Avtomatik translit va nom yoʻnaltirishi: Pishloq
Oʻzbekcha Vikipediyadan (UzWiki) 100% asl holatida import qilindi.
#YOʻNALTIRISH [[Pishloq]]
[[Tasvir:Emmentaler.jpg|thumb|[[Emmentaler]] pishlog‘i.]]
 
'''Pishloq''' — sutni ivitib, ishlov berish yoʻli bilan tayyorlanadigan oziq-ovqat mahsuloti. [[qoramol|Sigir]], [[qoʻy]], [[echki]], [[buyvol]] yoki [[yilqi|ot]] sutidan yoki ularning aralashmasidan ishlab chiqariladi. Tarkibida 15—27% yengil hazm boʻladigan oqsil, shu jumladan, almashtirib boʻlmaydigan aminokislotalar, 20—32% yogʻ, shuningdek, kalsiy, fosfor tuzlari va vitaminlar (1,5—3,4%) bor. 100 gramm oliy nav pishloq kaloriyasi 350—400 kkal ga teng . Pishloq parhez va shifobaxsh xususiyatga ega, yengil va deyarli toʻla hazm boʻladi. Sutni ivitish usuliga qarab, shirdon pishloqi va qatiq pishlogʻi tayyorlanadi. Shirdon pishlog'ining qattiq, shoʻr va yumshoq xillari bor. Qattiq pishloq ([[Shveysariya]], Rossiya, Gollandiya, Kostroma, Yaroslavl pishloqlari va boshqalar) konsistensiyasi muloyim, yumshogʻiniki (Medinsk, Rokfor, Dorogobuj pishloqlari va boshqalar) moysimon. Shoʻr pishloq (brinza, Tushin pishlog'i va boshqalar) namakobda yetilishi bilan boshqa pishloqlardan farq qiladi. Qatiq pishloqga qizdirilgan pishloq va boshqa kiradi. Pishloqning 700 ga yaqin xili maʼlum boʻlib, kimyoviy tarkibi, ma-zasi turlicha. Oʻzbekistonning sut sanoati korxonalarida yumshoq pishloq va brinza ishlab chiqarish yoʻlga qoʻyilgan.<ref>[[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil</ref> Dunyoda yuzdan ortiq pishloq turlari bor. Ular bir-birlaridan qaysi hayvondan sut olingani, qancha saqlangani, qancha miqdorda [[yogʻ]]i borligi va hokazo sifatlari bilan farqlanadi. Rangi sargʻish-yashildan qizilgacha boʻlishi mumkin. Baʼzi pishloqlarda kavaklar hosil boʻladi. Pishloq oʻz tarkibida yogʻ, [[oqsil]] va [[kalsiy]], [[fosfor]] minerallarini uzoq vaqt saqlay olgani uchun ushbu moddalarga muhtoj odamlar uchun foydalidir.{{OʻzME-P}}
 
== Mashhur turlari ==
“Taste atlas” — retseptlar, oziq-ovqat tanqidchilari sharhlari va tadqiqot maqolalari e'lon qilinadigan, an’anaviy taomlar bo‘yicha nufuzli xalqaro ma'lumotnomasi doimiy yangilanib turuvchi dunyodagi eng mashhur 100 ta pishloqning 2023-yil uchun reytingini e'lon qildi<ref>{{Veb manbasi|url=https://milknews.ru/longridy/rejting-samyh-populjarnyh-syrov.html|sarlavha=ТОП-100: лидеры рейтинга самых популярных в мире сыров по версии Taste Atlas|sana=17.02.2023|qaralgan sana=12.05.2023}}</ref>. Unga ko'ra birinchi o'ntalikka quyidagi turlar kiritildi:
 
# Motsarella (''Mozzarella'') — yangi tayyorlangan, oq, yengil, Italyancha pishloq<ref>{{Veb manbasi|url=https://povar.ru/wiki/sorta_syra/mocarella_Mozzarella-19.html|sarlavha=Моцарелла (Mozzarella)|qaralgan sana=12.05.2023}}</ref>.
# Chedder (''Cheddar'') — yarimqattiq, sarg'imtir, ommabop [[Ingliz tili|Inglizcha]] pishloq<ref>{{Veb manbasi|url=https://povar.ru/wiki/sorta_syra/chedder_Cheddar-30.html|sarlavha=Чеддер (Cheddar)|qaralgan sana=12.05.2023}}</ref>.
# Feta (''Feta'') — nordonroq ta'mli, echki sutidan tayyorlanadigan, an'anaviy [[Yunon tili|Yunoncha]] pishloq<ref>{{Veb manbasi|url=https://povar.ru/wiki/sorta_syra/feta_Fetta_-21.html|sarlavha=Фета (Fetta)|qaralgan sana=12.05.2023}}</ref>.
# Rikotta (''Ricotta'') — mayin, tvorogsimon, zardobdan tayyorlanadigan, Italyancha pishloq<ref>{{Veb manbasi|url=https://povar.ru/wiki/sorta_syra/rikotta_Ricotta-20.html|sarlavha=Рикотта (Ricotta)|qaralgan sana=12.05.2023}}</ref>.
# Parmezan (''Parmigiano Reggiano'') — qattiq, o'tkir ta'mli, Italyancha pishloq<ref>{{Veb manbasi|url=https://milknews.ru/longridy/rejting-samyh-populjarnyh-syrov.html|sarlavha=ТОП-100: лидеры рейтинга самых популярных в мире сыров по версии Taste Atlas|sana=17.02.2023|qaralgan sana=12.05.2023}}</ref>.
# Gauda (''Gouda'') — qattiq, sigir sutidan tayyorlanadigan, Gollandcha pishloq<ref>{{Veb manbasi|url=https://povar.ru/wiki/sorta_syra/gauda_Gouda-40.html|sarlavha=Гауда (Gouda)|qaralgan sana=12.05.2023}}</ref>.
# Bri yoki Bri de Mo (''Brie de Meaux'') — yumshoq, oq mayin mog'orli, Fransuzcha pishloq<ref>{{Veb manbasi|url=https://povar.ru/wiki/sorta_syra/bri_Brie-14.html|sarlavha=Бри (Brie)|qaralgan sana=12.05.2023}}</ref>.
# Panir (''Paneer'') — namakobda yangi tayyorlangan, yumshoq, Hidncha pishloq<ref>{{Veb manbasi|url=https://milknews.ru/longridy/rejting-samyh-populjarnyh-syrov.html|sarlavha=ТОП-100: лидеры рейтинга самых популярных в мире сыров по версии Taste Atlas|sana=17.02.2023|qaralgan sana=12.05.2023}}</ref>.
# Gorgonzola (''Gorgonzola'') — ko'k rang mog'orli, mashhur Italyancha pishloq<ref>{{Veb manbasi|url=https://povar.ru/wiki/sorta_syra/gorgonzola_Gorgonzola-25.html|sarlavha=Горгонзола (Gorgonzola)|qaralgan sana=12.05.2023}}</ref>.
# Kamamber yoki Normandcha Kamamber (''Camembert de Normandie'') — yumshoq yog'li, sho'rroq ta'mli, mog'orli, Fransuzcha pishloq<ref>{{Veb manbasi|url=https://povar.ru/wiki/sorta_syra/kamamber_Camembert-16.html|sarlavha=Камамбер (Camembert)|qaralgan sana=12.05.2023}}</ref>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
[[Turkum:Taomlar]]
[[Turkum:Sut mahsulotlari]]
[[Turkum:Pishloq]]
{{sut-stub}}

$2, $3 dagi (joriy) koʻrinishi

Emmentaler pishlog‘i.

Pishloq — sutni ivitib, ishlov berish yoʻli bilan tayyorlanadigan oziq-ovqat mahsuloti. Sigir, qoʻy, echki, buyvol yoki ot sutidan yoki ularning aralashmasidan ishlab chiqariladi. Tarkibida 15—27% yengil hazm boʻladigan oqsil, shu jumladan, almashtirib boʻlmaydigan aminokislotalar, 20—32% yogʻ, shuningdek, kalsiy, fosfor tuzlari va vitaminlar (1,5—3,4%) bor. 100 gramm oliy nav pishloq kaloriyasi 350—400 kkal ga teng . Pishloq parhez va shifobaxsh xususiyatga ega, yengil va deyarli toʻla hazm boʻladi. Sutni ivitish usuliga qarab, shirdon pishloqi va qatiq pishlogʻi tayyorlanadi. Shirdon pishlog'ining qattiq, shoʻr va yumshoq xillari bor. Qattiq pishloq (Shveysariya, Rossiya, Gollandiya, Kostroma, Yaroslavl pishloqlari va boshqalar) konsistensiyasi muloyim, yumshogʻiniki (Medinsk, Rokfor, Dorogobuj pishloqlari va boshqalar) moysimon. Shoʻr pishloq (brinza, Tushin pishlog'i va boshqalar) namakobda yetilishi bilan boshqa pishloqlardan farq qiladi. Qatiq pishloqga qizdirilgan pishloq va boshqa kiradi. Pishloqning 700 ga yaqin xili maʼlum boʻlib, kimyoviy tarkibi, ma-zasi turlicha. Oʻzbekistonning sut sanoati korxonalarida yumshoq pishloq va brinza ishlab chiqarish yoʻlga qoʻyilgan.[1] Dunyoda yuzdan ortiq pishloq turlari bor. Ular bir-birlaridan qaysi hayvondan sut olingani, qancha saqlangani, qancha miqdorda yogʻi borligi va hokazo sifatlari bilan farqlanadi. Rangi sargʻish-yashildan qizilgacha boʻlishi mumkin. Baʼzi pishloqlarda kavaklar hosil boʻladi. Pishloq oʻz tarkibida yogʻ, oqsil va kalsiy, fosfor minerallarini uzoq vaqt saqlay olgani uchun ushbu moddalarga muhtoj odamlar uchun foydalidir.[2]

Mashhur turlari

[tahrir | manbasini tahrirlash]

“Taste atlas” — retseptlar, oziq-ovqat tanqidchilari sharhlari va tadqiqot maqolalari e'lon qilinadigan, an’anaviy taomlar bo‘yicha nufuzli xalqaro ma'lumotnomasi doimiy yangilanib turuvchi dunyodagi eng mashhur 100 ta pishloqning 2023-yil uchun reytingini e'lon qildi[3]. Unga ko'ra birinchi o'ntalikka quyidagi turlar kiritildi:

  1. Motsarella (Mozzarella) — yangi tayyorlangan, oq, yengil, Italyancha pishloq[4].
  2. Chedder (Cheddar) — yarimqattiq, sarg'imtir, ommabop Inglizcha pishloq[5].
  3. Feta (Feta) — nordonroq ta'mli, echki sutidan tayyorlanadigan, an'anaviy Yunoncha pishloq[6].
  4. Rikotta (Ricotta) — mayin, tvorogsimon, zardobdan tayyorlanadigan, Italyancha pishloq[7].
  5. Parmezan (Parmigiano Reggiano) — qattiq, o'tkir ta'mli, Italyancha pishloq[8].
  6. Gauda (Gouda) — qattiq, sigir sutidan tayyorlanadigan, Gollandcha pishloq[9].
  7. Bri yoki Bri de Mo (Brie de Meaux) — yumshoq, oq mayin mog'orli, Fransuzcha pishloq[10].
  8. Panir (Paneer) — namakobda yangi tayyorlangan, yumshoq, Hidncha pishloq[11].
  9. Gorgonzola (Gorgonzola) — ko'k rang mog'orli, mashhur Italyancha pishloq[12].
  10. Kamamber yoki Normandcha Kamamber (Camembert de Normandie) — yumshoq yog'li, sho'rroq ta'mli, mog'orli, Fransuzcha pishloq[13].
  1. ↑ OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil
  2. ↑ Fayl:National Encyclopedia of Uzbekistan logo.png „Pishloq“, Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (P-harfi). Toshkent: „Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi“ Davlat ilmiy nashriyoti, 2000–2006-yillar.
  3. ↑ „ТОП-100: лидеры рейтинга самых популярных в мире сыров по версии Taste Atlas“ (2023-yil 17-fevral). Qaraldi: 2023-yil 12-may.
  4. ↑ „Моцарелла (Mozzarella)“. Qaraldi: 2023-yil 12-may.
  5. ↑ „Чеддер (Cheddar)“. Qaraldi: 2023-yil 12-may.
  6. ↑ „Фета (Fetta)“. Qaraldi: 2023-yil 12-may.
  7. ↑ „Рикотта (Ricotta)“. Qaraldi: 2023-yil 12-may.
  8. ↑ „ТОП-100: лидеры рейтинга самых популярных в мире сыров по версии Taste Atlas“ (2023-yil 17-fevral). Qaraldi: 2023-yil 12-may.
  9. ↑ „Гауда (Gouda)“. Qaraldi: 2023-yil 12-may.
  10. ↑ „Бри (Brie)“. Qaraldi: 2023-yil 12-may.
  11. ↑ „ТОП-100: лидеры рейтинга самых популярных в мире сыров по версии Taste Atlas“ (2023-yil 17-fevral). Qaraldi: 2023-yil 12-may.
  12. ↑ „Горгонзола (Gorgonzola)“. Qaraldi: 2023-yil 12-may.
  13. ↑ „Камамбер (Camembert)“. Qaraldi: 2023-yil 12-may.