Shilluk sahifasining manbasini koʻrish

[[Fayl:Woman_smoking_pipe.JPG|thumb|228x228px| Shilluk ayol]]
'''Shilluk''' (''oʻzining nomi Cholo, Sholo'') — [[Janubiy Sudan|Janubiy Sudandagi]] xalq. Etnik guruh [[Oq Nil|Oq Nilning]] gʻarbiy sohilidagi Kordofan provinsiyasi chegaralarigacha boʻlgan yerlarni egallaydi. Sharqiy qirgʻoqda ularning hududlari Nilning Sobat daryosiga qoʻshilish joyidan va Sobatdan 20 mil yuqoriga choʻzilgan.

Shilluklar Angliya-Misr Sudanidagi negroid xalqlarining eng koʻp aholi soni — 430-450 ming kishi edi. Shilluk tili (boshqa nomlar: Kolo, Dholo, Chulla, Shulla) [[Nil-sahroi kabir tillari|Nilo-Saxara]] makro oilasining Shari-Nil oilasining Sharqiy Sudan boʻlimining [[Nilotlar|nilot]] guruhining luo tillarining shimoliy kichik guruhiga kiradi.

Ular bir-biriga yaqin aholi punktlarida yashaydilar. Asosiy kasbi [[Qoramolchilik|chorvachilik]], [[dehqonchilik]]. Ular chaqqon ovchilar va baliqchilardir. Temirni qayta ishlash qadimdan yaxshi rivojlangan. Qurollar — [[Nayza|nayzalar]], qalqonlar, kaltaklar.

[[Negroid irq|Negroidlar]] vakillari uchun tashqi maʼlumotlar xosdir, terining rangi agat-qora. Erkaklar odatda kiyim kiymaydilar, ayollar buzoq terisidan tikilgan fartuk kabi narsalarni kiyishadi. Angliya-Misr nazoratining oʻrnatilishi bilan shilluklar kiyim-kechaklarni qabul qila boshladilar (Berzina S. Ya. 1999).

Alur, Acholi, Burun, Maban, Anuak, Jur, Turi, Bor bilan birgalikda Shilluklar bir paytlar [[Xartum|Xartumgacha]] shimolga choʻzilgan etnografik tadqiqotlarda „ilohiy shohlik“ deb ataladigan kuchli negr qirolligini tashkil qilganlar. Biroq, [[V asr|milodiy V asrga kelib]] kamaydi (Westermann D. 1970:187-194).

Yomgʻir yuboradigan oddiy nilot xudosi Juok hurmatga sazovor. U bilan xalq oʻrtasidagi vositachi Nyikang (Nyakang), qirollarning (retlarning) afsonaviy ajdodi boʻlib, uning mujassamlanishi hisoblanadi. Koʻp jasoratlarni bajarib, Nyikang oʻz sharafiga kult oʻrnatadi, soʻng shamol bilan uchub ketadi, boshqa manbaga koʻra<ref>{{Книга|ссылка часть=https://web.archive.org/web/20070213002939/http://enc.mail.ru/article/?1900042273|часть=Ньиканг|заглавие=[[Народы и религии мира: Энциклопедия]]|ответственный=Ин-т этнологии и антропологии им. Н. Н. Миклухо-Маклая Рос. Акад. Наук (Москва); Гл. ред. [[Тишков, Валерий Александрович|В. А. Тишков]]; Редкол.: [[Артемова, Ольга Юрьевна|О. Ю. Артемова]], [[Арутюнов, Сергей Александрович|С. А. Арутюнов]], [[Кожановский, Александр Николаевич|А. Н. Кожановский]], [[Макаревич, Владимир Михайлович|В. М. Макаревич]] (зам. гл. ред.), [[Попов, Владимир Александрович (этнограф)|В. А. Попов]], [[Пучков, Павел Иванович|П. И. Пучков]] (зам. гл. ред.), [[Ситнянский, Георгий Юрьевич|Г. Ю. Ситнянский]]|издание=|место=М.|издательство=[[Большая Российская энциклопедия (издательство)|Большая рос. энцикл.]]|год=1998|том=|страницы=|страниц=928|серия=|isbn=5-85270-155-6|тираж=100000|ref=}}</ref>, oʻzini boʻgʻib oʻldiradi. Shu munosabat bilan, ehtimol, keksa podshohlarni marosim bilan boʻgʻish odati boʻlgan. Shilluklar orasida [[Xristianlik|nasroniylik]] keng tarqalgan, ammo anʼanalar hali ham kuchli. Shunday qilib, har bir qabilada hali ham Nyikanga ziyoratgohi mavjud boʻlib, unga faqat ruhoniylar va Retaning bevasi kirish huquqiga ega (Tokarev S.A. 1976:202-215).

Shilluklar Yuqori Nilning yagona xalqi boʻlib, ular yagona rahbarni barcha qabilalarning hukmdori deb tan oladilar. Garchi ular [[Patriarxat|patriarxal oilalarda]] yashasalar ham, boshliqning rahbarligi har doim opa-singilning farzandlariga yoki boshqa ayol qarindoshlariga oʻtadi.

== Manbalar ==
<references group="" responsive="1"></references>
== Adabiyotlar ==
* {{книга |автор=[[Берзина, Светлана Яковлевна|Берзина С. Я.]]|часть=Шиллук |заглавие=[[Народы и религии мира: Энциклопедия]]|ответственный=Ин-т этнологии и антропологии им. Н. Н. Миклухо-Маклая Рос. Акад. Наук (Москва); Гл. ред. [[Тишков, Валерий Александрович|В. А. Тишков]]; Редкол.: [[Артемова, Ольга Юрьевна|О. Ю. Артемова]], [[Арутюнов, Сергей Александрович|С. А. Арутюнов]], [[Кожановский, Александр Николаевич|А. Н. Кожановский]], [[Макаревич, Владимир Михайлович|В. М. Макаревич]] (зам. гл. ред.), [[Попов, Владимир Александрович (этнограф)|В. А. Попов]], [[Пучков, Павел Иванович|П. И. Пучков]] (зам. гл. ред.), [[Ситнянский, Георгий Юрьевич|Г. Ю. Ситнянский]] |издание= |место=М. |издательство=[[Большая Российская энциклопедия (издательство)|Большая рос. энцикл.]] |год=1998 |том= |страницы= |столбцы= |страниц=928 |серия= |isbn=5-85270-155-6 |тираж=100000|ref=Берзина}}
* Традиционные культы // [[Токарев, Сергей Александрович|Токарев С. А.]] Религия в истории народов мира. — М.: [[Политиздат]], 1976. — С. 202-230. — ([[Библиотека атеистической литературы]])
* Westermann D. The shilluk people, their language and folklore. Westport: Negro Universities Press, 1970. P. 187—194.
== Havolalar ==
* Реты шиллук на [https://web.archive.org/web/20090321155208/http://alexhistory.narod.ru/World/Hronology/Titles/Ruler_of_Shilluk.htm].
[[Turkum:Afrika xalqlari]]
[[Turkum:Mezhozernoy sublast xalqlari]]
[[Turkum:Sudan xalqlari]]
[[Turkum:Janubiy Sudan xalqlari]]
[[Turkum:Nil-sahar xalqlari]]
[[Turkum: Shimoliy Luo]]