Sirrush sahifasining manbasini koʻrish

'''Sirrush / Sirush'''<ref name=":0">{{kitob manbasi|author=Т. П. Каптерева, Т. Х. Стародуб|year=1997|страниц=376|publisher=Эллис Лак|title=Традиционное искусство Востока: терминологический словарь|agency=|edition=|location=|pages=230|isbn=}}</ref> (toʻgʻrirogʻi '''mushkush'''<ref name=":1">{{kitob manbasi|author=Ольга Борисовна Краснова|year=2002|isbn=9785948490625|страниц=351|publisher=ОЛМА Медиа Групп|title=Энциклопедия искусства Древнего мира|agency=|edition=|location=|pages=67}}</ref><ref>{{kitob manbasi|author=[[Матье, Милица Эдвиновна|М. Э. Матье]]|year=1968|страниц=472|publisher=Искусство|title=Искусство Древнего Востока|agency=|edition=|location=|pages=82|isbn=}}</ref>, '''mushxushu''') — Bobil mifologiyasining afsonaviy mavjudoti; [[grifon]]<ref name=":1" />, ajdaho, Marduk xudosining timsoli, Tiamat tomonidan yaratilgan yirtqich hayvonlardan biri. U turli xil jonzotlarning xususiyatlarini oʻzida mujassam etgan: uning ingichka boʻynida ilon boshini koʻrish mumkin, tanasi tangachalar bilan qoplangan, old panjalari sherniki, orqa oyoqlari esa yirtqich qushniki, shuningdek, chayonning dumi ham bor<ref name=":0" />. Sirrush [[Bobil|Bobildagi]] Ishtar darvozasida tasvirlangan<ref name=":1" />.

== Nomi ==
[[Akkad tili|Sirrush]] nomi ''akkadcha soʻzdan'' kelib chiqqan boʻlib, uni taxminan „''ajoyib ilon“'' deya tarjima qilish mumkin. Ismning toʻgʻri talaffuz qilinishi ''mûš-husšu'' (''mushhush'' yoki ''mushhushu'') boʻlsa-da, dastlabda tadqiqotchilar uni ''sîr-ruššu'' deya notoʻgʻri talqin qilishgan. Oʻshandan beri „sirrush“ ushbu jonzotning keng tarqalgan nomi boʻlib qolgan.

== Nazariyalar ==
Ishtar darvozasini topgan nemis arxeologi Robert Koldevey sirrushlar haqiqatda mavjudligiga amin boʻlgan. Uning taʼkidlashicha, fiziologik konsepsiyasining bir xilligi nuqtai nazaridan, sirrush boshqa barcha afsonaviy mavjudotlardan sezilarli darajada ustunlikka ega. Koldeveyning fikricha, aynan mana shu narsa va sirrushning haqiqiy hayvonlar (sherlar va taqalar) yonida tasvirlangani bobilliklar bu jonzot bilan tanish boʻlganlarini isbotlaydi.

Bobilliklar sirrush koʻrinishini [[Dinozavrlar|dinozavrlarning]] qoldiqlariga qarab yaratganlar degan taxmin ham mavjud. Boshqa bir versiyaga koʻra, sirrush katta ehtimol bilan bobilliklarga maʼlum boʻlgan echkiemarlarga oʻxshaydi. Sirrushning koʻrinishi [[Mesopotamiya|Mesopotamiyada]] yashamagan hayvon haqidagi hikoyalarga koʻra yaratilgan degan taxminlar ham bor.

== Badiiy adabiyotdagi qaydlar ==

* Viktor Pelevinning "Avlod „P“ romanida bu jonzot ''Sirruf'' nomi bilan atalgan (boshida qahramon nomi ''Sirrux'' sifatida ''e''shitilgan).

== Yana qarang ==

* [[Ximera]]
* [[Ningishzida]]
* [[Shedu]]
* [[Pazuzu]]

== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Adabiyotlar ==

* {{kitob manbasi|author=Jerome Clark|year=1993|title=Unexplained! 347 Strange Sightings, Incredible Occurrences, and Puzzling Physical Phenomena|url=https://archive.org/details/unexplained347st00clar|location=Detroit|publisher=Visible Ink Press}}
* {{kitob manbasi|author=Bernard Heuvelmans|year=1958|title=On The Track Of Unknown Animals|location=New York|publisher=Hill and Wang}}
* {{kitob manbasi|author=Willy Ley|year=1959|title=Exotic Zoology|url=https://archive.org/details/exoticzoology00leyw|location=New York|publisher=Viking Press}}
* {{kitob manbasi|author=Bengt Sjögren|year=1980|title=Berömda vidunder|publisher=Bokförlaget Settern}}

== Havolalar ==

* [http://mag.org.ua/libtxt/49-1.html Qirolicha Ishtar darvozasidan Sirrush]
[[Turkum: Dragons]]
[[Turkum:Shumer-Akkad mifologiyasining afsonaviy maxluqlari]]
[[Turkum: afsonaviy hayvonlar-duragaylar]]
[[Turkum: Bobil]]