Qazagʻon sahifasining manbasini koʻrish

'''Qazagʻon''', Qazagʻan, amir Qozagʻon (? — [[1357]]/[[1358|58]]) — [[Movarounnahr]] [[amir]]i ([[1346]]—58). Soʻnggi [[chingiziylar]]dan boʻlgan [[Qozonxon]]ta qarshi isyonga bosh boʻlgan, oʻzaro [[urush]]larda Qozonxon oʻldirilgan va [[mamlakat]] uning qoʻl ostiga oʻtadi. Q. oʻz xattiharakatlariga [[qonuniylik|qonuniy]] tus berish uchun chingiziylardan boʻlgan "soxta xonlar" — avval [[Donishmandchaxon|Donishmandcha]], soʻngra Bayonqulixon yordamida hokimiyatni boshqargan va uning [[nom]]idan [[tanga]] zarb etib, hokimiyatni qoʻlida ushlab turadi. U [[mamlakat]]ni [[adolat]]li [[boshqarish]], tadbir bilan ishlarni olib borish, [[yurt]] osoyishtaligini saqlash, elyurt hojatini chiqarishga alohida [[diqqat]] qaratadi. [[1351]]—[[1352|52]] yillari [[Hirot]] [[ostonalar|ostonasi]]da Malik Husayn [[lashkar]]ini tormor etadi. Hirot amaldorlari Malik Husaynni agʻdarib, oʻrniga ukasi Malik Boqirni qoʻymoqchi boʻlishadi. Fitnadan xabar topgan Malik Husayn 1352—[[1353|53]] yillari Q. huzuriga yoʻl oladi. Maʼlum muddatdan soʻng Hirotga qaytgan Malik Husayn qayta Hirot taxtini egallaydi. Shu kezlarda Q.ning oʻgʻli Abdulloh [[Samarqand]]dan lashkar tortib [[Xorazm|Horazm]] tomon yurish qiladi va uni zabt etadi. [[Tarixiy manbalar]]da yozilishicha, Q. [[qish]]ni Soli Saroy va Qoratur ([[Amudaryo]] [[sohil]]idagi [[mavze]]), [[yoz]]ni esa [[Munk (shahar)|Munk]] (hozirgi Baljuvon) [[shahar|shahri]]da oʻtkazgan va koʻp [[vaqt]]ini [[ov qilish]]ga sarflagan. Q.ni oʻranaytiyon [[qabila]]sidan boʻlgan [[kuyov]]i [[Qutlugʻ Temur]] Boʻrildoy oʻgʻli ov paytida oʻldirgan. Q.ning amir Kayxusrav boshliq amirlari Qutlugʻ Temurni [[Qunduz (shahar)|Qunduz]] atrofida oʻldiradilar. Amirzoda Abdulloh [[ota]]si Q. oʻrniga oʻtiradi.

== Adabiyot ==
* NizomiddinSh o m i y, Zafarnoma, T., 1966; Sharafiddin Ali Yazdiy, Zafarnoma, T., 1994; Mirzo Ulugʻbek, Toʻrt ulus tarixi, T., 1994.

Hamidulla Dadaboyev.

{{OʻzME}} <!-- Bot tomonidan yaratildi -->


{{chala}}

[[Turkum:Kishilar]]
[[Turkum:Tarixiy shaxslar]]
[[Turkum:Davlat yetakchilari]]
[[Turkum:1358-yilda vafot etganlar]]