Samad Said

Абдул Самад бин Моҳамед Саид — малайзиялик ёзувчи ва шоир. 1935-йил 9-апрелда туғилган.1976 йил май ойида у Малайзия адабиёт ҳамжамиятлари ва мамлакатнинг ко'плаб тилшунослари томонидан Пежуанг Састера [адабиёт ко'рсаткичи] номини олди, кейинги 10 йил ичида 1979 йилда Жануби-Шарқий Осиё ёзувчи мукофотига сазовор бо'лди ва 1986 йилда унинг узлуксиз ёзган асарлари ва халқнинг адабий меросига қо'шган ҳиссаси учунн Кесусастераан Мелаю, Састераwан Негара [Миллий Леаурате] унвони. Дуриан Тунггал шаҳри яқинидаги Малака Кампунг Белимбинг Далам қишлог'ида туг'илган ёш Абдул Самад 1940–46 йиллардаги Иккинчи Жаҳон уруши йилларида Сингапурдаги Секолаҳ Мелаю Кота Ражада (Кота Ража Малай мактаби) бошланг'ич та'лимни тугатган. Уруш пайтида Малая ва Сингапур Япония империяси томонидан ишг'ол қилинганда, у қисқа уч ой давомида ишг'олчи ҳокимиятнинг Секолаҳ Жепун мактабида о'қиган. Уруш тугагач, у Сингапурнинг Виктория мактабида о'қишни давом эттирди ва 1956 йилда Кембриж олий сертификати билан тамомлади. Гарчи касалхонада котиб сифатида иш бошлаган бо'лса-да, у тез орада Утусан Мелаю, Варта Тебрау ва Берита Харианда то'ла вақтли ёзувчи бо'лиш орзусига эриша олди, келгуси йилларда ко'плаб ше'рлар ва қисқа ҳикоялар муаллифи. Самад Саид адабиёт ва ижодий ижоднинг деярли барча соҳаларида ижод қилган. Унинг иккита машҳур асари Малайзиянинг Мустақилликдан олдинги фоҳиша ҳақидаги Салина ва Малайзиянинг биринчи сеҳрли реализм романи деб ҳисобланган Хужан Паги (инглиз тилига Морнинг Пост деб таржима қилинган) ҳақидадир. У роман, қисса, ше’р, иншо, драма ва мақола ёзган. Унинг антологиялари орасида Суара Дари Диндинг Деwан (2003) ва Диргаҳаю Др. Маҳатҳир & Ринду Ибу (2004) бор. Унинг энг сўнгги иншолар антологияси “Илҳам Ди Тепи Тасик” (2006). А. Самад Саид Ҳилмий, Исо Даҳмурий, Жамил Келана, Манжа, Месра ва Шамсир каби номлар билан ҳам машҳур. У 2011 йилда Малайзиядаги эркин ва адолатли сайловларни қўллаб-қувватлаш мақсадида Амбига Среэневасан билан биргаликда Берсиҳ 2.0 митингининг ҳамраиси бўлди. Шунингдек, у "Унггун берсиҳ" (Тозалаш олови) номли ше'р ёзган ва бу ше'р фитна учун полиция терговининг мавзуси бо'лган. Сайлов ислоҳотларининг ё'қлигидан ҳафсаласи пир бо'либ, кейинги йили Берсиҳ 3.0 митингини очиқ қо'ллаб-қувватлади. Ушбу митингда у яна иккита ше'р ёзди, унда у Малайзия Миллий масжидига намоз о'қишга рухсат берилмаганидан ҳафсаласи пир бо'лганини ва Берсиҳ 3.0 тарафдорлари ва Куала-Лумпурдаги Мердека майдонини қо'риқлаётган ҳокимият о'ртасидаги то'қнашувни тасвирлаб берди. 2013 йилги Малайзиядаги умумий сайловлар пайтида у Малайзияда Барисан Насионал (БН) бошқарувини тугатиш учун Пакатан Ракят (ПР) коалициясини очиқ қўллаб-қувватлаган ва ПР Малайзия соғлиқни сақлаш, таълим ва демократия тизимларидаги муаммоларни ҳал қилишга ёрдам беришига ишонган. Шунингдек, у БНни сайлов пайтида ирқчилик, овоз сотиб олиш ва қо'рқитиш тактикаларини қо'ллагани учун танқид қилди. Самад Саиднинг фикрига ко'ра, Чин Пенг Малайзия ҳукумати тасвирлаган коммунистик террорчи эмас эди, лекин уни озодлик учун курашувчи сифатида қабул қилиш ва Таиланддаги сургундан Малайзияга қайтишга рухсат бериш керак. Бунинг сабаби шундаки, Чин Пенг Малая мустақилликка эришгунга қадар япон ва инглиз мустамлакачи хо'жайинларига қарши курашган. 2015 йил 13 июнда Самад Саид Демократик Ҳаракатлар партиясига (ДАП) қо'шилди. У партияни "ҳақиқий Малайзия партияси, тоза, мақсадли, ҳақиқий Малайзия орзуси" деб та'рифлади.

Манбалар

1. "Датук Абдул Самад Муҳаммад Саид (А. Самад Саид)". Малайзия миллий архиви. 2-октабр 2018-йилда асл нусхадан архивланди. Қаралди: 2-октабр 2018-йил.[1]

1. "Датук Абдул Самад Муҳаммад Саид (А. Самад Саид)". Малайзия миллий архиви. 2-октабр 2018-йилда асл нусхадан архивланди. Қаралди: 2-октабр 2018-йил. (Малай)[1]

1. Биографи А. Самад Саид: мембери ҳати нурани (мс). ИТБМ, 2012. ИСБН 9789830688749.[1]

1. Гилберт, Перриэире. ПМР Энглиш - То'лиқ матн ва қо'лланма - О'рта мактаблар учун интеграциялашган о'қув дастури. Шоҳ Алам, Малайзия: Араҳ Пендидикан Сдн Бҳд, 2007 — 251 гаров. ИСБН 9789833717088. 30-август 2015-йилда қаралди.[1]

1. Чайнаш, Фонг Пенг; Тан, Ли Чин (2011 йил 30 июн). Халқаро конференсия - Халқаро та'лим: О'қувчига э'тибор қаратиш - Малайзия Та'лим вазирлигининг "То'ртинчи ва бешинчи шакл" янги адабиёт компоненти учун ше'рлар танлови. 3, 10-бетлар. 2015-йил 30-августда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2015-йил 30-август.Самад Саид]][1]