Saididdin Fargʻoniy
Saididdin Fargʻoniy (forscha: سعیدالدین فرقانی; 1231 — 1300) uchta asar yozganligi maʼlum boʻlgan fors[1] soʻfiy orif va olimdir[2].
Saididdin Fargʻoniy 1231-yilda Fargʻona vodiysida joylashgan Koson shaharchasida tugʻilgan[2][3]. Garchi vodiy rasmiy jihatdan moʻgʻul Chigʻatoy ulusining bir qismi boʻlgan boʻlsa-da, 1227-yildan 1238-yilgacha u yerda hokimiyat Moʻgʻullar imperiyasi vakili qoʻlida boʻlgan[4].
Fargʻoniy tasavvuf bilan Najibiddin Buzgʻush (1279-yilda vafot etgan) orqali tanishgan; u Suhravardiyya tariqatining aʼzosi va Shihobiddin Suhravardiy (1191-yilda vafot etgan)ning shogirdi edi[2][5]. Keyinchalik Fargʻoniy Anatoliyadagi Konya shahriga koʻchib oʻtadi va u yerda (1274-yilda vafot etgan) Andaluslik olim va orif Ibn Arabiy (1240-yilda vafot etgan)ning eng mashhur shogirdi Sadriddin Qunaviydan taʼlim olgan. Shu davrda Konya tasavvuf ilmini chuqurlashtirmoqchi boʻlgan talabalar uchun toʻplanish maskani vazifasini oʻtagani rivoyat qilinadi. Qunaviy orqali Fargʻoniy Ibn Arabiyning ʿulum al-haqiqasi („Mistik ilohiyot“) bilan tanishgan[2].
1247-yilda Qunaviy oʻz shogirdlarini (jumladan Fargʻoniyini) Misrga olib boradi va u yerda ularga misrlik soʻfiy shoir Ibn ul-Foriz (1234-yilda vafot etgan)ning Nazm as-suluk („Soʻfiy yoʻli sheʼri“), shuningdek at-Taʼiyya al-kubro („Taʼ harfi qofiyasiga asoslangan buyuk qasida“) nomi bilan ham mashhur boʻlgan asarini oʻqitadi[2].
Fargʻoniy 1300-yil avgustida Damashq shahrida vafot etgan[2][5].
Manbalar
- ↑ Peacock 2019, s. 45.
- ↑ 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 2,5 Hussain 2016.
- ↑ Sheikhsofla 2018.
- ↑ Bosworth 1999.
- ↑ 5,0 5,1 Chittick 1999.
Havolalar
- Bosworth, C. Edmund (1999). "Farḡāna". Encyclopaedia Iranica. https://www.iranicaonline.org/articles/fargana.
- Chittick, William C. (1999). "Farḡānī, Saʿīd-al-Dīn Mohammad". Encyclopaedia Iranica. https://iranicaonline.org/articles/fargani-said-al-din-mohammad-b-ahmad-sufi.
- Hussain, Ali (2016). "al-Farghānī, Saʿīd al-Dīn". in Fleet, Kate; Krämer, Gudrun; Matringe, Denis et al.. Encyclopaedia of Islam (3- nashri). Brill Online. ISSN 1873-9830. https://referenceworks.brillonline.com/entries/encyclopaedia-of-islam-3/al-farghani-said-al-din-COM_26974.
- Peacock, A. C. S.. Islam, Literature and Society in Mongol Anatolia. Cambridge University Press, 2019. ISBN 978-1108499361.
- Andoza:Encyclopaedia Islamica