Ruth von Mayenburg sahifasining manbasini koʻrish

{{Harbiy arbob bilgiqutisi|ism=Ruth von Mayenburg|placeofbirth=[[Srbice (Teplice)|Srbice]], [[Bogemiya qirolligi]], [[Avstriya-Vengriya imperiyasi]]|placeofdeath=[[Vena (shahar)|Vena]], [[Avstriya]]|image=|nickname=Qizil grafinya ({{lang-de|Die rote Gräfin}}), Lena, Ruth Fisher, Ruth Weeden|allegiance={{SSSR}} {{AUT}}|serviceyears=1934—1945|rank={{Polkovnik (SSSR)}}|branch=[[razvedka]], siyosiy tashviqot guruhi|commands=Belorussiya fronti front tashviqot guruhi|unit=|battles=[[Ulugʻ Vatan urushi]]|awards=|relations=|laterwork=Avstriya-Sovet jamiyati bosh kotibi, yozuvchi, memuarlar muallifi|laqabi=|taxallus=|turmush oʻrtogi=Ernst Fischer 
Kurt Diman Dichtl|birth_date={{tugʻilgan sanasi|1907|07|01}}|death_date={{vafot sanasi va yoshi|1993|06|26|1907|07|01}}}}
'''Ruth von Mayenburg''' ({{Talaffuz|Rut fon Mayenburg}}; [[1907|1907-yil]] [[1-iyul]], [[Srbice (Teplice)|Srbice]] — [[1993|1993-yil]] [[26-iyun]], [[Vena (shahar)|Vena]]) — avstriyalik yozuvchi va jurnalist, Avstriya Kommunistik partiyasi vakili, sovet razvedkasi xodimi. Zodagonlar oilasidan chiqqan boʻlgan boʻlib, „Qizil grafinya“ ({{Lang-de|„Die rote Gräfin“}}) laqabi bilan tanilgan.
== Biografiyasi ==
=== Kelib chiqishi ===
Mayenburg [[1907-yil]] [[1-iyul|1 iyulda]] [[Srbice (Teplice)|Srbice]] shahrida (hozirgi Chexiyada joylashgan) zodagon va kon egasi Max Heinsius von Mayenburg oilasida tugʻilgan. Oilada kenja qiz farzand boʻlgan. Bolaligini Teplitz-Schönau (hozirgi [[Teplice]]) shahrida oʻtkazgan<ref name="spiegel">[http://www.spiegel.de/spiegel/print/d-45464951.html «Köstliche Entdeckung»]  ''[[Der Spiegel]]'' (November 3, 1969). Retrieved November 14, 2011{{ref-de}}</ref>. Amakisi Ottomar Heinsius von Mayenburg [[farmatsevt]] va „<nowiki/>[[Chlorodont]]<nowiki/>“ tish pastasining ixtirochisidir<ref name="spiegel" />.
=== Yoshligi ===
Mayenburg yoshligidanoq siyosatga qiziqa boshlagan. 1929—1930-yillarda Drezden oliy texnika maktabida arxitektura boʻyicha tahsil olgan. Keyin esa Venadagi Jahon savdosi oliy maktabida oʻqigan. Mayenburg 1930-yildan boshlab Avstriya poytaxtida onasining dugonasi baronessa Antoinette (Netka) von Latscher-Lauendorf bilan birga yashay boshlaydi, baronessaning sevgilisi Avstriyaning boʻlajak prezidenti Theodor Körner boʻlgan. 1932-yildan Mayenburg Avstriya sotsial-demokratik partiyasi va Sotsialistik yoshlar fronti aʼzoligiga oʻtadi. Lutscher-Lauendorff va Körnerlar Mayenburgning sotsialistlar orasiga kirishiga yordam berishgan, guruhdagi [[Elias Canetti|Elias Kanetti]] va ''Arbeiter-Zeitung'' gazetasi muharriri Ernst Fischer (boʻlajak turmush oʻrtogʻi) Mayenburgning eng yaxshi doʻstlari boʻlishgan.
=== Avstriyadan qochishi ===
1934-yilda Avstriyada [[Republikanischer Schutzbund]] (Avstriya sotsial-demokratik partiyasining harbiy tashkiloti) aʼzolari boʻlgan [[Avstriyada Fuqorolar urushi|ishchilarining qoʻzgʻoloni]] boʻlib oʻtib, ular mamlakatni Engelbert Dollfuss tomonidan zoʻravonlik yoʻli bilan fashistlashtirayotganiga qarshi chiqqan edilar. Dollfuss SS jangarisi tomonida oʻldirilganiga qaramay, qoʻzgʻolon bostiriladi, bu esa sotsial-demokratik partiyasining tugatilishiga olib keladi. Sobiq sotsial-demokratlarning koʻpchiligi xorijga qochib ketishadi, baʼzilari esa Kommunistik partiyaga qoʻshiladilar. Kommunistik partiyaga qoʻshilganlar orasida Ernst Fischer va uning rafiqasi ham bor boʻlgan. Nihoyat mamlakatda avstrofashizm tuzumi oʻrnatilgandan soʻng, Fischer va uning rafiqasi birinchilardan boʻlib Chexoslovakiyaga qochib ketishadi, bu yerda Ernst Komintern matbuot xizmatida ishlay boshlaydi<ref name="spiegel-1978-98">"Nachts kamen Stalins Häscher", p. 98</ref> . Tez orada Mayenburg yashirin kommunistik faoliyati tufayli jinoyatchi deb topilagani uchun SSSRga ketishga majbur boʻladi.
=== SSSRdagi faoliyati ===
[[Moskva|Moskvadagi]] Schutzbund tashkilotining paradida qatnashganidan keyin tez orada Mayenburg Qizil Armiya razvedka boshqarmasiga ishga qabul qilinib, „Lena“ laqabini oladi. 1934-yildan 1938-yilgacha bir qator qiyin va xavfli vazifalarni bajargan: [[Germaniya]] boʻylab koʻp sayohat qiladi<ref name="spiegel-1978-98">"Nachts kamen Stalins Häscher", p. 98</ref>. 4 yil ichida avvaliga mayor <ref name="spiegel-1978-98" />, keyin esa polkovnik unvoniga ega boʻladi. Uning vazifasi kommunistik yashirin tuzilmalar bilan aloqalarni tiklash va maʼlumot toʻplashi boʻlgan. Razvedkadagi asosiy yutugʻi Vermaxt va Urush vazirligiga muxolif boʻlgan kuchlari safiga kirish boʻlgan. Mayenburg von Hammerstein-Equordlar oilasi bilan shaxsan tanish boʻlgan. Bular muxolifat rahbarlaridan biri va Gitlerga qarshi fitnaning boʻlajak rahbari general Eduard Kurt von Hammerstein-Equord, uning qizi, Germaniya Kommunistik partiyasining maʼlumotchisi Helga va Eduardning yana ikkita oʻgʻli. Mayenburg Vermaxtning keyingi uch yildagi harbiy hujumlari, Germaniyaning mudofaa qobiliyati, Vermaxt kuchlarini qayta qurollantirish rejalari va sur’ati, Germaniyaning [[Italiya]] bilan harbiy hamkorligi va maxfiy loyihalari haqida koʻp maʼlumotlariga ega chiqqan . Topshirqlarning birida poyezdda hatto [[Lion Feuchtwanger]] bilan uchrashgan<ref name="spiegel" />. Kliment Voroshilov shaxsan „Qizil grafinya“ga SSSRga koʻrsatgan yordami uchun minnatdorchilik bildirgan.

Yejovshchina boshlangandan soʻng, Mayenburg razvedkani tark etishga majbur boʻladi va Komiternda ishlashda davom etadi. Moskvadagi „Lyuks“ mehmonxonasi 271-xonada „Ruth Weeden“ (uning eri Ernst Fischerning „Peter Weeden“ nomiga olingan pasporti bor boʻlgan) nomidagi hujjatlar ostida yashagan<ref name="spiegel-1978-94">"Nachts kamen Stalins Häscher", p. 94</ref>. Bu mehmonxonada kommunizmning koʻplab arboblari, jumladan, [[Ho Chi Minh|Ho Chi Min]] va Zhou Enlai kabilar ham istiqomat qilishgan. Keyinchalik Mayenburg oʻz boshidan kechirganlarini „Hotel Lux“ kitobida tasvirlab beradi. Taxminlarga koʻra, Mayenburg NKVD hibsga olishga uringan fin siyosatchisi Toivo Antikainenning oʻz joniga qasd qilganiga guvoh boʻlgan<ref>''Mayenburg, Ruth von''. Hotelli Lux; perevod na finskiy. Antti Virtanen; Antikainen, Dimitrof, Fischer, Ho Tshi Minh, Kuusiset, Pieck, Rakosi, Slansky, Sorge, Tito, Togliatti, Tshou En-lai, Ulbricht, Wehner Kominternin hotellissa </ref>. [[Ulugʻ Vatan urushi|Ulugʻ Vatan urushi boshlanganidan soʻng,]] Mayenburg Komintern Ijroiya qoʻmitasining matbuot boʻlimida referent va nemis tilidagi radiostansiyada diktor boʻlib ishlay boshlaydi. Komintern tarqatib yuborilgandan soʻng Qizil armiyaning bosh siyosiy boshqarmasiga ishga joʻnatilgan. 1943-yilning kuzidan boshlab Belorussiya frontida front tashviqot guruhini boshqargan va 1944-yil yanvardan avstriyalik harbiy asirlar orasida ishlash huquqini olgan. Urush oxirida BKP (b) markaziy qoʻmitasining xalqaro axborot boʻlimi qoshidagi 99-sonli institutda ishlagan.
=== Avstriyaga qaytishi ===
1945-yil iyul oyida Mayenburg va Ernst Fischer oʻz vataniga qaytishadi. Fischer Kominternda ishlashni davom ettiradi<ref name="spiegel-1978-102">"Nachts kamen Stalins Häscher", p. 102</ref>, bu yerda Mayenburg Avstriya-Sovet jamiyati kotibi boʻlgan. Mayenburg ssenariysi asosida Willi Forstning „Vena qizlari“ ({{Lang-de|Wiener Mädeln}}) filmi suratga olingan. Tez orada Mayenburg Fischer bilan ajrashadi va 1966-yilda Avstriya Kommunistik partiyasidan chiqib, oʻz xotiralarini yozishni boshlaydi. 1978-yilda nashr etilgan „Hotel Lux“ kitobida Moskva mehmonxonasida besh yil yashaganligi, shuningdek mehmonxona haqidagi barcha ajoyib voqealar va qiziqarli faktlarni tasvirlab beradi<ref name="spiegel-1978-94">"Nachts kamen Stalins Häscher", p. 94</ref><ref>"Nachts kamen Stalins Häscher", pp. 98, 100, 102, 105</ref>. Shuningdek, Mayenburg „Moviy qonlar va qizil bayroqlar“ ({{Lang-de|Blaues Blut und rote Fahnen}}) kitobida koʻplab sobiq partiya aʼzolarini tanqid qilgan.
=== Shaxsiy hayoti ===
13 yoshida Mayenburg opasi Feli ning toʻyida [[aristokrat]] Hansi von Herder bilan unashtirilgan<ref name="spiegel-1978-952">[http://www.spiegel.de/spiegel/print/d-40606891.html «Nachts kamen Stalins Häscher»]  ''Der Spiegel'' (October 16, 1978), p. 95.{{ref-de}}</ref>. Von Herder tez orada Sturmabteilungning rahbariga aylanadi va „Uzoq pichoqlar kechasi“da oʻldiriladi. 23 yoshida Alexander-Edzard von Asseburg-Neindorf bilan uchrasha boshlaydi, lekin tez orada u bilan munosabatlarini uzib, Freikorps generali Kurt Freiherr von Hammerstein-Equord bilan yaqin munosabatlar oʻrnatadi<ref name="spiegel" /><ref name="spiegel-1978-953">[http://www.spiegel.de/spiegel/print/d-40606891.html «Nachts kamen Stalins Häscher»]  ''Der Spiegel'' (October 16, 1978), p. 95.{{ref-de}}</ref>. 1932-yilda Mayenburg Ernst Fischerga turmushga chiqadi. 1954-yilda Fischer bilan ajrashib<ref name="spiegel" />, ikkinchi marotaba konservativ jurnalist [[Kurt Diman Dichtl|Kurt Diman Dichtlga]] turmushga chiqadi.

[[1993|1993-yil]] [[26-iyun|26-iyunda]] Vena shahrida vafot etgan.
== Kitoblari ==
* Blaues Blut und rote Fahnen. Revolutionäres Frauenleben zwischen Wien, Berlin und Moskau. 1969. [[:ru:Special:BookSources/3900478724|ISBN 3900478724]] (Promedia Verlag 1993)
* Hotel Lux. Bertelsmann Verlag (1978) [[:ru:Special:BookSources/3570022714|ISBN 3570022714]]
* Hotel Lux. Das Absteigequartier der Weltrevolution. 1979. [[:ru:Special:BookSources/3492113559|ISBN 3492113559]] (Piper Verlag GmbH 1991)
* Hotel Lux — die Menschenfalle. Elisabeth Sandmann Verlag GmbH 2011. [[:ru:Special:BookSources/3938045604|ISBN 3938045604]]
== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Adabiyotlar ==
=== Ruscha kitoblar ===
* {{Kitob manbasi/Ruscha|автор=[[Колпакиди, Александр Иванович|Колпакиди А. И.]]|заглавие=ГРУ в Великой Отечественной войне|место=М.|издательство=[[Яуза (издательство)|Яуза]], [[Эксмо]]|год=2010|серия=ГРУ|тираж=3000|isbn=978-5-699-41251-8|ref=Колпакиди}}
* {{Kitob manbasi/Ruscha|автор=[[Мартиросян, Арсен Беникович|А.Б.Мартиросян]]|заглавие=Заговор маршалов. Британская разведка против СССР|место=М.|издательство=Вече|год=2003|серия=|isbn=|тираж=|ref=}}
* {{Kitob manbasi/Ruscha|автор=[[Павлов, Виталий Григорьевич|В.Г.Павлов]]|заглавие=Женское лицо разведки|место=М.|издательство=ОЛМА-ПРЕСС Образование|год=2003|серия=|isbn=|тираж=|ref=}}
=== Xorijiy tildagi kitoblar ===
* Hans Magnus Enzensberger : ''Hammerstein oder der Eigensinn.'' ''Eine deutsche Geschichte.'' Frankfurt am Main: Suhrkamp 2008. ISBN 978-3-518-41960-1
== Havolalar ==
* [https://portal.dnb.de/opac.htm?method=simpleSearch&query=118579525 Germaniya Milliy kutubxonasida Rut fon Mayenburg asarlari]{{Ref-de}}
* [https://web.archive.org/web/20160904182155/http://www.dasrotewien.at/mayenburg-ruth.html „Das rote Wien“ veb-saytidagi maqola]{{Ref-de}}
{{Tashqi havolalar}}
[[Turkum:Polkovniklar (SSSR)]]
[[Turkum:Alifbo boʻyicha shaxsiyatlar]]
[[Turkum:Venada vafot etganlar]]
[[Turkum:1993-yilda vafot etganlar]]
[[Turkum:26-iyunda vafot etganlar]]
[[Turkum:1907-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:1-iyulda tugʻilganlar]]