Сен-Мартен (франсузча: Саинт-Мартин), ёки Синт-Мартен (нидерландча: Синт Маартен) (Сент-Мартен ороли) — Кариб денгизидаги Кичик Антил тизмасининг шимолий қисмида жойлашган орол. Бу дунёдаги энг кичик аҳоли яшайдиган орол бўлиб, бир вақтнинг ўзида икки давлатнинг бир қисмидир. Оролнинг шимолий қисми Франсиянинг хориждаги ҳамжамияти Сент-Мартен, жанубий қисми — Нидерландия Қироллигининг Синт-Мартен штати муҳим автономияга эга бўлган ўзини ўзи бошқарадиган давлатдир.

Сен-Мартен (орол)
География
Майдони км2
Денгиз сатҳидан баландлиги м.
Ма'мурият
Демография
Қо'шимча ма'лумот

Оролнинг Голландия қисмининг маъмурий маркази — Филипсбург шаҳри, Франсия қисми — Маригот шаҳри ҳисобланади.

Этимологияси

"Сен-Мартен" номи оролга инглизлар томонидан Саинт Мартин оф Тоурс шарафига берилган. Маҳаллий аҳоли уни Нарикеле Жинжира деб аташади, яъни „кокос ороли“.

Географияси

Сен-Мартен оролининг Кичик Кариб ороллари тизмасининг шимолий қисмида жойлашган жойи
Сент-Мартин ороли.

Майдони 87 км² (шу жумладан, оролнинг Голландия қисми — 34 км², франсуз — 53 км²). Оролда иккита тепалик тизими мавжуд. Энг баланд жойи — оролнинг Франсия қисмидаги Парадисе чўққиси (424 м)[1]. Унинг релефи адирли, баланд тоғлари яшил ва ўрмонлар билан қопланган.

Иқлими

Сен-Мартен ороли тропик денгиз иқлимига эга. Апрелдан ноябргача орол жуда нам, тез-тез ёмғир ёғади. Лекин улар одатда қисқа муддатли. Доимий эсиб турувчи шамоллари кучли намлик туйғусини камайтиради, апрелдан ноябргача бўлган нам ва иссиқ даврни камроқ сезади. Қишда ҳаво ҳарорати пасайиб, ўртача кундузи 28-29°, кечаси 22-23° иссиқ бўлади. Қишда намлик сезиларли даражада камаяди. Оролда Франсия ва Голландия ҳудудларига тегишли 30 дан ортиқ оқ қумли пляжлар мавжуд.

Тарихи

Америка европаликлар томонидан кашф этилишидан олдин, орол бутунлай Аравакларга тегишли эди, улар уни Туз ороли (Сент-Мартеннинг асосий бойлиги шарафига) ёки Аёллар мамлакати деб аташган.

1493-йилда Христофор Колумб томонидан орол кашф этилгандан сўнг, Аравакларнинг мулки Сен-Мартин деб ўзгартирилди ва орол жаҳон харитасига киритилган 11-ноябр куни унинг асосий давлат байрами ҳисобланади.

1620-йилларда франсуз мустамлакачилари бу ерга келиб, тамаки этиштиришни бошладилар.

1631-йилда Голландияликлар оролни қулай база деб топиб, мумкин бўлган ҳужумлардан ҳимоя қилиш учун Форт Амстердамни қуриб, бир неча мустамлакачилар билан бу ерда турар-жой қурдилар. Ян Классон ван Кампен биринчи губернатор бўлди.

Испанлар 1633-йилда оролни эгаллаб, унга таянч ўрнатдилар.

1644-йилда испанлар Питер Стуйвесант бошчилигида Голландиянинг кўп сонли ҳужумини қайтардилар.

Саксон йиллик уруш тугагач, бу орол Испания учун стратегик аҳамиятга эга эмас эди, шунинг учун улар Мюнстер шартномасига биноан ундан воз кечишга рози бўлишди.

Испанлар кетганидан сўнг, голландлар ва франсузлар ўз турар-жойларини тиклашга қарор қилишди, аммо юзага келган можаро туфайли ва тўлиқ ҳарбий ҳаракатларни олдини олиш учун томонлар Договор Конкордии[фр] имзоладилар, бу оролни иккига бўлди. Франсия Қироллиги ва Бирлашган вилоятлар Республикаси ўртасидаги қисмлар.

1651-1665 йилларда орол Малта ордени эгаликларидан бири бўлган.

1690-йилда Голландлар оролнинг франсузлар қисмини эгаллаб олдилар.

1699-1702 ва 1779-1881-йилларда. орол Франсия томонидан тўлиқ босиб олинди, аммо шундан кейин Конкордия шартномаси тикланди.

1795-1801-йиллардаги франсуз истилоси Британия билан алмаштирилди.

Вена конгрессининг қарори билан 1816-йилда Конкордия шартномаси тикланди. Бугунги кунда ушбу шартнома ҳали ҳам амалда бўлган энг қадимги шартномалардан бири бўлиб, орол ҳудуди Франсия ва Нидерландия ўртасидаги чегара жойлашган ягона жойдир.

Сиёсат

Ҳозирда Сент-Мартин оролининг Голландия ва Франсия ярмини бирлаштиришга қаратилган ҳаракат мавжуд. Ушбу бирлашишни ифодаловчи „Бирлик байроғи“ 1990 йилда яратилган.

Ҳозирги вақтда орол Синт-Мартен (оролнинг жанубий ярми, Нидерландиянинг бир қисми) ва Сент-Мартин жамоасига (оролнинг шимолий ярми, Франсиянинг бир қисми) бўлинган . Орол 1648-йилда Конкордия шартномаси имзолангандан бери бўлинган, бу бугунги кунда ҳам амалда бўлган энг қадимги шартномалардан бири бўлиб қолмоқда. Оролнинг бирлашиши иккала ярмининг аҳолиси томонидан қўллаб-қувватланади.

Конкордия шартномаси оролнинг иккала қисми ўртасида эркин ҳаракатланиш имконини беради, бу эса орол аҳолиси орасида умумий кайфиятни уйғотди, гарчи бу ҳам баъзилар расмий бирлашишни кераксиз деб билишининг сабаби. Оролнинг бирлашишига қарши бошқа далиллар шундан иборатки, на Франсия, на Голландия бунга йўл қўймайди ва иккала томон ҳам бунга эришиш учун тўлиқ мустақилликни талаб қилади.

1990-йил 31-августда Сент-Мартиннинг „Бирлик байроғи“ Синт-Мартендаги Филипсбург юбилей кутубхонасида бўлиб ўтган миллий рамзлар бўйича дастлабки конференцияда қабул қилинди. Бу байроқ оролнинг иккала ярмидаги одамларни ва иккинчисининг бирлашувини ифодалаш учун яратилган ва бугунги кунда баъзи уйларда, баъзан эса Сент-Мартиндаги черковлар ва диний гуруҳлар томонидан осиб қўйилган.2020-йил август ойида, Сент-Мартин-Синт-Мартен чегарасига CОВИД-19 пандемиясини ўз ичига олиш учун чекловлар ва назоратлар киритилганда, ушбу чораларга қарши баъзи намойишчилар ўзлари билан бу байроқни кўтардилар.2020-йил сентабр ойида бу чекловлар бекор қилинди ва оролнинг ҳар икки томонидаги одамлар „Бир орол, бир халқ, бир тақдир“ деб ҳайқира бошладилар.

Ушбу ҳаракатнинг баъзи таниқли тарафдорлари орасида 2014 йилда оролни бирлаштиришни қўллаб-қувватлаган Сент-Мартин жамоасининг собиқ раҳбари Алберт Флеминг бор.

Иқлим

Кöппен иқлим таснифига кўра, оролда тропик саванна иқлими (Аw) январдан апрелгача қуруқ мавсум ва августдан декабргача ёмғирли мавсумга эга. Ёғингарчилик шакллари йил давомидаги Азор тоғларининг ҳаракати билан боғлиқ. Шамол йўналиши асосан шарқдан ёки шимоли-шарқдан, шимоли-шарқий йўналишда ҳаракат қилса, ҳарорат йил давомида барқарор бўлиб қолади ва ҳарорат камдан-кам ҳолларда 34 °C (93 °Ф) дан ошади ёки 20 °C (68 °Ф) дан пастга тушади. Ҳарорат йил давомида барқарор бўлиб туради, ўртача ўртача ҳарорат 27,2 °C (81,0 °Ф). Денгизнинг ўртача ҳарорати 27,2 °C (81,0 °Ф), феврал ойидаги энг паст ҳарорат 25,9 °C (78,6 °Ф) дан октябрда 28,4 °C (83,1 °Ф) гача. Йиллик ўртача ёғингарчилик миқдори 1047 мм (41,2 дюйм) бўлиб, 142 кунлик ёғингарчилик миқдори ўлчанади. Момақалдироқ вақти-вақти билан содир бўлиши мумкин, йилига 18 кун момақалдироқ. Ёғингарчиликнинг умумий миқдори тропик сиклонлар сонига қараб йилдан-йилга ўзгариб туради .

Орол тропик минтақада жойлашганлиги сабабли, ёзнинг охири ва кузнинг бошларида Атлантика бўрони фаоллиги билан мунтазам равишда таҳдид солади.

Сент-Мартин учун иқлим маълумотлари (Малика Жулиана аэропорти) 1971–2000
Ой Январ Феврал март апрел май Июн Июл август Сентабр Октябр ноябр декабр Йил
Рекорд юқори °C (°Ф) 32,7

(90,9)

31,6

(88,9)

32,6

(90,7)

33,6

(92,5)

33,5

(92,3)

33,9

(93,0)

34,2

(93,6)

35,1

(95,2)

34,8

(94,6)

34,3

(93,7)

33,9

(93,0)

32,1

(89,8)

35,1

(95,2)

Ўртача кунлик максимал °C (°Ф) 28,6

(83,5)

28,7

(83,7)

29,2

(84,6)

29,8

(85,6)

30,4

(86,7)

31,3

(88,3)

31,6

(88,9)

31,7

(89,1)

31,6

(88,9)

31,2

(88,2)

30,2

(86,4)

29,2

(84,6)

30,3

(86,5)

Кунлик ўртача °C (°Ф) 25,5

(77,9)

25,4

(77,7)

25,7

(78,3)

26,5

(79,7)

27,4

(81,3)

28,2

(82,8)

28,3

(82,9)

28,6

(83,5)

28,5

(83,3)

28,2

(82,8)

27,3

(81,1)

26,1

(79,0)

27,2

(81,0)

Ўртача кунлик минимал °C (°Ф) 23,2

(73,8)

23,1

(73,6)

23,5

(74,3)

24,1

(75,4)

25,1

(77,2)

25,2

(77,4)

26,1

(79,0)

26,2

(79,2)

26,0

(78,8)

25,7

(78,3)

24,9

(76,8)

23,9

(75,0)

24,8

(76,6)

Рекорд паст °C (°Ф) 18,6

(65,5)

19,2

(66,6)

19,5

(67,1)

19,3

(66,7)

20,2

(68,4)

22,3

(72,1)

22,1

(71,8)

21,4

(70,5)

22,0

(71,6)

22,1

(71,8)

21,2

(70,2)

20,0

(68,0)

18,6

(65,5)

Ўртача ёғингарчилик мм (дюйм) 66,0

(2,60)

50,7

(2,00)

45,2

(1,78)

64,0

(2,52)

93,3

(3,67)

61,8

(2,43)

71,6

(2,82)

98,8

(3,89)

139,6

(5,50)

113,0

(4,45)

149,3

(5,88)

93,8

(3,69)

1047,1

(41,22)

Ўртача ёмғирли кунлар (≥ 1,0 мм) 11.9 9.3 9.0 11.8 10.3 8.4 12.2 13.9 13.5 13.8 14.8 13.3 142,0
Ўртача нисбий намлик (%) 74.7 74.1 73.6 75,0 75.9 75.1 74.8 75.4 76.3 76.8 77.4 76.6 75.5
Ўртача ойлик қуёшли соатлар 257.2 235.2 271.6 265.4 251,0 245.1 257.2 288.1 232.4 244.6 235,0 246.7 3009,4
Мумкин бўлган қуёш нури фоизи 73.5 72.7 72.2 70.6 62.4 62,0 63.2 67.7 62.8 67,0 68.3 71.4 67.8
Манба: Кюрасао метеорология бошқармаси

Ирма тўфони (2017)

2017-йил 7-сентабрда, Ирма тўфони оролга тушганидан бир неча соат ўтиб, Синт-Мартендаги биноларга катта зарар етди.

2017-йил 6-сентабрда оролга „Ирма“ тўфони (5-тоифали қуруқликка тушганда) зарба берди, бу эса бинолар ва инфратузилмага 3 миллиард долларга баҳоланган кенг кўламли ва катта зарар келтирди. 2018-йил 9-июл ҳолатига кўра жами 11 кишининг ўлими ҳақида хабар берилган эди Франсия Ички ишлар вазири Жерар Колломб 2017-йил 8-сентабр куни мактабларнинг аксарияти франсузлар томонидан вайрон қилинганини айтди. оролнинг ярми. Кучли шамол туфайли этказилган зарардан ташқари, Маригот қишлоғидаги корхоналарга жиддий сел зарар этказилгани ҳақида хабарлар бор . Талончилик ҳам жиддий муаммо эди. Франсия ҳам, Голландия ҳам оролга ёрдам, шунингдек, полиция ва фавқулодда ёрдам ходимларини юборди. Wашингтон Пост газетасининг хабар беришича, Франсия томонидаги иншоотларнинг 95% ва Голландия томонидаги тузилмаларнинг 75% шикастланган ёки вайрон бўлган.

Бўрон тўхтаганидан бир неча кун ўтгач, Голландия Қизил Хоч жамияти томонидан ўтказилган сўров натижаларига кўра, Синт-Мартендаги биноларнинг деярли учдан бир қисми вайрон бўлган ва оролдаги тузилмаларнинг 90 фоиздан ортиғи шикастланган. Принcесс Жулиана аэропорти жиддий шикастланган, бироқ икки кун ичида қисман қайта очилган ва келаётган ёрдам рейслари ва эвакуация қилинганларни бошқа оролларга олиб кетадиган парвозлар учун.

Тили

Оролнинг иккала қисмидаги оғзаки тил — Сен-Мартен, Шарқий Кариб денгизи инглиз-креол тилининг диалекти.

Оролнинг Голландия қисмининг расмий тили голланд тилидир. Бу ерда инглиз ва испан тиллари, шунингдек, папиаменто лаҳжасида ҳам сўзлашади.

Франсуз томонида расмий тил франсуз тилидир.

Иқтисодиёти

Cессна 208Б Гранд Cараван, ДҲЛ (Аир Сент-Китц ва Невис) малика Жулиана аэропортига қўнди

Иқтисодиётининг асосини туризм ташкил этади.

Голландия томонида расмий пул бирлиги Голландия Антил гулдери, франсуз томонида эса бошқа франсуз хориждаги барча мулкларида бўлгани каби эвро ҳисобланади. Америка доллари ҳамма жойда қабул қилинади. Оролдаги дўконлардаги нархларнинг аксарияти шу валютада кўрсатилган. Яшаш нархи Эвропаникига ўхшаш ёки бироз юқорироқ. Кредит карталар ҳамма жойда қабул қилинади.

Оролнинг жанубий, Голландия қисми оффшор зона ҳисобланади. Оролнинг Голландия қисмида рўйхатдан ўтган ва оролда бизнес юритмаётган компаниялар солиқдан озод қилинган. Шу билан бирга, кўчмас мулк ва уни сотишдан тушган даромадга солиқ олинмайди.

Малика Жулиана аэропорти ушбу оролда жойлашган. У эрга қўниш энг қийинларидан бири ҳисобланади, чунки учиш-қўниш йўлагининг охири денгиз қирғоғига туташган ва самолётлар Маҳо пляжида дам олаётган сайёҳларнинг боши устига том маънода қўнишга мажбур бўлади, учиш-қўниш йўлагининг узунлиги эса атиги 2300 метр.

Демография

2019- йил 1- январда бутун орол аҳолиси 73 777 кишини ташкил этди, 41 177 киши Голландия томонида ва 32 489 киши Франсия томонида истиқомат қилади. Эътибор беринг, франсуз томони учун бу рақам 2017-йил сентабрида „Ирма“ тўфони вайрон бўлганидан кейин рўйхатга олиш натижаларига асосланади , Голландия томони учун эса 2011-йилги аҳолини рўйхатга олиш натижаларига кўра фақат рўйхатга олишдан кейинги ҳисоб. Оролнинг Голландия томонида содир бўлган „Ирма“ тўфонидан кейинги биринчи аҳолини рўйхатга олиш 2022 йил октябр ойида ўтказилиши режалаштирилган. Ирма тўфонидан олдин 2017- йил 1- январда орол аҳолиси 75 869 (Голландия томонида 40 535) эди. Франсия томонида 35 334).

Сўнгги 30 йил ичида яхши иш ва яшаш шароитларини қидираётган муҳожирларнинг катта оқими туфайли креоллар сони муҳожирлар сонидан ошиб кетди. Орол аҳолиси жуда хилма-хил бўлиб, 70 дан ортиқ мамлакатдан келган одамларни ўз ичига олади.

Шунчалик кўп миллатлар мавжуд бўлганлиги сабабли, бир нечта тилларда гаплашади. Инглиз тилига асосланган креол асосий маҳаллий халқ тилидир. Бироқ, расмий тиллар Сен-Мартин учун франсуз, Синт-Мартен учун голланд ва инглиз тиллари расмий ҳисобланади. Бошқа умумий тиллар қаторига турли франсуз креоллари (Франсуз Кариб денгизи муҳожирлари гапиради), испан (Доминикан Республикаси , Пуэрто-Рико ва турли Жанубий Америка давлатларидан келган муҳожирлар гапиради) ва Папиаменто (Аруба, Бонаире ва Кюрасаодан келган муҳожирлар гапиради) киради.

Маданият

Орол маданияти Африка, Франсия, Британия, Голландия, Америка ва Осиё меросининг аралашмасидир . Гарчи ҳар бир томоннинг маданияти ўзларининг бошқарувчи мамлакатлари томонидан таъсирланган бўлса-да, улар этарлича ўхшаш мерос ва анъаналарга эга бўлиб, Сент-Мартин қаерда тугашини ва Синт Мартенни қаэрдан бошлашини айтиш қийин.

Креол аҳолиси ўз илдизларининг кўп қисмини Африка, Франсия, Нидерландия ва Британия оролларига олиб бориши мумкин. Испан истилоси томонидан дастлабки эгаллаб олинган икки қал’а харобаларидан фақат баъзи тошлар қолган. Аммо мустамлака даврида инглиз кўчманчилари ва бир қанча ҳарбий ҳукмронликлари оролда гапириладиган асосий тил сифатида ўз ибораларини қолдириб, Сент-Мартин маданиятига катта таъсир кўрсатди.

Франсуз Сент-Мартенда энг кўп амалда бўлган дин Рим-католикликдир. Голландиялик Синт Мартен протестант мазҳабларини, хусусан, методизмни ёқлайди . Оролда шунингдек, кичик яҳудий, еттинчи кун адвентисти, ҳинду, мусулмон, сикх, буддист ва растафари жамоалари мавжуд.

Бутун орол ўзининг ажойиб таомлари билан машҳур. Креол, франсуз ва ғарбий ҳинд таомлари айниқса машҳур.

Сент-Мартиндаги машҳур мусиқа Кариб денгизи бўйлаб топилган турли услубларни ўз ичига олади. Калипсо, меренгуэ, сока, зоук, регги ва чутней байрам маданиятига ҳисса қўшади.

Сент-Мартиннинг Голландия томони ўзининг байрамона тунги ҳаёти, пляжлари, заргарлик буюмлари, маҳаллий ром асосидаги гуаваберрй ликёрлари билан тайёрланган ичимликлар ва казинолари билан машҳур. Оролнинг франсуз томони ўзининг яланғоч пляжлари, кийимлари, харидлари (шу жумладан очиқ бозорлар) ва франсуз ва ҳинд Кариб денгизи таомлари билан машҳур. Инглиз тили маҳаллий диалект билан бирга энг кўп гапириладиган тилдир. Расмий тиллар Сент-Мартин учун франсуз, Синт-Мартен учун голланд ва инглиз тилларидир. Бошқа кенг тарқалган тиллар қаторига франсуз тилига асосланган турли хил креоллар (Франсуз Кариб денгизининг бошқа оролларидан келган муҳожирлар гапиради), испан (Доминикан Республикаси ва Жанубий Американинг турли давлатларидан келган муҳожирлар гапиради) ва Папиаменто (Аруба, Бонаире ва Кюрасаодан келган иммигрантлар гапиради).

Оролнинг этакчи маданият санъаткорлари орасида „Ёутҳ Wавес“ мусиқий гуруҳи; Исидор „Мигҳтй Доw“ Ёрк, каисониан, панман; Роланд Ричардсон, импрессионист рассом; Рубй Буте, рассом; Никол де Уивер, раққоса ва Бродвей юлдузи; Ласана М. Секоу, шоир, ёзувчи, мустақиллик ҳимоячиси; Клара Реес, хореограф; ва Таннй ва Тҳе Бойс, торли мусиқа гуруҳи.

Сент-Мартиндаги янгиликлар нашрлари орасида Тҳе Даилй Ҳералд, Соуалига Неwс Дай, Соуалига Неwс,Сент-Мартен Неwс, СМН Неwс, СХМ Исланд Тиме, ва СХМ мавжуд. Суҳбатлар.

Валюта

Сент-Мартиннинг расмий валютаси евро, Синт-Мартен эса Голландия Антил гулдеридан фойдаланади, бир АҚШ доллари учун 1,79 га тенг. Нидерландия Антил оролларининг парчаланиши натижасида Нидерландия Антил гилдери қонуний тўлов воситаси бўлишни тўхтатади ва унинг ўрнига 2021-йилнинг биринчи ярмида муомалага чиқарилиши режалаштирилган, аммо ҳозирда 2024-йилга режалаштирилган Кариб денгизи гилдери келади. Оролдаги деярли ҳар бир дўкон ҳам Америка Қо'шма Штатлари долларини қабул қилади, гарчи баъзида қимматроқ валюта курси қўлланади.

Транспорт

Аир Франcе Аирбус А340 самолёти малика Жулиана халқаро аэропортига қўнди

Жамоат автобуслари оролда қолган меҳмонлар учун асосий транспорт тури ҳисобланади.

Чегара келишувлари

Оролнинг ҳеч бир томони Шенген ҳудудига кирмайди; тўлиқ чегара текширувлари оролга кириш ва чиқишда амалга оширилади. Паспорт назорати, шунингдек, Маригот ёки Принcесс Жулиана халқаро аэропортидан Ангуилла шаҳрига ферибот олиб боришда ҳам амалга оширилади . Оролнинг икки томони ўртасидаги чегарада камдан-кам ҳолларда текширувлар ўтказилади.

1994-йилда Нидерландия Қироллиги ва Франсия Сент-Мартин чегара назорати тўғрисидаги Франсия-Голландия шартномасини имзоладилар, бу оролдан ташқарида келган ва фақат рухсати бўлган хорижликларни қабул қиладиган „хавфли парвозлар“ деб аталадиган франсуз-голланд чегараларини биргаликда назорат қилиш имконини беради. оролнинг ҳар икки томонида саёҳат қилиш. Бироз кечикишдан сўнг, шартнома 2006-йил ноябр ойида Нидерландияда ратификация қилинди ва 2007-йил 1-августда кучга кирди. Шартномада кўрсатилган ишчи гуруҳ ҳали ўрнатилмаганлиги сабабли унинг қоидалари ҳали амалга оширилмаган. [ иқтибос керак ] [ янгиланиши керак ] Шартнома иккита асосий аэропортда ташқи текширувларни уйғунлаштириш учун ҳеч қачон тузилмаган ишчи гуруҳини талаб қилади. Голландия томони янги ва қаттиқроқ франсуз виза талаблари уларнинг туристик даромадларига зарар етказишидан хавотир билдирди.

Аэропортлар

Маҳо пляжидаги аэропорт деворига жуда яқин туриш хавфли бўлиши мумкинлиги ҳақида одамларни огоҳлантирувчи белги


Оролга ҳар куни йирик реактив самолётлар, жумладан, бутун дунёдан сайёҳларни ташийдиган Боэинг 747 ва Аирбус А340 самолётларини олиб келадиган кўплаб йирик авиакомпаниялар хизмат кўрсатади. Принcесс Жулиана халқаро аэропортидаги қисқа асосий учиш-қўниш йўлаги ва унинг катта тепалик ва пляж ўртасидаги жойлашуви баъзи ажойиб ёндашувларни келтириб чиқаради. Авиация фотографлари Маҳо Беач'да қуёш ботувчилардан атиги бир неча метр [ ноаниқ ] юқорида жойлашган катта самолётларнинг суратларини олиш учун аэропортга тўпланишади .  [ яхшироқ манба керак ]

Оролнинг франсуз томонида Гранд Cасе , Л'Эспéранcе аэропортида қўшни Кариб оролларига хизмат кўрсатадиган кичик самолётлар учун кичик аэропорт мавжуд. Довул мавсумида у жойлашиши туфайли тез-тез қалин туманга дучор бўлади.

Ҳаволалар

  1. ↑ Фейрбридж 1980.

Адабиётлар

  • Энсиклопедия регионалной геологии мира. Западноэ полушариэ (включая Антарктиду и Австралию) / Под ред. Р. У. Фейрбриджа. Пер. с англ. С. С. Филатова. — Л.: Недра, 1980. — 511 с.

Ҳаволалар