Safo va Marva sahifasining manbasini koʻrish

{{Togʻ
| nomi = Safo va Marva<br>{{lang-ar|ٱلصَّفَا وَٱلْمَرْوَة}}
| tasvir = Tavaf.jpg
| Tasvir izohi = Safo va Marva orasidagi harakat yoʻli, shuningdek, [[Kaʼba]] atrofida aylanish ([[tavof]]) bilan birga tasvirlangan.
| Boshqa nomi =
| Joylashuvi = [[Makka]], [[Hijoz]], [[Saudiya Arabistoni]]
| Koordinat = {{coord|21|25|25|N|39|49|38|E}}
| Togʻ tizmasi =
| Balandligi =
| Eni =
| Choʻqqisi =
| Balandligi =
| Geologik yoshi =
| Ilk koʻtarilishi =
| Kislorodni ilk chiqishi =
| Eng qulay yoʻl =
}}

'''Safo va Marva''' ({{Lang-ar|لصَّفَا وَٱلْمَرْوَة}}) [[Saudiya Arabistoni|Saudiya Arabistonining]] [[Makka]] shahrida joylashgan ikkita kichik tepalik boʻlib, ular mos ravishda Abu Qubays va Qayqon togʻlari bilan bogʻlangan. Hozirda ular [[Al-Masjid al-Harom|al-Masjid al-Haromning]] bir qismiga aylangan. [[Musulmon|Musulmonlar]] [[haj]] va [[umra]] amallarini ado etish chogʻida saʼy ({{Lang-ar|سَعِي}}, maʼnosi: „izlash, qidirish yoki yurish“) deb nomlangan marosim doirasida bu tepaliklar orasida yetti marta borib-keladilar.

Musulmonlar ikki togʻ orasida yuguradilar, bu narsa Hojarning [[Zamzam|Zamzam qudugʻida]] suv manbasini topguniga qadar tashnalikdan oʻlayotgan bolasi uchun suv izlagani xotirasiga bagʻishlangan marosim hisoblanadi. Ziyoratchilar yuguradigan ikki togʻ orasidagi boʻshliq ''al-Mas’a'' deyiladi<ref name=":0">{{Kitob manbasi |last=Hamw |first=Mahmoud M. |title=Makkah Al-Mukarramah: History and Milestones |year=2019}}</ref><ref name=":1">{{Veb manbasi |sana=2018-01-06 |sarlavha=IN PICTURES: The story of a Muslim ritual with roots dating back 5,000 years |url=https://english.alarabiya.net/en/features/2018/01/06/IN-PICTURES-The-story-of-a-Muslim-ritual-that-goes-back-5-000-years.html |qaralgan sana=2020-07-06 |ish=Al Arabiya English |til=en}}</ref>.

== Geografiyasi ==
Safo – Abu Qubays togʻining pastki qismida joylashgan kichik togʻ, [[Kaʼba|Kaʼbadan]] taxminan {{Cvt|130|m|ft}} janubi-sharqda joylashgan boʻlib, saʼy marosimining boshlangʻich nuqtasi hisoblanadi. Marvo Kaʼbadan {{Cvt|300|m|ft}} shimoli-sharqda joylashgan oq toshdan iborat kichik togʻ boʻlib, Qayqon togʻiga tutashgan. U yerda saʼy marosimining yakuniy qismi bajariladi. Avvallari Safo, Marva va Mas’a [[al-Masjid al-Harom|al-Masjid al-Haromdan]] tashqarida joylashgan edi, 1955/1956-yillarda (hijriy 1375) bu ikki joyni al-Masjid al-Haromga qoʻshib olish loyihasi amalga oshirilgan va keyinchalik ular qoʻshib olingan<ref name=":02">{{Kitob manbasi |last=Hamw |first=Mahmoud M. |title=Makkah Al-Mukarramah: History and Milestones |year=2019}}</ref>. Safo va Marva orasidagi masofa taxminan {{Convert|450|m|abbr=on}} boʻlib, bir togʻdan ikkinchi togʻga yetti marta borib kelish umumiy hisobda taxminan {{Convert|3.6|km||abbr=on}}ni tashkil qiladi.

== Galereya ==
<gallery>
Fayl:Mount Safa Mecca.jpg|Safo togʻi
Fayl:Al-Marwah 6.JPG|Marva togʻi
Fayl:Sa'yee To Go.jpg|Al-Masʼaaning Safodan Marvaga olib boradigan birinchi yoʻli
Fayl:Sa'yee For older.jpg|Markaziy boʻlim keksalar va nogironlar uchun ajratilgan
Fayl:Sa'yee To return.jpg|Safodan Marvaga olib boradigan ikkinchi yoʻl
</gallery>

== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Havolalar ==
{{Commons category|Sa'yee}}
* [https://www.youtube.com/watch?v=CCWJIzY7gJE Safa Marwa Sai | السعي بين الصفا والمروة] ([[YouTube]])
* [https://www.youtube.com/watch?v=sDfrcit6EO4 How to make Umrah- Part 3 Safa and Marwa]
* [https://www.youtube.com/watch?v=6Il90ycNGEs Safa-Marwa Umrah 2012 HD]

[[Turkum:Hagar]]
[[Turkum:Al-Masjid al-Harom]]
[[Turkum:Haj]]