Shoh Shujo Muzaffariy sahifasining manbasini koʻrish

:''Boburiy hukmdor [[Shoh Shujo]] bilan adashtirib yuborilmasin.''
{{Infobox royalty
|name                 = Shoh Shujo<br>{{font|size=90%|{{lang|fa|شاه‌شجاع}}}}
|succession = [[Muzaffariylar davlati|Muzaffariy]] shoh
|tasvir = مجسمه شاه شجاع.jpg
|image_size =
|izoh = Sherozdagi Zaint al-Malikning uyidagi „Madame Tussaud’s“ muzeyidagi Shoh Shujo Muzaffariy haykali
|reign = 1358–1384
|predecessor = Muboriziddin Muhammad
|successor = Zaynilobiddin
|issue = Zaynilobiddin<br />Uvays
|full name =
|house =
|house-type =
|tugʻilgan_sanasi = {{tugʻilgan sanasi|1333|3|10}}
|tugʻilgan_joyi = {{TavalludJoyi|Sheroz}}
|vafot_sanasi = {{Vafot sanasi va yoshi|1384|10|9|1333|3|10|df=y}}
|vafot_joyi = {{VafotJoyi|Sheroz}}
|dafn_etilgan_joy = [[Sheroz]]
|otasi = Muboriziddin Muhammad
|onasi = Maxdum Shah
|dini = [[Sunniylik|Sunniy islom]]
}}
[[File:Two troops on the move, folio from a manuscript of Nigaristan, Iran, probably Shiraz, dated 1573-74 (cropped).jpg|thumb|Shoh Shujo Muzaffariy qishloq boʻylab otda ketayotganda hujumga uchramoqda. 1573—1574-yillarga oid Nigariston (Eron) qoʻlyozmasidan olingan miniyatura, katta ehtimol [[Sheroz]]da.]]
'''Shoh Shujo''' ({{lang-fa|شاه شجاع yoki شاه‌شجاع|Shāh Shojā|lit=the brave [[shah]]}}) – 1358-yildan 1384-yilgacha hukmronlik qilgan [[Muzaffariylar davlati|Muzaffariy]] shoh. Muboriziddin Muhammadning oʻgʻli va vorisi. Shoh Shujoning uzoq hukmronligi davrida saltanat oʻzining eng yuqori choʻqqisiga chiqdi va [[Balujiston (tarixiy viloyat)|Balujistondan]] [[Arron]]gacha choʻzildi{{sfn|Limbert|2011|p=39}}.

== Yoshlik davri ==
Shoh Shujo 1333-yil 10-martda tugʻilgan – Muzaffariylar hukmdori Muboriziddin Muhammad va moʻgʻul hukmdori Qutbiddin Shoh Jahonning qizi, Maxdum Shoh nomi bilan mashhur boʻlgan Xotun Qutlugʻ Begim ismli ayolning oʻgʻli. Muboriziddin Muhammad 1341-yilda [[Kirmon]]ni zabt etgandan soʻng, u Shoh Shujo bilan mintaqada kezib yurgan [[Mongollar|moʻgʻul]] qabila boshliqlaridan birining qizi oʻrtasida nikoh oʻtkazdi{{sfn|Wing|2014}}. Keyinchalik Shoh Shujo taniqli [[Forslar|fors]] shoiri [[Saʼdiy Sheroziy]]ning qabrini otasi tomonidan buzib tashlanishiga yoʻl qoʻymadi, Saʼdiyni Muboriziddin Muhammad diniy omillar haqidagi sheʼrlari uchun qoralagan edi{{sfn|Limbert|2011|p=37}}. 1358-yilda Shoh Shujo shafqatsiz otasini koʻr qilib, qamoqqa oldi va shu tariqa uning oʻrniga Muzaffariylar sulolasining hukmdori boʻldi.

== Hukmronligi ==
Shoh Shujo otasidan koʻra zolimroq shaxs emasligi isbotlandi, ammo u akalari bilan doimiy ravishda jang qilib, uzoq vaqt beqarorlikka sabab boʻldi. Taxminan 1362-yilda u oʻzining [[vazir]]i Qavomiddin Hasanni qatl qildi va uning oʻrniga Kamoliddin Husayn Rashidiyni tayinladi{{sfn|Komaroff|2012|p=262}}. 1363-yilda u [[Isfahon]]ni boshqarish huquqiga ega boʻlgan birinchi ukasi Shoh Mahmudga qarshi yurish qildi, biroq tez orada tinchlik oʻrnatildi.

Biroq, keyingi yili Shoh Mahmud, qaynotasi [[Jaloyiriylar davlati|Jaloyiriylardan]] Shayx Uvays Jaloyirning koʻmagi bilan [[Fors]]ga bostirib kirdi va [[Sheroz]]ni egalladi. Shoh Shujo 1366-yilgacha poytaxtini qaytarib ololmadi. Shoh Mahmud 1374-yilda Shayx Uvays Jaloyir vafot etganidan keyin [[Tabriz]]ni Jaloyiriylardan tortib olish uchun nikoh ittifoqidan foydalanib, Eron siyosatida taʼsirli rol oʻynashda davom etdi. Mahmud shaharni egallab oldi, ammo kasallikka chalinganidan keyin tez orada taslim boʻldi. Keyingi yili u vafot etdi va Shoh Shujo Isfahonni egallashiga imkon berdi.

[[File:Coinage of Muzaffarid Shah Shuja. AR 2 Dinars. Shiraz mint.jpg|thumb|left|280px|Shoh Shujo tangalari. [[Sheroz]] zarbxonasi]]

Shoh Shujo keyin [[Eron Ozarbayjoni|Ozarbayjon]] va [[Arron]]ni toʻrt oy bosib oldi, Forsdagi ichki vaziyat yomonlashganda orqaga qaytishga majbur boʻldi{{sfn|Limbert|2011|p=39}}. Uning ikkinchi ukasi Shoh Muzaffarning oʻgʻli Shoh Yahyo Isfahonda qoʻzgʻolon koʻtardi. Jaloyiriylar bilan yarashishga majbur boʻlgan Shoh Shujo oʻgʻli Zaynilobidinni Jaloyiriy hukmdori Shayx Husayn Jaloyirning singlisiga uylantirishni taklif qildi. Garchi Shoh Shujo Jaloyiriylarning [[Sultoniya]]dan nariga oʻtishiga toʻsqinlik qilgan boʻlsa ham, ular bu taklifni rad etdi va bostirib kirdi. 1383-yilda Shoh Shujo maydan mast va shubhaga toʻla holda oʻgʻli Sulton Sheblining koʻziga mil torttirdi, u ertasi kuni bundan afsuslandi{{sfn|Limbert|2011|p=41}}. Oʻgʻlining koʻr boʻlib qolganidan koʻp oʻtmay, yana bir qator fojialar sodir boʻldi – Shoh Shujoning onasi Maxdum Shoh va uning jiyani Shoh Husayn vafot etdi, oʻzi esa haddan tashqari ichkilikbozlik natijasida oʻlimga olib keladigan kasallikka chalindi{{sfn|Limbert|2011|p=41}}.

[[File:Shah Shuja Shiraz3.JPG|thumb|right|[[Sheroz]]dagi Shoh Shujo maqbarasi]]

1384-yilda vafot etishidan oldin, u oʻgʻli Zaynilobidinni oʻzining vorisi va uchinchi ukasi Imoduddin Ahmadni Kirmon hokimi etib tayinladi. Bu kelishuvdan qoniqmagan Shoh Yahyo Sherozga qarshi hujum qildi, ammo shahar aholisi tomonidan Isfahondan quvib chiqarildi va [[Yazd]]ga qochishga majbur boʻldi. Oʻlim toʻshagida Shoh Shujo oʻsha paytda Ozarbayjonda yurish qilayotgan qudratli turk-moʻgʻul sarkardasi [[Amir Temur]]ga xat yozdi va unda oʻgʻillarining fotihga sodiqligini bayon qildi.

== Merosi ==
{{quote box|quote=Shoh Shujoning dunyoni yorituvchi boyligi bilan,<br>Shoh Shujo hukmronligining yorqin shuhrati bilan,<br>Shoh Shujo hukmronligining yorqin boyligi va dunyoning shon-shuhrati bilan.|source=—[[Hofiz Sheroziy]]{{sfn|Loloi|2004|p=201}} |width=30%}}

Zamonaviy va keyingi tarixchilar tomonidan tasvirlangan Shoh Shujo obrazi murakkab, ammo baʼzan qattiqqoʻl Uygʻonish davri shahzodasi, ilmiy va ilohiyotshunoslik fanlarida yaxshi maʼlumotga ega, shoir va olim, shuningdek, bilim va adabiy asarlarning xayrixoh himoyachisi sifatida tasvirlangan. U ilmiy munozaralarda juda faol ishtirok etgani, texnik va ritorik masalalar boʻyicha oʻz qarashlari bilan mashhur boʻlgan{{sfn|Khorramshahi|2012|pp=465–469}}.

Mashhur fors shoiri [[Hofiz Sheroziy]] oʻzining shoirlik faoliyatining katta qismini Shoh Shujo hukmronligi davrida oʻtkazgan va unga 39 marta ishora qilgan{{sfn|Khorramshahi|2012|pp=465–469}}. 18-asrda Eronning [[Zandlar|Zand]] hukmdori [[Karimxon|Karimxon Zand]] (1751—1779-yillarda hukmronlik qilgan) Shoh Shujoning dafn etilgan joyini taʼmirlagan{{sfn|Perry|2011|pp=561–564}}.

== Adabiyotlar ==
* Jackson, Peter. „Muzaffarids.“ '' Encyclopaedia of Islam, Volume VII (Mif-Naz).'' New ed. 1993. {{ISBN|90-04-09419-9}}
* M. Ismail Marcinkowski, ''Persian Historiography and Geography: Bertold Spuler on Major Works Produced in [[Eron|Iran]], the [[Kavkaz|Caucasus]], [[Markaziy Osiyo|Central Asia]], India and Early [[Usmoniylar davlati|Ottoman Turkey]], with a foreword by Professor Clifford Edmund Bosworth'', member of the [[Britaniya akademiyasi|British Academy]], Singapore: Pustaka Nasional, 2003, {{ISBN|9971-77-488-7}}.
* Roemer, H. R. „The Jalayirids, Muzaffarids and Sarbadars.“ The Cambridge History of Iran Volume 6: The Timurid and Safavid Periods. Edited by Peter Jackson. New York: Cambridge University Press, 1986. {{ISBN|0-521-20094-6}}
* {{cite book | title = Beyond the Legacy of Genghis Khan | year = 2012 | publisher = Brill | last = Komaroff | first = Linda | pages = 1–678 | isbn = 9789047418573 | url = https://books.google.com/books?id=mUgyAQAAQBAJ&q=false }}
* {{cite encyclopedia | article = Hafez ii. Hafez's life and limes | last = Khorramshahi | first = Bahaʾ-al-Din | url = http://www.iranicaonline.org/articles/hafez-ii | encyclopedia  = Encyclopaedia Iranica, Vol. XI, Fasc. 5 | pages = 465–469 | year = 2012 }}
* {{cite encyclopedia | article = Karim Khan Zand | last = Perry | first = John R. | url = http://www.iranicaonline.org/articles/karim-khan-zand | encyclopedia  = Encyclopaedia Iranica, Vol. XV, Fasc. 6 | pages = 561–564 | year = 2011 }}
* {{cite book | title = Shiraz in the Age of Hafez: The Glory of a Medieval Persian City | year = 2011 | publisher = University of Washington Press | last = Limbert | first = John W. | pages = 1–192 | isbn = 9780295802886 | url = https://books.google.com/books?id=mPcnCnCNNF8C&q=false }}
* {{cite book | title = Hafiz, Master of Persian Poetry: A Critical Bibliography | year = 2004 | publisher = I.B.Tauris | last = Loloi | first = Parvin | pages = 1–392 | isbn = 9781860649233 | url = https://books.google.com/books?id=a6T-6HUl9vcC&q=false }}
* {{cite encyclopedia | article = Mozaffarids | last = Wing | first = Patrick | url = http://www.iranicaonline.org/articles/mozaffarids | encyclopedia  = Encyclopaedia Iranica | year = 2014 }}

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{s-start}}
{{succession box
| before= Muboriziddin Muhammad
| title=Muzaffariy hukmdor
| years=1358–1384
| after= Zaynilobiddin
}}
{{s-end}}

[[Turkum:Muzaffariy hukmdorlar]]