„Қозоқтелефилм“-экран ижодий жамоаси, Қозоғистон Республикаси Телевидение ва радиоэшиттириш давлат қўмитаси тизимидаги телевизион киностудия бўлими. 1969-йилда ташкил этилган (1994-йилдан Қозоғистон телерадиокорпорацияси). 1967-йилда Қозоғистон телевидениесининг адабий-драматик кўрсатувлар бош таҳририяти қошида телевидениэ филмлари бўлими сифатида очилган, кейинчалик эса „Қозоқтелефилм“ номи билан ташкил этилган. „Қозоқтелефилм“ киностудияси таркибида иккита ижодий бирлашма мавжуд эди: „Хроника“ ижодий бирлашмаси барча телевидение таҳририятлари учун ҳар куни 16 мм плёнкада суратга олиш билан шуғулланган; „Шиғармаши“ ишлаб чиқариш бирлашмаси кино ва консерт дастурларини суратга олиш билан шуғулланган. У тўртта ижодий йўналишда филмлар яратди: ҳужжатли телевидение, бадиий ва мултфилмлар, театр намойиши; кино-концерт дастурларини яратиш. Филмни суратга олишда Б.Ғабитов-Жансугиров, О.Дуйимбоэв, Б. Теткин, Т.Ибраэв , К.Ахметов, Қ.Умаров каби режиссёрлар иштирок этган. Бош оператори Э. Тинишбоев эди. Г.Смирнов, А. Федулов, Ю . Дубровин таклиф қилинди.[1] 1967-92-йилларда студия икки мингдан ортиқ телефилмларни суратга олди ва чиқарди. 1993-йилда „Қозоқтелефилм“ киностудиясини давлат томонидан молиялаштириш тўхтатилгач, кино ишлаб чиқариш тўхтатилди. Студияга видеотехнология воситаларидан фойдаланган ҳолда филм яратиш вазифаси юклатилди. Шу даврдан бошлаб „Қозоғелебеинефилм“ студиясида „ХИХ аср етакчиси“ номи остида 10 та туркум ҳужжатли филм-портретлар суратга олинди. „Кулпаш“ бадиий филмини суратга олди, турли мавзуларда 12 та видеофилм чиқарди. Бундан ташқари, бошқа студиялар томонидан яратилган 14 та мултфилм қозоқ тилига таржима қилинган. „Қозоқтелефилм“дан ташқари Қозоғистон Президентининг телерадиокомплекси ва бир қанча мустақил телеканаллар видео ва телефилмлар ишлаб чиқариш билан шуғулланади. „Қозоқтелефилм“ киностудиясида ишлаб чиқарилган филмлар Бутуниттифоқ телефилмлар фестивалларида бир қанча совринларни қўлга киритган ("Ўқитувчи " ссенарийси П.Бортников, режиссёр Н.Алпиэв , 1982; „ Домбира чеки“ ссенарийси С.Морозов, 1983) ва " Синов " филми муаллифлари (сценарий муаллифи Ғ.Шалахаметов, режиссёр М.Голдовская) Бутуниттифоқ Ленин Косомоли мукофотига сазовор бўлди. 2002-йилда Ш.Айманов номидаги „Қозоқфилм“ киностудиясида „Телефилм“ ижодий уюшмаси очилди.[2]

Манбалар

  1. ↑ "Қазақстан": Ұлттиқ энсклопедия/Бас редактор Ә. Нисанбаэв — Алмати „Қазақ энсиклопедияси“ Бас редаксияси, 1998 ИСБН 5-89800-123-9
  2. ↑ Қазақ мәдениэті. Энсиклопедиялиқ аниқтамалиқ. Алмати: „Аруна Лтд.“ ЖШС, 2005 ИСБН 9965-26-095-8