Samarqand tramvaylari
Самарқанд трамвайлари 1947–1973-йилларда Самарқандда фаолият юритган ва 2017-йилда қайта тикланган жамоат транспорти.
| Самарқанд трамвайлари | |
|---|---|
 | |
| Трамвай тизими | |
| Давлат |
 Ўзбекистон |
| Шаҳар | Самарқанд |
| Очилган йили | 2017-йил, 1-март |
| Йўналиш сони | 2 та |
| Трамвай парки сони | 1 та |
| Вагонларнинг умумий сони | 20 та |
| Трамвай моделлари | Татра Т6Б5СУ, Варио ЛФ.С |
| Темирйўл эни қалинлиги | 1524 мм |
| Ишлаш тури | электр орқали |
Тарихи
1-лойиҳа
1907-йилда ҳукумат маъмурияти Самарқандда трамвай ҳаракатини очишга қарор қилди. Уларнинг фикрига кўра, трамвай нафақат йўловчи транспорти, балки темир йўл стансиясидан омборларга юк ташишни ҳам амалга ошириши керак эди. Бунинг учун махсус очиқ вагонлар буюртма қилинган. Дастлаб Самарқанд вокзалидан шаҳар марказига темир йўл қуришга қарор қилинди. Бироқ юзага келган молиявий муаммолар, кейин эса бошқа ҳолатлар шаҳар ҳокимлигига долзарб транспорт муаммосини ҳал қилишга тўсқинлик қилди[1].
Буғли трамвай
СССР тузилганидан кейин 1924-йилда Самарқанд Ўзбекистон ССР пойтахти бўлди. Шу муносабат билан маҳаллий ҳокимликлар темир йўл вокзалидан шаҳар марказига қисқа вақт ичида тор ўлчамли темир йўл қуришга қарор қилди. Иш жадал сур’атлар билан давом этди ва ўша йилнинг кузида якунланди. Линиянинг очилиши Октябр инқилобининг навбатдаги йиллигига тўғри келди. 1924-йил 7-ноябрда инқилобий маршлар садолари остида биринчи поезд тантанали равишда йўлга чиқди. Очиқ ва ёпиқ йўловчи вагонлари бўлган паровоздан иборат поезд вокзалдан Сиёб бозоригача ҳаракат қилган.
Маҳаллий аҳоли томонидан куку деб аталган бу буғ машинаси узоқ вақт ишламади. 1930-йилда Ўзбекистон ССР пойтахти Самарқанддан Тошкентга кўчирилди ва тез орада тор поғонали темир йўлда ҳаракат тўхтатилди.
Электр трамвай
1942-йилда собиқ тор темир йўл йўналиши бўйлаб йўловчи ва юкларни вокзалдан Сиёб бозоригача олиб боришга хизмат қилган кенг ўлчовли темир йўл линияси қурилди. 1947-йилга келиб Сиёб бозори ҳудудида трамвай депоси қурилди, линия электрлаштирилди, сидинглар ясалди ва Тошкентдан эски трамвай ҳаракат таркиби сотиб олинди[2].
1947-йил 1-майда электр трамвайининг тантанали очилиши бўлиб ўтди. Дастлаб линияда трамвай ва поездлар бирга ҳаракат қилган[3].
1973-йил 28-август Самарқанд трамвайининг сўнгги иш куни эди. Хизмат тўхтатилгандан сўнг, трамвай линияси ва депо демонтаж қилинди ва ҳаракат таркиби бекор қилинди.
2016–2017-йилларда трамвай қурилиши
2016-йил 5-октябр куни Ўзбекистоннинг ўша пайтдаги Президенти вазифасини бажарувчи Шавкат Мирзиёев Самарқандга ташрифи чоғида шаҳар трамвай тармоғини қайта тиклаш таклифини билдирган эди. Президент сайловига бир ой қолганда иш бошланди. Қурилиш жараёнида баъзи бинолар бузилди[4].
2017-йил 23-мартдан шаҳар кўчаларида трамвайлар қатнови бошланди. Шундай қилиб, трамвай Самарқандда аввалги ёпилганидан 43 йил 6 ой 25 кун ўтиб пайдо бўлди. 2017-йил 15-апрел куни эса биринчи трамвай қатновларидан бирига чиққан Ўзбекистоннинг янги Президенти Мирзиёев иштирокида расмий очилиш маросими бўлиб ўтди[5][6].
2017-йил 23-май куни Самарқанд трамвайининг темир йўл вокзалидан Сиёб бозоригача бўлган иккинчи трамвай линиясида қурилиш ишлари бошланди. 2017-йил 3-августда эса 2-линия йўналиши (Вокзал – Сиёб бозори) қурилиши якунланди. 2018-йил март ойида линия ишга тушди[7][8].
Ё'лда турган бекатлар ро'йхати
Йўналиш сони 1
Йўналиш сони 2
Галерея
 |
Викиомборда „Самарқанд трамвайлари“ мавзуси бўйича медиафайллар бор. |
.jpg)
_3.jpg)
_2.jpg)
Яна қаранг
Манбалар
- ↑ Рубен Назарян. Как Самарканд трамваэм обзавелся.
- ↑ „Мерзлов Д. C. Ташкентскому трамваю 100 лет.“. 2011-йил 1-мартда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2014-йил 13-январ.
- ↑ „Транспорт в России“. 2014-йил 13-январда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2014-йил 13-январ.
- ↑ „Трамвайную линию в Самарканде строит весь Узбекистан | Центр-1 / Cентре1.cом — Новости“. 2016-йил 20-декабрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2016-йил 14-декабр.
- ↑ „Самарканд — ТрансПҳото“. 2014-йил 14-январда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2014-йил 13-январ.
- ↑ „Фото: Самарканд, Варио ЛФ.С № 3209 — ТрансПҳото“. 2017-йил 17-апрелда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2017-йил 16-апрел.
- ↑ ҳттпс://м.кун.уз/неwс/2020/09/03/самарқандда-трамвай-линияларига-масул-давлат-корхонаси-мансабдорлари-13-миллиард-сомга-яқин-пулни-еб-юборган
- ↑ Елена Анохина. „Вторая трамвайная линия открылась в Самарканде“ (ру). ТР.ру: Транспорт в России (2018-йил 21-март). Қаралди: 2023-йил 7-январ.