Soʻfiy Azizur Rahmon sahifasining manbasini koʻrish

{{Dindor biografiyasi bilgiqutisi
| honorific prefix   = [[Mavlono]]
| name               = Soʻfiy Azizur Rahmon
| native_name        = সুফি আজিজুর রহমান
| image              = সুফি আজিজুর রহমান.png
| caption            = Soʻfiy Azizur Rahmon ismining [[Islom hattotligi]]da yozilishi
| birth_place        = Babunagar, [[Fatikchhari|Fatikchhari]], [[Chittagong]]
| birth_date         = 1862-yil
| main interests     = 
| alma_mater         = [[Mohsinia Madrasa]]
| religion           = [[Islom]]
| denomination       = [[Sunniy]]
| jurisprudence      = [[Hanafiylik|hanafiy]]
| movement           = [[Deobandi]]
| children           = [[Harun Babunagariy]]
| background         = 
| works              = [[Al-Jamiatul Ahlia Darul Ulum Moinul Islam]]<br/>[[Al-Jamia al-Arabia Nasirul Islam Nazirhat]]
| mother             = 
| father             = 
| honorific suffix   = 
| death_date         = 1922-yil
| relatives          = [[Muhibbulloh Babunagariy]] (nabirasi)<br/>[[Junaid Babunagariy]] (evarasi)
| influences         = [[Abdul Vohid Bengaliy]]
}}

'''Ṣoʻfīy Azīzur Rahmon''' ({{Lang-bn|সুফি আজিজুর রহমান}}; 1862—1922) [[musulmon]] ilohiyotchisi, oʻqituvchi va islohotchi. Talabalik hayotida [[Abdul Vohid Bengaliy|Abdul Vohid Bengaliyning]] taʼsiri ostida u Deobandi harakatining [[Bengaliya|Bengaliyaga]] tarqalishida faol ishtirok etgan. 1896-yilda u „Al-Jamiatul Ahlia Dorul Ulum Moinul Islam“ tashkilotiga asos solgan.

== Ilk faoliyat davri va oilasi ==
Azizur Rahmon 1862-yilda [[Chittagong|Chittagong tumani]] Fatikchxari shahridagi Babunagar qishlogʻida bengal musulmon oilasida tugʻilgan. Bu oila oʻz nasablarini xalifa [[Abu Bakr Siddiq|Abu Bakr]] bilan bogʻlaydilar. Bolaligida u pokizaligi va kamtarligi bilan mashhur boʻlib, unga ''Soʻfi Saheb'' laqabini berishgan.

Uning taʼlimi Babunagarda boshlangan va keyinchalik [[Chittagong|Chittagongdagi]] Mohsiniya madrasasiga oʻqishga kirgan. Jamat-e-Ula dargohida oʻqiyotganda u [[Abdul Vohid Bengaliy]] bilan tanishadi. Azizur Rahmon Bengal tilidagi [[Qurʼon|Qur’on]] tilovatini eshitib, unda ilhomlanadi va doimiy ravshda Qur’on tilovat qila boshlaydi. Keyinchalik Abdul Vohid uni diniy uyda taʼlim olishi uchun Abdus Samad Pandit huzuriga olib borsdi. Oxir-oqibat, Azizur Rahmon „Jamat-e-Ula“ imtihonida eng yuqori ball oladi<ref name="ahmad">{{Kitob manbasi|last=Ahmadullah|first=Hafez|url=https://www.rokomari.com/book/115714/alhillul-mufham-asshahihu-limuslim|language=bn|title=Alhillul Mufham Asshahihu limuslim - Allama Mufti Hafej Ahmodullah Saheb|publisher=Ahmad Prakashan|year=2016|isbn=978-984-92106-4-1|edition=3|pages=137–139}}</ref><ref>{{Kitob manbasi|last=Aminul Islam|first=SM|url=https://www.rokomari.com/book/64190/banglar-shoto-alemer-jibonkotha|publisher=Baighar|year=2014|pages=56–57|language=bn}}</ref>.

== Faoliyati ==
Mohsiniya madrasasi xodimlari „Jamat-e-Ula“ imtihonlarida yuqori natijalarga erishganiga javoban Azizur Rahmondan madrasada muallim sifatida qolishini iltimos qilishadi. Biroq, u Britaniya hukumatiga qaram boʻlgan holda ishlashni istamagani uchun bu vazifani qabul qilmaydi<ref>{{Kitob manbasi|last=Ubaydul Haq|first=Muhammad|url=https://www.boibazar.com/book/bangladesher-pir-awoliyagon|publisher=Madina Publications|year=2017|language=bn|isbn=|pages=32}}</ref>. Buning oʻrniga u oʻzining ustozi [[Abdul Vohid Bengaliy]] boshchiligidagi mustamlakachilikka qarshi Deobandi harakatiga qoʻshiladi. Ikkalasi [[Habibulloh Qurayshiy]] va [[Abdul Hamid Madarshohiy|Abdul Hamid Madarshahiyga qoʻshilib]], Hathazariyda [[Al-Jamiatul Ahlia Dorul Ulum Moinul Islom|Al-Jamiatul Ahlia Dorul Ulum Moinul Islom tashkilotiga]] asos solishadi. Tashkil etilganidan ikki-uch yil o‘tgach, Azizur Rahmon mazkur muassasada o‘qituvchilik qila boshlaydi va o‘n-o‘n besh yil davomida shu lavozimda faoliyatolib boradi<ref>{{Kitob manbasi|last=Nizampuri|first=Ashraf Ali|url=https://www.kitabghor.com/books/the-handrede-bangla-mayer-kriti-sontan.html|publisher=Salman Prakashani|year=2013|isbn=978-112009250-2|edition=১ম|pages=36–37|language=bn}}</ref>.

Azizur Rahmon Fotikchharida diniy taʼlim muassasalari yoʻqligini payqagan. Yechim sifatida u Nazirhat Bozorda Al-Jomia al-Arabia Nasirul Islomni tashkil etadi. Oradan bir necha yil o‘tgach, u madrasani Nur Ahmadga ishonib topshirib, ota-bobolarining Bobunagar qishlog‘iga jo‘nab ketadi. Uning rejasi Bobunagarda madrasa qurish edi. 

== Vafoti va merosi ==
Azizur Rahmon 1922-yilda Bobunagar madrasasini barpo etmasdan vafot etadi. U otasining mulkida Al-Jamiatul Islamiah Azizul Ulum Babunagarga asos solgan [[Horun Babunagariy]]<nowiki/>ning otasi hisoblanadi. Horunning oʻgʻli Muhibbulloh Babunagariy, Hefazat-e-Islom Bangladeshning amiri lavozimida ishlagan. Azizur Rahmonning nabirasi Fotima Xotun Bangladeshning Hefazat-e-Islom sobiq amiri Junaid Babunagariyning onasi hisoblanadi. 

== Manbalar ==
{{Manbalar}}{{Hanafiylik olimlari}}
[[Turkum:1862-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:1922-yilda vafot etganlar]]
[[Turkum:Hanafiylar]]
[[Turkum:Deobandiylar]]
[[Turkum:Hanafiy fiqh ulamolari]]
[[Turkum:Sunniy musulmon ulamolar]]
[[Turkum:Bengal musulmon Islom olimlari]]