Slavyanlar

Славянлар — келиб чиқиши бир ва тиллари ўзаро яқин бўлган Европа халқларининг энг йирик гуруҳи. Унинг таркибига; шарқий Славянлар (руслар украинлар, белоруслар); ғарбий Славянлар (поляклар, чехлар, словаклар, лужичанлар); жанубий Славянлар (болгарлар, серблар, хорватлар, словенлар, македонлар, боснияликлар, черногорияликлар) киради. Умумий сони 293,5 млн. киши (1990й.лар ўрталари), шу жумладан, Россия Федерациясида 125,5 млн. киши. Славян тиллфарида сўзлашади. Диндорлари — православлар, католиклар, бир қисми протестантлар. Славянлар ҳақида қад. маълумотларга кўра, улар мил, И—ИИ асрларда венедлар номи билан маълум бўлган. ВИ аср ўрталарида Прокопий, Иордан ва бошқаларнинг асарларида учрайди. ВИИ асрнинг 2-ярмида Славянлар араб муаллифи Абу Малик алАхталнинг асарларида тилга олинган. Славянларнинг аждодлари — славян қабилалари ҳиндевропа тиллари оиласига мансуб тилларда сўзлашган. Улар бодрич, лютич, полян, северян, кривич, улич, дулеб, тивер, хорват, радимич, дрегович, вятич ва бошқа қабилалардан иборат. Мил. ИИ—ИВ асрларда герман қабилалари (готлар, гепидлар)нииг жан.га силжиши оқибатида Славянлар яшаган ҳудуд 2 қисмга бўлиниб кетган. Бу воқеа Славянларни шарқий ва ғарбий гуруҳларга бўлинишида катта рол ўйнаган. В аср охирида гуннларнинг кучсизланиши оқибатида Славянлар жан. га силжий бошлаган. Улар Дунай дарёси, Қора денгизнинг ғарбий соҳиллари, Византиянинг Болқон ярим оролдаги вилоятларига кириб борган. Шу тариқа Славянларнинг жан. гуруҳи вужудга келган. Жанубий Сда илк давлат — Биринчи булғор подшолиги, ғарбий Сда Само давлати, кейинчалик Буюк Моравия салтанати ташкил топган. Х асрда Одра ва Висла ўртасида Полша, ИХ—Х асрнинг 1-ярмида маркази Киев ш. бўлган Киев Руси давлати вужудга келган. Давлатларнинг пайдо булиши славян халқларининг шаклланишига имкон берган.

Славян халқларининг уз миллий давлатидан маҳрум бўлиши (жан. ва ғарбий Славянларнинг катта қисми Австрия, кейинроқ Австрия-Венгрия ва Усмонли турк империясига қўшиб олинган), миллий тараққиётидаги қийинчиликлар, оғир иқтисодий аҳвол ХИХ асрнинг охири — ХХ асрнинг бошида уларнинг Европа мамлакатлари, АҚСҲ ва Канадага кўчишига сабаб бўлган. Жанубий ва ғарбий Славянлар ўртасидаги миллий ҳаракат, РоссияТуркия уруши, Биринчи Болқон уруши (1912)даги Австрия-Венгриянинг мағлубияти натижасида Славянларнинг этник ҳудудлари қайтадан бирлаштиршган.

Славянлар деҳқончилик, чорвачилик, овчилик ва балиқ овлаш билан шуғулланади.