Seattle
Сиэтл — АҚШнинг шимолий ғарбий қисмидаги шаҳар. Вашингтон штатида. Аҳолиси 563,4 минг киши (2000). Тинч океаннининг ПюжетСаунд қўлтиғидаги порт. Транспорт йўлларининг йирик тугуни. Аэропорти халқаро аҳамиятга эга. АҚСҲ шимоли ғарбининг йирик саноат, савдо-молия, илмий ва маданий маркази. АҚШнинг авиация ва ракетакосмик саноатининг йирик марказларидан (йўловчи ташувчи авиалайнерлар, ҳарбийтранспорт самолётлари, баллистик ракеталар ишлаб чиқарувчи „Боинг“ фирмасининг бошқармаси, илмий тадқиқот лабораториялари ва заводлари).
Сеаттле | |
|---|---|
|
Сиэтлнинг Кинг округида ва Вашингтон штатида жойлашуви | |
| Ҳукумат | |
| • мер | Грег Ниcкелс |
| Зичлиги | 2665 киши/км2 |
Кемасозлик, радиоэлектроника, приборсозлик ва автомобилсозлик саноатлари ривожланган. Нефт саноати учун жиҳозлар, йўл қурилиш машиналари, темир йўл вагонлари ишлаб чиқарилади. Қора металлургия, нефтни қайта ишлаш, ёғочсозлик, қоғоз, озиқ-овқат, полиграфия саноати корхоналари, 2 та университет бор. Балиқ овланади. Шаҳарга 1851-йилда асос солинган. 1973-йилда Тошкент ва Сиэтл шаҳарларининг биродарлашуви тўғрисида қарор қабул қилинган.
Сиэтл ва Тошкент
1973-йилда, яъни совуқ уруш руҳи кезиб юрган, Ўзбекистон ташқи сиёсат олиб боришда қарийб мустақил бўлмаган йилларда бундай муҳим воқеага қўл урилиши, табиийки, тарихий ҳодисадир.
Сиэтл АҚШнинг Вашингтон округида жойлашган бўлиб, икки асрдан зиёд тарихга эга. Ўз навбатида, 2200 йиллик тарихга эга Тошкент Сиэтлга ака бўлиши шундан.[1]
Тарихчилар Тошкент ва Сиэтл ўртасидаги алоқалар тарихини 1971-йил билан боғлашади. Ўшанда Аляска авиакомпанияси раҳбарияти таклифига биноан, Тошкент шаҳар ижроқўми раиси (ҳокими) Воҳид Қозимов ўзининг Иркуцк ва Сочи шаҳарларидаги ҳамкасблари билан Сиэтлга ташриф буюради. Сиэтлнинг ўша вақтдаги мери ва Қозимов жуда қалин бўлиб кетишади ҳамда икки шаҳар ўртасидаги биродорлик алоқаларини ўрнатиш ташаббуси туғилади.
Бу ғояни амалга оширишда АҚШ президенти Ричард Никсоннинг 1972-йили Москвага қилган ташрифи муҳим рол ўйнади. Гарчи Никсоннинг мазкур расмий ташрифдан мақсади Шимолий Ветнамга босим ўтказиш бўлса-да, ушбу учрашув доирасида ядровий қуролни қисқартиришга ҳам келишилади.
Сиэтл жамоатчилиги бу воқеадан руҳланиб, СССР билан маданий алоқаларни ҳам ўрнатиш зарурлигини қайд этишади. Сиэтл мери Вес Улман Никсонга Тошкент билан „ака-ука“ тутиниш ҳақидаги таклифини киритади. 1973-йилда Сиэтл собиқ иттифоқ ҳудудидаги шаҳарлар билан қардошлик алоқаларини ўрнатган биринчи шаҳар бўлади.
1974-йилда Сиэтлда „Тошкент“ парки барпо этилади, кейинчалик машҳур ҳайкалтарош Шарипо Яковнинг „Бахт қуши Семурғ“ композицияси ушбу паркнинг кўркига айланади. Тошкент — Сиэтл муносабатлари СССР ва АҚШнинг ўзаро алоқалари ёмонлашган даврларда, хусусан, Афғонистон инқирози йилларида фаолият олиб борди.
Айни пайтда Тошкентда ҳам „Тинчлик боғи“ ва „Сиэтл“ кафеси очилади. Эътиборли жиҳати, „Тинчлик боғи“ни барпо этишда юзлаб сиэтллик кўнгиллилар қатнашади. Ҳамкорликда турли маданий тадбирлар, байрамлар, анжуманлар ўтказиш йўлга қўйилди. Уларда, айниқса, дунёда тинчликни ўрнатиш ғояси устувор эди. Хусусан, 1983-йилда сиэтлликлар ядро урушининг олдини олиш истаги битилган хатга 42 мингта имзо йиғишиб, Тошкентга этказишади. Айни чоғда Тошкентда ҳам худди шу ният билан 120 минг имзо йиғилади.
Ўзбекистон мустақилликка эришгач ҳам Тошкент — Сиэтл ҳамкорлиги жуда фаол бўлмаса-да, давом этмоқда. Сиэтлда ўзбек диаспораси томонидан турли миллий байрамларни ўтказиш анъанага айланган. 2008-йилда ўзаро ҳамкорликнинг 35 йиллиги кенг нишонланди.
Албатта, „опа-сингил“ тутинишнинг 40 йиллигини байрам шукуҳи билан нишонлаш айни муддаодир. Зеро, Тошкент — Сиэтл ҳамкорлиги шунчаки ижтимоий-маданий воқелик эмас, балки тарихий ҳамда маданий ёдгорлик ҳамдир.
Ака-ука шаҳарлар
Берген (норвегча: Берген), Норвегия
Беэр-Шева (ибронийча: באר שבע), Исроил
Гдиня (полякча: Гдйниа), Полша
Голуэй (инглизча: Галwай, ирл. Гаиллимҳ), Ирландия
Гаосюн (хит. 高雄市), Тайван
Кобе (японча: 神戸市), Япония
Крайстчёрч (инглизча: Чристчурч), Янги Зеландия
Лимбе (франсузча: Лимбе), Камерун
Масатлан (испанча: Мазатлáн), Мексика
Момбаса (инглизча: Момбаса), Кения
Нант (франсузча: Нантес), Франсия
Печ (венг.: Пécс), Венгрия
Перужа (италянча: Перугиа), Италия
Преа Сианук (кхмер. ក្រុងព្រះសីហនុ, франсузча: Сиҳаноуквилле), Камбожа
Рейкявик (исл. Reykjavík), Исландия
Себу (инглизча: Cебу, таг. Лунгсод нг Cебу, себ. Дакбаян са Сугбо), Филиппин
Сурабая (инглизча: Сурабая, индонезча: Кота Сурабая), Индонезия
Тошкент, Ўзбекистон
Тежон (корейсча: 대전 광역시, 大田廣域市), Жанубий Корея
Хайфон (ветнамча: Ҳảи Пҳòнг, 海防), Ветнам
Чунсин (хит. 重庆), Хитой
Манбалар
- ↑ „Тошкент ва Сиэтл шаҳарлари ўртасида опа-сингиллик ришталари ўрнатилганига 40 йил тўлди“. 12-июл 2013-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 15-июл 2013-йил.
| Ушбу мақолада Ўзбекистон миллий энсиклопедияси (2000-2005) маълумотларидан фойдаланилган. |
| Ушбу мақола çаладир. Сиз уни бойитиб, ЗиёСферага ёрдам бериşингиз мумкин. Бу андозани аниқроғига алмаштириш керак. |