Spa

Спа[1] — сув билан боғлиқ физиотерапия усули ҳисобланади[2]. Баъзан ванна, гидротерапия, балнеотерапия, талассотерапия ва ҳатто псаммотерапия каби тушунчаларга мурожаат қилиш учун ишлатилинади[3].
Спа-курортлар — минерал ва денгиз сувлари, сув ўтлари ва тузлари, терапевтик балчиқ ва доривор ўсимликлар билан даволашни таклиф қилувчи курортлар. Эвропанинг машҳур курортлари — Франсиядаги Вичй ва Эвиан, Италиядаги Абано Терме ва Белгиядаги Спа[4].
Айни пайтда дунёдаги кўплаб меҳмонхоналар ўзларининг спа марказларига эга. Меҳмонларга иссиқ ванналар таклиф қиладиган спа-саноати мавжуд.
Сўзнинг келиб чиқиши
"Спа" сўзи шифобахш сувлари туфайли бутун Эвропада шуҳрат қозонган Белгия курортининг Спа номидан келиб чиққан. Вақт ўтиши билан бу сўз уй сўзига айланди ва балнеологик процедуралар ёки тегишли ҳодисаларга мурожаат қилиш учун ишлатила бошланди[5].
Кўпинча рекламада улар муқобил маънони билдирадилар: „сувдаги саломатлик“ деган қисқартма[6] (лотинча: салус пер ақуам ёки лотинча: санитас пер ақуам).
Тарих
Курорт даволаш классик даврлардан бери мавжуд бўлиб, сув ҳаммомлари касалликларни даволаш учун машҳур бўлган[7]. Баъзи касалликларни даволаш умидида иссиқ ёки совуқ булоқларга саёҳат қилиш амалиёти тарихдан олдинги даврларга бориб тақалади. Франсия ва Чехиядаги иссиқ булоқлар яқинида олиб борилган археологик тадқиқотлар бронза даврига оид қуроллар ва назрларни аниқлади[8]. Британияда қадимги афсонага кўра, Англиянинг Бате шаҳридаги иссиқ булоқларнинг кашф этилиши эрта келт қиролларига тегишли[9].
Дунё бўйлаб кўплаб одамлар маълум бир булоқда, қудуқда ёки дарёда чўмилиш жисмоний ва маънавий покланишга олиб келади, деб ишонишган. Ритуал тозалаш шакллари тубжой америкаликлар, бобилликлар, мисрликлар, юнонлар ва римликлар орасида мавжуд эди[10]. Бугунги кунда сув билан тозалаш маросимини яҳудийлар, мусулмонлар, насронийлар, буддистлар ва ҳиндуларнинг диний маросимларида топиш мумкин. Бу маросимлар сувнинг шифобахш ва тозалаш хусусиятларига қадимий ишончни акс эттиради[11]. Мураккаб чўмилиш маросимлари қадимги Мисрда, Ҳинд водийсидаги тарихдан олдинги шаҳарларда ва Эгей сивилизацияларида ҳам қўлланган. Кўпинча, бу қадимги одамлар сув атрофида озгина қурдилар ва улар қурган нарсалар жуда вақтинчалик хусусиятга эга эди.
Ташкилотлар
- Халқаро СПА ассоциацияси, ИСПАА (Халқаро СПА уюшмаси)[12].
Манбалар
- ↑ Спа в Академическом орфографическом словаре
- ↑ ҳттпс://викинг.cом.уа/ру/блог/что-такоэ-спа-процедурй-и-что-такоэ-спа-спа
- ↑ Статя „псаммотерапия“ (Wайбаcк Мачине сайтида 2017-04-28 санасида архивланган) в БРЕ
- ↑ „архив нусхаси“. 2022-йил 26-июлда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 26-июл.
- ↑ „спа (ҳеалтҳ ресорт)“ (эн). Британниcа Онлине Энcйcлопедиа. 2012-йил 20-февралда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2011-йил 19-май.
- ↑ „архив нусхаси“. 2022-йил 26-июлда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 26-июл.
- ↑ Ван Туберген, А; Ван Дер Линден, С (2002). "А бриэф ҳисторй оф спа тҳерапй". Анн Рҳеум Дис 61 (3): 273–275. дои:10.1136/ард.61.3.273. ПМИД 11830439. ПМC 1754027. //www.пубмедcентрал.ниҳ.гов/артиcлерендер.фcги?тоол=пмcентрез&артид=1754027.
- ↑ „архив нусхаси“. 2022-йил 26-июлда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 26-июл.
- ↑ ҳттпс://викинг.cом.уа/ру/блог/что-такоэ-спа-процедурй-и-что-такоэ-спа-спа
- ↑ ҳттпс://викинг.cом.уа/ру/блог/что-такоэ-спа-процедурй-и-что-такоэ-спа-спа
- ↑ „архив нусхаси“. 2022-йил 26-июлда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 26-июл.
- ↑ „Wелcоме то тҳе Интернатионал Спа Ассоcиатион | Тҳе Воиcе оф тҳе Спа Индустрй“ (эн). эхпериэнcеиспа.cом. Қаралди: 2022-йил 19-январ.