси 39-ўқчи корпус 13-механизациялаштирилган корпус |
| Жанг/уруш |
Биринчи жаҳон уруши Россияда фуқаролар уруши Иккинчи жаҳон уруши |
| Мукофотлари |
    |
Ҳаёти
Ахлюстин 1896-йил 12-июнда Перм вилоятининг Екатеринбург туманидаги Касли шаҳрида (ҳозирги Челябинск вилояти) ишчи оиласида туғилган.
Ҳарбий хизматда
Биринчи жаҳон уруши ва фуқаролар уруши
Ахлюстин 1915-йил август ойида Россия император армияси сафига чақирилди, шундан сўнг Павлоград 2-лейб-гусар полкига оддий аскар сифатида юборилди, унинг таркибида Ғарбий фронтда (Болтиқбўйида) жанговар ҳаракатларда қатнашди. 1917-йил декабр ойида кичик унтер-офицер унвони билан демобилизация қилинган, шундан сўнг у Каслин металлургия заводида ўт ёқувчи бўлиб ишлаган.
1918-йил 24-июнда ўз ихтиёри билан Қизил Армия сафига кирди ва 267-тоғ-ўқчи полкининг отлиқ юзлигига юборилди ва у ерда взвод командири ва юзбоши ёрдамчиси лавозимларида хизмат қилди. 1920-йил июн ойида Жанубий фронтнинг 3-махсус баталён пулемёт командаси бошлиғи, 1921-йил май ойида ўқчи рота командирининг ёрдамчиси, кейин эса 267-ўқчи полк таркибида юзбоши лавозимига тайинланди. Шарқий ва Жанубий фронтлардаги жанговар ҳаракатларда, Перекопга ҳужум қилишда қатнашган.
Урушлараро вақт
1922-йил декабр ойида дивизия мактабининг ўқув взводи командири лавозимига тайинланди ва 1923-йил август ойидан бошлаб взвод командири, командир ёрдамчиси ва 30-ўқчи дивизия таркибида эскадрон командири вазифасини вақтинча бажарувчи лавозимларида хизмат қилди. 1924-йил ноябр ойидан бошлаб 51-ўқчи дивизия таркибида алоҳида отлиқ эскадронида командир ёрдамчиси ва эскадрон командири лавозимларида хизмат қилган.
1926-йилда Қизил Армия Компартияси Симферопол курсларини тугатди ва 1927-йил октябр ойида Новочеркасскдаги қўмондонлик таркибини такомиллаштириш бўйича отлиқ курсларига ўқишга юборилди ва 1928-йил август ойида ўқишни тугатди.
Ахлюстин 1929-йил ноябр ойида С. М. Будённий номидаги Украина отлиқ мактабининг хўжалик бўлими бошлиғи, 1931-йил январ ойида – командир ёрдамчиси, кейин – 2-чи захирадаги отлиқлар полки (Украина ҳарбий округи) командири, 1935-йил апрел ойида – 104-чи отлиқлар полки (26-отлиқлар дивизияси) командири, 1937-йил сентябр ойида – 23-чи отлиқлар дивизияси командири (7-отлиқ корпус, Киев ҳарбий округи) ва 1938-йил июн ойида – 24-отлиқлар дивизияси (13-отлиқ корпуси, Белоруссия ҳарбий округи) командири лавозимига тайинланди.
1939-йил кузида Қизил Армиянинг Ғарбий Белоруссияга юришида фаол иштирок этди. Ахлюстин қўмондонлигидаги 24-кавдивизия ва 22-танк бригадасидан иборат ҳаракатдаги отряд авангардда ҳаракат қилди ва Белоруссия фронтининг бутун Полоцк гуруҳининг (3-армия) асосий зарба кучига айланди. 17-сентябр куни эрталаб соат 5 да у биринчи бўлиб чегарани кесиб ўтди. Соат 8 да „Ахлюстин гуруҳи“ деб аталган олдинги қисмлар Докшицага, 18-сентябрда Дуниловичи, Линтупа ва Свенцянага, 19-сентябрда эса жангдан кейин Вилнога кириб, Латвия ва Литва чегараларини қўриқлашни ташкил этишга киришди.
1940-йил январ ойининг охирида 24-кавдивизионнинг тўртта отлиқ полкига қўшимча равишда шошилинч равишда қўшилган танк полки Совет-Финляндия урушида иштирок этди. 8-феврал куни 8-армиянинг 1-корпуси таркибида дивизия Ладога кўлининг шимолида Лоймолнинг муҳим стратегик узели ҳудудида фин қўшинларини орқа томондан ўраб олиш вазифаси билан жангга кирди. Қалин қор, кесиб ўтиш жуда қийин бўлган жой, кучли совуқ ва шамол дивизиянинг отлиқ сафда ҳаракат қилишига имкон бермади. Урушнинг энг охирида 30 та эскадрон бошида Ахлюстин Финляндия ичкарисига рейд уюштирди, бунинг учун у Қизил Юлдуз ордени билан тақдирланди.
Иккинчи жаҳон уруши
Уруш бошланиши билан корпус Белосток йўналишида душманнинг устун кучларига қарши жангга киришди, шахсий таркибнинг 50% ҳам йўқ эди ва штат бўйича керак бўлган танкларнинг фақат бешдан бир қисмини олди. (294 танк, улардан 263 таси Т-26 ва 15 таси БТ; 222 танк 25-дивизияда эди). Босқиннинг биринчи соатиданоқ корпус вермахтнинг 9-армия корпуси билан жангга киришди. Эрталаб соат 8 дан бошлаб Нужец дарёсида жанглар бошланди ва 24-июн кунининг охирига келиб, механик корпуснинг мудофааси ёриб ўтилди (ўша пайтда қўшилмада деярли танклар қолмаган, 30% дан ортиғи ёқилғи экипажлари томонидан ёқиб юборилган[2]). Июл ойи бошида корпус қолдиқлари Минск ҳудудида қуршаб олинди[3].
Июл ойининг охирига келиб, Ахлюстин бошчилигидаги 13-механизациялашган корпуснинг қолдиқлари (амалда моддий қисмсиз) душман орқа томонидан 500 километрдан ортиқ масофани босиб ўтгач, Қизил Армия қисмлари билан қўшилиш учун Могилевнинг жанубидаги Сож дарёсига чиқди. 28-июл куни корпус қолдиқларининг қуршовдан чиқишини ташкил қилган Ахлюстин Пропойск шаҳри ҳудудида Сож дарёсидан ўтиш пайтида артиллерия отишмасида ҳалок бўлди[4].
Ҳарбий унвонлари
- Полковник (24.01.1936);
- Бригада командири (17.02.1938);
- Генерал-маёр (06.04.1940).
Мукофотлари
- Қизил Байроқ ордени (1922);
- 1-даражали Ватан уруши ордени (05.06.1965);
- Иккита Қизил Юлдуз ордени (22.02.1938, 19.05.1940);
- Ишчи-Деҳқон Қизил Армиясининг ХХ йиллиги юбилей медали (1938).
Манбалар
- ↑ Нине Славгородский раён, Могилёвская область
- ↑ Настоящий офицер генерал Ахлюстин и эго 13-ий мехкорпус летом 1941 года
- ↑ „Трагические судьбы генералов Петра Ахлюстина и Степана Еремина“. 2020-йил 22-сентябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2019-йил 8-октябр.
- ↑ „Последний бой генерала Ахлюстина“. 2022-йил 9-ноябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 9-ноябр.