Рим Сапиэнза университети (италянча: Сапиэнза – Университà ди Рома), оддийгина Сапиэнза ёки Рим Университети деб ҳам аталади ва расмий Университà дегли Студи ди Рома "Ла Сапиэнза" Римда жойлашган давлат тадқиқот университети дир. 1303-йилда асос солинган, қабул қилинганлар сони бўйича энг йирик Европа университетларидан ва тарихдаги энг қадимий университетлардан биридир. Университет Италиянинг энг нуфузли университетларидан бири бўлиб, одатда миллий рейтингларда ва Жанубий Европада биринчи ўринни эгаллайди. Италиянинг ҳукмрон табақасининг аксарияти Сапиэнзада таҳсил олган. Сапиэнза ко'плаб таниқли битирувчиларни, жумладан, ко'плаб Нобел мукофоти лауреатларини, Европа парламенти раисларини ва Европа комиссарларини, бир қанча давлатлар раҳбарларини, таниқли дин арбобларини, олимларни ва космонавтларни тарбиялаган. 2018-йил сентябр ойида у Жаҳон Университети Рейтингнинг энг юқори даражасига киритилди. 2018, 2019, 2021 ва 2022-йилларда классик ва қадимий тарих бўйича дунёда биринчи ўринни эгаллади.

Тарих

Палаззо делла Сапиэнза, 1935-йилгача Сапиэнзанинг олдинги биноси

Римдаги Сапиэнза университети 1303-йилда Рим папаси Бонифас ВИИИ томонидан Болония ва Падуа университетларига қараганда кўпроқ унинг назорати остидаги диний тадқиқотлар учун студия сифатида ташкил этилган биринчи понтифик университети. 1431-йилда Папа Евгений ИВ студияни тўлиқ қайта ташкил қилди, унда у магистрлар ва талабаларга имкон қадар кенг имтиёзлар берди ва университет таркибига ҳуқуқ, тиббиёт, фалсафа ва илоҳиётнинг тўртта мактабини киритиш тўғрисида фармон чиқарди. У университет учун маблаг' то'плаш учун винога янги солиқ киритди; пуллар кейинчалик Сант'Иво алла Сапиэнза черкови жойлашган сарой сотиб олишга сарфланган. Университет талабалари 19-асрда Италиянинг уйг'ониш даврида янгидан жонлантирилган. 1870 йилда Ла Сапиэнза папа университети бўлишни тўхтатди ва Италия пойтахти университетига айланди. 1935-йилда Марcелло Пиаcентини томонидан режалаштирилган янги университет кампуси қуриб битказилди. 2008-йил 15-январда Ватикан баъзи талабалар ва профессорларнинг норозиликлари туфайли 2008-ўқув йилининг очилиш маросимида нутқ сўзлаши керак бўлган Рим папаси Бенедикт ХВИ нинг Ла Сапиэнза университетига режалаштирилган ташрифини бекор қилди. Нутқнинг сарлавҳаси “Ҳақиқат бизни яхшилик қилади, яхшилик эса ҳақиқатдир” бўлар эди. Ба'зи талабалар ва профессорлар 1990-йилда Рим папаси Бенедикт ХВИ (о'ша пайтда кардинал Жозеф Ратзингер) 1633-йилда черковнинг Галилейга қарши ҳаракатларини ма'қуллаган нутқига норозилик билдиришди.

Кампуслар

Университетнинг 1935-йилда қурилган янги кампуси

Сапиэнза университети Римда ко'плаб кампусларга эга, аммо унинг асосий кампуси Cиттà Университариа (Университет шаҳри) бо'либ, у Рим Тибуртина станцияси яқинидаги 44 га (110 акр) майдонни эгаллайди. Университетнинг Римдан ташқарида сун'ий ё'лдош кампуслари мавжуд бо'либ, уларнинг асосийси Латинада жойлашган. 2011-йилда Лацио минтақаси билан ҳамкорликда Пиэтралата бекати яқинида ётоқхоналари бўлган кампус қуриш лойиҳаси бошланган. Абитуриентлар сонининг тобора ортиб бораётгани учун ректор Cиттà Университариани кенгайтириш, офисларни қайта тақсимлаш ва факултетларни кенгайтириш, шунингдек, маҳаллий ва хорижий талабаларни қабул қилиш учун янги кампуслар яратиш бўйича янги режани тасдиқлади. 1667-йилда Рим папаси Александр ВИИ томонидан қурилган Алессандрина университети кутубхонаси (Библиотеcа Университариа Алессандрина) 1,5 миллион жилдли асосий кутубхонадир;

Академиклар

2011 йилги ислоҳотдан бери Рим Сапиэнза университетида о'н битта факултет ва 65 та кафедра мавжуд. Бугунги кунда Сапиэнза, 140,000 талаба ва академик, техник ва ма'мурий ходимлар орасида 8,000 билан, Италиядаги энг йирик университет ҳисобланади. Университетда муҳандислик, табиий фанлар, биотиббиёт ва гуманитар фанлар соҳаларида муҳим тадқиқот дастурлари мавжуд. У тўлиқ инглиз тилида ўқитиладиган 10 та магистратура дастурини таклиф этади.

Рейтинг

2016-йилда Жаҳон университетлари рейтинги маркази Римнинг Сапиэнза университетини ўзининг Жаҳон университетлари рейтингида дунёда 90-ўринга, Италияда эса биринчи ўринга қўйди. ҚС Градуате Эмплоябилитй Ранкинг 2020 ма'лумотларига ко'ра, Сапиэнза йирик компанияларда ва бошқарув лавозимларида ишлаган университет битирувчилари сони туфайли Битирувчилар натижалари бо'йича Италия университетлари орасида биринчи о'ринни эгаллайди. 2024-йилда Рим Сапиэнза университети ҚС Wорлд Университй Ранкингс рейтингида дунёда 134-ўринни эгаллади. Классик ва Сапиэнзанинг қадимий тарихи фанлари ҚС Wорлд Университй Ранкингс томонидан фанлар бўйича дунёда 1-ўринда туради. Худди шу рейтингда Археология фани 10-о'ринни эгаллайди. Сапиэнза физикаси ва астрономияси фанлари 36-ўринда, Сан'ат ва гуманитар фанлар 39-ўринда, ва Психология 70-ўринда.

Манбалар

"Сапиэнза Университй оф Роме - Грапҳиc мануал"[сайт ишламайди] (ПДФ). Жуне 2007. Ретриэвед 7 Аугуст 2020.

Сапиэнза Университй оф Роме наме анд логос wритинг гуиделинес[сайт ишламайди] Арчивед 17 Жануарй 2009 ат тҳе Wайбаcк Мачине

Ҳаволалар