Shirley Chisholm
Ширлей Анита Чишолм (1924-йил 30-ноябр — 2005-йил 1-январ) америкалик сиёсатчи бўлиб, 1968-йилда Қўшма Штатлар Конгрессига сайланган биринчи қора танли аёл бўлди[1]. Чишолм 1969-йилдан 1983-йилгача етти муддат давомида Ню-Ёркнинг 12-конгресс округи, маркази Бедфорд-Стуйвесант округи вакили эди. 1972-йилда у Америка Қўшма Штатлари президентлигига асосий партиялардан номзод бўлган биринчи қора танли номзод ва Демократик партиядан номзод бўлган биринчи аёл бўлди.
| Ширлей Чишолм | |
|---|---|
|
| |
| Вакиллар палатаси Демократик котиби | |
|
Мансаб даври 1977-йил 3-январ – 1981-йил 3-январ | |
| Шахсий маълумотлари | |
| Таваллуди |
Ширлей Анита Ст. Ҳилл 1924-йил 30-ноябр Бруклин, Ню-Ёрк, АҚШ |
| Вафоти |
2005-йил 1-январ (80 ёшда) Ормонд Беач, Флорида, АҚШ |
| Сиёсий партияси | Демоcратиc |
| Турмуш ўртоғи |
Cонрад Чишолм (1949 - 1977) |
| Таълим |
Бруклин коллежи (БА) Колумбия университети (МА) |
У Бруклинда (Ню-Ёрк) туғилган, у болалигининг муҳим қисмини оиласи бўлган Барбадосда ўтказган ва ўзини ҳар доим барбадослик америкалик деб ҳисоблаган. Америка Қўшма Штатларида Чишолм 1950-йилларда маҳаллий Демократик партия сиёсатида қатнашиб, эрта болалар таълимида ўқиган ва ишлаган. 1964-йилда у аёл бўлгани учун бир оз қаршиликни енгиб, Ню-Ёрк штати ассамблеясига сайланди. Тўрт йил ўтгач, у Конгрессга сайланди ва у ерда камбағаллар учун озиқ-овқат ва озиқ-овқат дастурларини кенгайтиришга раҳбарлик қилди ва партия раҳбариятига кўтарилди. У 1983-йилда Конгрессдан нафақага чиқди ва сиёсий ташкилотчиликни давом эттирар экан, Моунт Ҳолёке коллежида дарс берди. 1993-йилда элчиликка номзоди кўрсатилган бўлса-да, соғлиғи билан боғлиқ муаммолар унинг кетишига сабаб бўлган. 2015-йилда Чишолм вафотидан кейин Президентнинг „Озодлик“ медали билан тақдирланган.
Ёшлиги ва таълим
Ширлей Анита Ст. Ҳилл 1924-йил 30-ноябрда Ню-Ёркнинг Бруклин шаҳрида иммигрант ота-онада туғилган. У гаян ва бажан миллатига мансуб эди[2]. Унинг учта синглиси бор эди[3], иккитаси ундан уч йил ичида ва бири кейинроқ туғилган[4]. Унинг отаси Чарлес Чристопҳер Ст. Ҳилл Британия Гвианасида туғилган[5] Барбадосга кўчиб ўтишдан олдин[4]. У 1923-йилда Кубанинг Антилла орқали Ню-Ёрк шаҳрига келди[5]. Унинг онаси Рубй Сеале Барбадосдаги Крист черковида туғилган ва 1921-йилда Ню-Ёрк шаҳрига келган[6].
Эрта мартабаси
1953-йилдан 1954-йилгача у Бруклиндаги Броwнсвилле шаҳрида жойлашган Фриэнд ин Неэд болалар боғчасининг директори ва кейин 1954-йилдан 1959-йилгача у Қуйида жойлашган Ҳамилтон-Мадисон болаларни парвариш қилиш марказининг директори бўлган[7][8]. Унга уч ёшдан етти ёшгача бўлган 130 нафар бола ва 24 нафар ходим ҳисобот берган[7]. 1959-йилдан 1964-йилгача у Ню-Ёрк шаҳридаги Болалар фаровонлиги бюросининг кундузги парвариш бўлимида ўқув маслаҳатчиси бўлган[8]. У ерда у ўнта кундузги болалар марказларини назорат қилиш ва янгиларини очиш учун мас’ул эди[9]. У эрта таълим ва болалар фаровонлиги билан боғлиқ масалалар бўйича ваколатли шахс сифатида танилди[8].
Чишолм сиёсат оламига 1953-йилда Wеслей „Маc“ Ҳолдернинг Бруклиндаги биринчи қора танли судя сифатида Леwис Флагг Жр.ни сайлаш ҳаракатларига қўшилганида кириб келди[10]. Флагг сайлов гуруҳи кейинчалик Бедфорд-Стуйвесант сиёсий лигасига (БСПЛ) айлантирилди[10]. БСПЛ номзодларни фуқаролик ҳуқуқларини қўллаб-қувватлашга ундади, уй-жойларда ирқий камситишларга қарши курашди ва Бруклиндаги иқтисодий имкониятлар ва хизматларни яхшилашга ҳаракат қилди[10]. Чишолм 1958-йилда Ҳолдер билан Чишолмнинг гуруҳнинг аёл аъзоларига қарор қабул қилишда кўпроқ ҳисса қўшишга интилиши туфайли тўқнашиб кетганидан кейин гуруҳни тарк этди[10].
Манбалар
- ↑ Фреэман. „Ширлей Чишолм'с 1972 Пресидентиал Cампаигн“. Университй оф Иллиноис ат Чиcаго Wомен'с Ҳисторй Прожеcт (2005-йил феврал). 11-ноябр 2014-йилда асл нусхадан архивланган.
- ↑ Броокс-Бертрам анд Неверголд, Унcроwнед Қуээнс, п. 146.
- ↑ Моран, Шеила. „Ширлей Чишолм'с руннинг но маттер wҳат ит cосц ҳер“. Тҳе Фреэ Ланcе–Стар. Ассоcиатед Пресс (8-апрел 1972-йил), с. 16А. 18-октабр 2020-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 21-август 2020-йил.
- ↑ 4,0 4,1 Wинслоw, Ширлей Чишолм, пп. 7-8.
- ↑ 5,0 5,1 „Неw Ёрк Пассенгер Лисц, 1850 -1957 [датабасе он-лине“]. Тҳе Генератионс Нетwорк (10-апрел 1923-йил). 7-октабр 2009-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 20-июл 2008-йил.
- ↑ „Неw Ёрк Пассенгер Лисц, 1820–1957 [датабасе он-лине“]. Тҳе Генератионс Нетwорк (8-март 1921-йил). 7-октабр 2009-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 7-июл 2008-йил.
- ↑ 7,0 7,1 Wинслоw, Ширлей Чишолм, п. 28.
- ↑ 8,0 8,1 8,2 Баррон, Жамес. „Ширлей Чишолм, 'Унбоссед' Пионеэр ин Cонгресс, Ис Деад ат 80“. Тҳе Неw Ёрк Тимес (3-январ 2005-йил). 7-декабр 2021-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 12-феврал 2017-йил.
- ↑ Wинслоw, Ширлей Чишолм, п. 34.
- ↑ 10,0 10,1 10,2 10,3 Галлагҳер, Жулиэ (2007). „Wагинг 'Тҳе Гоод Фигҳт': Тҳе Политиcал Cареэр оф Ширлей Чишолм, 1953–1982“. Тҳе Жоурнал оф Африcан Америcан Ҳисторй. 92-жилд, № 3. 392–416-бет. дои:10.1086/ЖААҲв92н3п392. ЖСТОР 20064206.