Rauf-Rafail Katsenovich sahifasining manbasini koʻrish

{{Olim bilgiqutisi
| ismi                  = 
| tasvir                = 
| tasvir_eni            =
| izoh                  =  
| tavallud_sanasi      = {{tugʻilgan sanasi|1920|11|07}}
| tavallud_joyi = {{TavalludJoyi|Toshkent}}
| vafot_sanasi = {{vafot sanasi va yoshi|2003|10|20|1920|09|07}}
| vafot_joyi = {{VafotJoyi|Mayami}}, [[Florida]], [[AQSh]]
| istiqomat_joylari = [[Toshkent]]
| fuqaroligi = {{SSSR}} {{UZB}}
| millati =
| sohasi = [[Tibbiyot]]
| ish_joylari =
| institutlar =
| alma_mater = [[Toshkent tibbiyot akademiyasi|Toshkent tibbiyot instituti]]
| tezis_sarlavhasi =
| akademik_rahbarlari =
| mashhur_shogirdlari =
| mashhur_ishlari =
| oʻtkazayotgan_taʼsiri =
| koʻrsatgan_taʼsiri =
| mukofotlari = {{Oktyabr Inqilobi ordeni|26.06.1981}} {{Xalqlar doʻstligi ordeni}} {{Hurmat Belgisi ordeni|1971}}
| turmush_oʻrtogʻi =
| dini =
| vebsayt =
}}
'''Rauf-Rafail Aleksandrovich Katsenovich''' ([[1920-yil]] [[7-noyabr]], [[Toshkent]] – [[2003-yil]] [[20-oktyabr]], [[Mayami]] [[AQSh]]) – terapevt, kardiolog va fizioterapevt. [[Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi]] akademigi (2000), Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan fan arbobi (1968), [[Fan doktori|tibbiyot fanlari doktori]] (1964), [[professor]] (1966). [[Toshkent tibbiyot akademiyasi]]ni tugatgan (1945).

Bosh turkman kanali qurilishida 1-tibbiyot-sanitariya qismining boshligʻi (1951—1953), Oʻzbekiston sogʻliqni saqlash vazirligi Salomatlikni tiklash va fizioterapiya ilmiy tadqiqot institutida ilmiy kotib (1953—1958), direktor oʻrinbosari (1958—1972), ayni vaqtda Toshkent vrachlar malakasini oshirish institutida kafedra mudiri. 1972-yildan Toshkent tibbiyot akademiyasi (1990-yildan 2-Toshkent tibbiyot akademiyasi) gospital terapiya kafedrasi mudiri, Kardiologiya ilmiy tadqiqot instituti direktori (1976—1997), 1997-yildan yurakning ishemik kasalligi laboratoriya mudiri.

Katsenovich revmatizm, ovqat hazm qilish aʼzolari kasalliklari, yurakning ishemik kasalligi, gipertoniya kasalligini aniqlash va davolash usullari ustida ilmiy ish olib borgan. Kurortologiya, fizioterapiya va yurak-tomir sistemasi kasalliklariga oid asarlar muallifi<ref>[[Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi|OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil</ref>

== Tarjimai holi ==
1920-yil 7-noyabrda Toshkent shahrida tibbiyot fanlari doktori, [[professor]] Aleksandr Lvovich Katsenovich va Xaverxonim Toyirovalar oilasida tugʻilgan<ref name="RYE">{{veb manbasi |title=КАЦЕНОВИЧ Рафаил Александрович |url=https://rujen.ru/index.php/%D0%9A%D0%90%D0%A6%D0%95%D0%9D%D0%9E%D0%92%D0%98%D0%A7_%D0%A0%D0%B0%D1%84%D0%B0%D0%B8%D0%BB_%D0%90%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D1%81%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%80%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87 |website=rujen.ru |publisher=Rossiya yahudiylar ensiklopediyasi |accessdate=29-noyabr 2023-yil |location=Moskva |language=ru |arxivsana=2025-09-22 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20250922162216/https://rujen.ru/index.php/%D0%9A%D0%90%D0%A6%D0%95%D0%9D%D0%9E%D0%92%D0%98%D0%A7_%D0%A0%D0%B0%D1%84%D0%B0%D0%B8%D0%BB_%D0%90%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D1%81%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%80%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87 }}</ref>.

1945-yilda Toshkent Davlat tibbiyot institutini (TOSHMI) tamomlagan<ref name="RYE" />.

1945—1951-yillarda – [[Toshkent tibbiyot akademiyasi|Toshkent tibbiyot instituti]] terapiya kafedrasida ordinator va assistent<ref name="RYE" />.

1951—1952-yillarda – tez tibbiy yordam xizmatining bort shifokori<ref name="RYE" />.

1952—1953-yillarda – Bosh Turkman kanali qurilishi 1-tibbiyot boʻlimi boshligʻi<ref name="RYE" />.

1953—1958-yillarda – Semashko nomidagi Toshkent kurortologiya va fizioterapiya ilmiy-tadqiqot instituti katta ilmiy xodimi, ilmiy kotibi.

1958—1972-yillarda – Semashko nomidagi Toshkent kurortologiya va fizioterapiya ilmiy-tadqiqot instituti direktori oʻrinbosari.

1964-yilda – [[Fan doktori|tibbiyot fanlari doktori]].

1964—1971-yillarda – Toshkent tibbiyot malakasini oshirish institutida kurortologiya va fizioterapiya kafedrasi mudiri.

1966-yilda – professor.

1968-yilda – Oʻzbekiston SSRda xizmat koʻrsatgan fan arbobi.

1972-yildan – Toshkent tibbiyot instituti gospital terapiya kafedrasi mudiri.

[[Fayl:RAK family.jpg|thumb|300x300pks|<big>'''Rauf-Rafail Aleksandrovich (oʻngda) ota-onasi va ukasi bilan'''</big>]]

1976-yildan – Toshkent kardiologiya ilmiy-tadqiqot instituti direktori.

1979-yilda – [[Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi|Oʻzbekiston SSR Fanlar akademiyasi]] muxbir aʼzosi.

2000-yilda – [[Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi|Oʻzbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasi]] akademigi.

100 dan ortiq ilmiy maqolalar muallifi<ref>Primeneniye antagonista kalsiya korinfara u bolnix stenokardiyey napryajeniya – nekotorie aspekti izucheniya i optimizatsii terapii, T., 1994</ref>.

Asosiy tadqiqotlari Markaziy Osiyoda gepatitning xususiyatlari, fizioterapiya va klimatoterapiya muammolari, yurak-qon tomir tizimi, oʻpka, buyraklar, ovqat hazm qilish organlari kasalliklariga bagʻishlangan. Uning rahbarligida Markaziy Osiyoda birinchi marta [[Jahon sogʻliqni saqlash tashkiloti|JSST]] dasturi boʻyicha yurak ishemik kasalliklari va bolalar gipertoniyasi epidemiologiyasi oʻrganildi, qon bosimini pasaytirishning dori-darmonsiz usullari ishlab chiqildi<ref name="RYE" />.

2003-yil 29-oktyabrda [[AQSh]]ning [[Florida]] shtati [[Mayami]] shahrida vafot etgan. [[Toshkent]]dagi [[Botkin qabristoni]]ga dafn etilgan<ref>{{Cite web |url=https://tashkentpamyat.ru/kacenovich-rafail-aleksandrovich-dejatel-nauki-.html |title=Каценович Рафаил Александрович |access-date=2022-06-28 |archive-date=2021-06-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210612194830/https://tashkentpamyat.ru/kacenovich-rafail-aleksandrovich-dejatel-nauki-.html |deadlink=no }}</ref>.

== Ilmiy ishlari ==
* Gidroaeroionizatsiya va gidroaeroionoterapiya. Toshkent, 1966-yil.
* Oshqozon osti bezi va jismoniy omillar. Toshkent, 1976-yil.
* Konjestif qon aylanish yetishmovchiligi Vladimir Kukes, Vadim Menshikov, Ivan Sivkov, Rafail Katsenovich. Tibbiyot, 1978-yil
* Gipertenziyaning fizioterapiyasi R.-R. A. Katsenovich, I. N. Vozovikov. – Toshkent: Tibbiyot, 1979-y.
* Gipertenziya va yurak-qon tomir kasalliklari bilan ogʻrigan bemorlar uchun ish va dam olish rejimi [Matn] / R.-R. A. Katsenovich, S. Z. Kostko; Toshkent: Tibbiyot, 1981-yil.
* Yurak xurujiga uchraganlar uchun… Toshkent: Tibbiyot, 1985-yil.
* Kardiologiyada profilaktik farmakologiya. Moskva, 1988-yil.
* Kardiologiyaning dolzarb muammolari, Toshkent: Tibbiyot, 1991-y.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{OʻzME}}

{{DEFAULTSORT:Katsenovich, Rauf-Rafail}}
[[Turkum:Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan fan va texnika arboblari]]
[[Turkum:Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi akademiklari]]
[[Turkum:Toshkent tibbiyot akademiyasi bitiruvchilari]]
[[Turkum:Oʻzbekistonlik shifokorlar]]