Solomon Cutner sahifasining manbasini koʻrish

{{Shaxsiyat bilgiqutisi|ismi=Katner, Solomon|kasbi=Pianinochi|tavallud joyi=London|vafot joyi=London}}

'''Solomon Katner''' ('''Solomon''' nomi bilan tanilgan; {{lang-en|Solomon Cutner}}  <span lang="en" style="font-style:italic;">Solomon Cutner</span> ; [[1902]]-[[9-avgust|yil 9-avgust]], [[London]] - [[1988]]-[[22-fevral|yil 22-fevral]]) — [[Angliya|ingliz]] [[Fortepiano|pianinochisi]].

== Hayoti ==
Londonning sharqiy qismida ([[:en:Fournier Street|Fournier koʻchasi]], 39) [[Rossiya imperiyasi|Rossiyadan]] (hozirgi [[Polsha]])<ref>{{Veb manbasi|url=https://discovery.nationalarchives.gov.uk/details/r/C11768023|sarlavha=Naturalisation Certificate: Harris Cutner|qaralgan sana=1-yanvar 2020-yil|arxivsana=1-yanvar 2020-yil|arxivurl=https://web.archive.org/web/20200101210936/https://discovery.nationalarchives.gov.uk/details/r/C11768023}}</ref> [[Yahudiylar|kelgan yahudiy]] muhojirlar tikuvchi Xarris Shnayderman (keyinchalik Katner) va Rouzi Katner oilasida tugʻilgan. U oilada uch oʻgʻil va toʻrt qizning kenja farzandi edi. U Klara Shumanning shogirdi Matilde Vern bilan pianino chalishni oʻrgangan va erta yoshdayoq ajoyib musiqiy qobiliyatni namoyish etgan. Sakkiz yoshida u [[London|Londonda]] [[Pyotr Ilich Chaykovskiy|Chaykovskiyning]] birinchi fortepiano kontsertini ijro etib, oʻzi haqida vunderkind bolal ekanigi haqida gapirishga majbur qildi. Oʻsha paytda uni deyarli faqat oʻzining ismi - Solomon deb atashgan.

Solomon [[Parij|Parijda]] Lazar Levi va Marsel Dyupre bilan birga oʻqishni davom ettirdi, biroq tez orada pianinoga qiziqishni yoʻqota boshladi. Genri Vudning maslahati bilan u musiqani oʻrganishni vaqtincha toʻxtatdi va faqat 1924-yilda faol ravishda ishga qaytdi. Solomon oʻzining ijrochilik fazilatlarini yoʻqotmasdan tezda Yevropa va AQShda mashhur boʻlib ketdi, u yerda birinchi kontserti 1926-yilda boʻlib oʻtdi. Tanqidchilar uning ijrosida yuksak mahorat, soflik va talqinning romantizmini qayd etishgan.

Solomon ijrosi haqidagi birinchi audioyozuvlar 1929-yilda Columbia Recordsning ingliz filiali tomonidan yozilgan. Keyinchalik u Master's Voice (HMV) va EMI Records uchun yozib olindi. Bundan tashqari, bir nechta videolari mavjud. (1950-yillarning oʻrtalarida uning studiyadagi soʻnggi audioyozuvlarining bir nechtasi stereoda boʻlgan, bu oʻsha paytda moda edi.)

1939-yilda Solomon [[New York (shahar)|Nyu-York]] Jahon yarmarkasida Artur Bliss pianino kontsertining birinchi ijrochisi boʻldi, urush paytida u koʻplab kontsertlar berdi, ulardan Gitlerga qarshi koalitsiyaga yordam berish uchun oʻz gonararini berdi. Urush tugagandan soʻng, pianinochi faol kontsert faoliyatini olib bordi, koʻplab audio yozuvlar qildi. 1955-yilda Edinburg festivalida u Zino Francescatti va Per Furnie bilan birga pianino triosining bir qismi sifatida chiqish qildi.

1956-yilda Solomonning ijrochilik faoliyati tugadi: [[Insult|insultdan]] soʻng u deyarli butunlay falaj boʻlib qoldi, uning soʻnggi tugallanmagan loyihalaridan biri Betxovenning barcha sonatalarini yozib olish edi<ref>[https://www.youtube.com/results?search_query=Solomon+Cutner&search_type= Бетховен — Соната № 23, запись 1956 года]</ref>.

Bir muncha vaqt oʻtgach, Solomonning ijrochilik sanʼati deyarli butunlay unutildi va faqat 1982-yilda, uning [[Robert Schumann|Shumann]], [[Frédéric Chopin|Shopen]], [[Brams Iogannes|Brams]] va boshqa bastakorlarning asarlariga yozilgan yozuvlari musiqachining 80 yilligi munosabati bilan nashr etilganida, ular yana oʻz qadriga ega boʻldi. 2019-yilda Solomonning Betxovenning 12 ta albomdagi „Piano afsonasining bosqichlari“ audio yozuvlarining toʻliq toʻplami chiqdi.

Koʻpgina tanqidchilar Solomonni XX asrning eng buyuk pianinochilaridan biri deb bilishadi, uning ijrosida hech qanday tashqi „namoyish“ boʻlmagan, ammo juda moslashuvchanlik va juda nozik ohang va shakl hissi mavjud edi.

== Eslatmalar ==
{{Manbalar}}

== Adabiyotlar ==

* ''Krimp B.'' Yakkaxon: Sulaymonning tarjimai holi. - Xekham, 1994-yil.

== Havolalar ==
* {{Veb manbasi|url=http://www.jamescsliu.com//classical/solomon.html|sarlavha=Solomon Cutner|nashriyot=James C.S. Liu, M.D.|til=inglizcha|qaralgan sana=27-mart 2014-yil}}
{{DEFAULTSORT:Cutner, Solomon}}
[[Turkum:1988-yilda vafot etganlar]]
[[Turkum:22-fevralda vafot etganlar]]
[[Turkum:1902-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:9-avgustda tugʻilganlar]]