Kontent qismiga oʻtish

Sivriada

ZiyoSfera, erkin ensiklopediya

Sivriada yoki Hayırsızada — Istanbul yaqinidagi, Marmar dengizida joylashgan Shahzoda orollari deb ataluvchi orollarning eng gʻarbidagi oroldir. Eski nomi yunoncha „uchli“, „oʻtkir“ maʼnosini anglatuvchi Oxia (yunoncha:Οξειά) boʻlgan.

Piramidaga oʻxshash uchli qoyadan iborat boʻlgani uchun Sivriada deb tanilgan. Orol juda kichik boʻlib, dengizdan koʻtarilib chiqqan togʻning oʻtkir choʻqqisidan iborat. Sivriadaning eng baland nuqtasi dengiz sathidan 90 metr balandlikda joylashgan. Yassıadadan 1,7 km, Istanbul sohilidan esa 11 km uzoqlikda. Aholi yashamaydigan bu orolda bitta chuchuk suv qudugʻi va sharqiy qismida kichik bir port bor.

Rivorotlarga koʻra Vizantiya imperiyasi davrida orolga din arboblari va imperatorlar surgun qilingan. Orolda X asrga oid monastirning qoldiqlari saqlanib qolgan. Oʻtgan yillarda oroldan qazib olingan toshlardan Istanbuldagi toʻlqin qaytaruvchilar va portlar qurilgan. Oroldagi tosh koni hozirda tashlandiq holga kelgan. Tosh konining porti yaxtachilar uchun dam olish kunlarida boshpana vazifasini oʻtaydi.

Hayırsızada itlar qirgʻini

1910-yilda Istanbulda koʻcha itlarining haddan tashqari koʻpayib ketishi sababli oʻsha davrdagi shahar hokimi Suphi Bey ulaarni yigʻishga qaror beradi. Taxminan 80 mingga yaqin it Sivriadaga olib borib tashlandi.

Itlar bu yerda ochlik va suvsizlikdan oʻlgan. Itlar bir-birini yegani, istanbulliklar bir necha kun bu jonivorlarning ovozini eshitgani va oxir-oqibat ovozlar oʻchgani aytiladi. Tarixga „Hayırsızada itlar qirgʻini“ nomi bilan kirgan ushbu fojiadan soʻng Istanbulda ketma-ket zilzilalar sodir boʻlgan va xalq buni shu qirgʻin bilan bogʻlagan[1][2]. Aynan shu voqeadan keyin xalq Sivriadani „Hayırsızada“ (xayrsiz, yomon orol) deb atay boshlagan. Hayırsızadada halok boʻlgan 80 ming it xotirasiga maxsus yodgorlik toshi oʻrnatilgan[3].

Manbalar