Solomon Cutner

Соломон Катнер (Соломон номи билан танилган; инглизча: Соломон Cутнер Соломон Cутнер ; 1902-йил 9-август, Лондон - 1988-йил 22-феврал) — инглиз пианиночиси.

Катнер, Соломон
Таваллуди	Лондон
Вафоти	Лондон
Касби	Пианиночи

Ҳаёти

Лондоннинг шарқий қисмида (Фоурниэр кўчаси, 39) Россиядан (ҳозирги Полша) келган яҳудий муҳожирлар тикувчи Харрис Шнайдерман (кейинчалик Катнер) ва Роузи Катнер оиласида туғилган. У оилада уч ўғил ва тўрт қизнинг кенжа фарзанди эди. У Клара Шуманнинг шогирди Матилде Верн билан пианино чалишни ўрганган ва эрта ёшдаёқ ажойиб мусиқий қобилиятни намойиш этган. Саккиз ёшида у Лондонда Чайковскийнинг биринчи фортепиано концертини ижро этиб, ўзи ҳақида вундеркинд болал эканиги ҳақида гапиришга мажбур қилди. Ўша пайтда уни деярли фақат ўзининг исми - Соломон деб аташган.

Соломон Парижда Лазар Леви ва Марсел Дюпре билан бирга ўқишни давом эттирди, бироқ тез орада пианинога қизиқишни йўқота бошлади. Генри Вуднинг маслаҳати билан у мусиқани ўрганишни вақтинча тўхтатди ва фақат 1924-йилда фаол равишда ишга қайтди. Соломон ўзининг ижрочилик фазилатларини йўқотмасдан тезда Европа ва АҚШда машҳур бўлиб кетди, у ерда биринчи концерти 1926-йилда бўлиб ўтди. Танқидчилар унинг ижросида юксак маҳорат, софлик ва талқиннинг романтизмини қайд этишган.

Соломон ижроси ҳақидаги биринчи аудиоёзувлар 1929-йилда Cолумбиа Реcордснинг инглиз филиали томонидан ёзилган. Кейинчалик у Мастер'с Воиcе (ҲМВ) ва ЭМИ Реcордс учун ёзиб олинди. Бундан ташқари, бир нечта видеолари мавжуд. (1950-йилларнинг ўрталарида унинг студиядаги сўнгги аудиоёзувларининг бир нечтаси стереода бўлган, бу ўша пайтда мода эди.)

1939-йилда Соломон Ню-Ёрк Жаҳон ярмаркасида Артур Блисс пианино концертининг биринчи ижрочиси бўлди, уруш пайтида у кўплаб концертлар берди, улардан Гитлерга қарши коалицияга ёрдам бериш учун ўз гонарарини берди. Уруш тугагандан сўнг, пианиночи фаол концерт фаолиятини олиб борди, кўплаб аудио ёзувлар қилди. 1955-йилда Эдинбург фестивалида у Зино Франcесcатти ва Пер Фурниэ билан бирга пианино триосининг бир қисми сифатида чиқиш қилди.

1956-йилда Соломоннинг ижрочилик фаолияти тугади: инсултдан сўнг у деярли бутунлай фалаж бўлиб қолди, унинг сўнгги тугалланмаган лойиҳаларидан бири Бетховеннинг барча сонаталарини ёзиб олиш эди.

Бир мунча вақт ўтгач, Соломоннинг ижрочилик санъати деярли бутунлай унутилди ва фақат 1982-йилда, унинг Шуманн, Шопен, Брамс ва бошқа бастакорларнинг асарларига ёзилган ёзувлари мусиқачининг 80 йиллиги муносабати билан нашр этилганида, улар яна ўз қадрига эга бўлди. 2019-йилда Соломоннинг Бетховеннинг 12 та албомдаги „Пиано афсонасининг босқичлари“ аудио ёзувларининг тўлиқ тўплами чиқди.

Кўпгина танқидчилар Соломонни ХХ асрнинг энг буюк пианиночиларидан бири деб билишади, унинг ижросида ҳеч қандай ташқи „намойиш“ бўлмаган, аммо жуда мослашувчанлик ва жуда нозик оҳанг ва шакл ҳисси мавжуд эди.

Адабиётлар

• Кримп Б. Яккахон: Сулаймоннинг таржимаи ҳоли. - Хекҳам, 1994-йил.

Ҳаволалар

• „Соломон Cутнер“ (инглизча). Жамес C.С. Лиу, М.Д.. Қаралди: 27-март 2014-йил.