Spektrogramma

Спектрограмма ( сонограмма ) - сигналнинг (то'лқиннинг) спектрал қувват зичлиги вақтга бог'лиқлигини ко'рсатадиган тасвир ҳисобланади. Спектрограммалар нутқни идентификациялаш, ҳайвонлар товушини таҳлил қилиш, мусиқанинг турли соҳалари, радио ва сонар, нутқни қайта ишлаш, сейсмология ва бошқа ко'плаб соҳаларда қўлланади.

Ишлаш принспи

3Д форматидаги мусиқа асарининг бир қисми

Спектрограмманинг энг кенг тарқалган тасвири икки о'лчовли (2Д) диаграммадир: горизонтал о'қ вақтни, вертикал о'қ частотани ифодалайди; ма'лум бир вақтда ма'лум бир частотада амплитудани ко'рсатадиган учинчи о'лчов (3Д), тасвирнинг ҳар бир нуқтасининг интенсивлиги ёки ранги билан ифода қилинади..

Ко'плаб тасаввурлар мавжуд:

а) ба'зан вертикал ва горизонтал о'қлар вақт юқорига ва пастга о'тиши учун ёқилади,

б) ба'зида амплитуда ранг ёки интенсивлик билан эмас, балки 3Д фазода чо'ққилар билан ифодаланади.

Частота ва амплитуда о'қлари графикдан фойдаланиш мақсадига қараб чизиқли ёки логарифмик (й=логх) бо'лиши мумкин. Овоз одатда логарифмик амплитуда о'қи билан ифодаланиши мумкин (ко'пинча десибел (децибелл) ёки дБ да) ва частота гармоник муносабатларни та'кидлаш учун чизиқли ёки мусиқий, тонал бог'ланишларни ифодалаш учун логарифмик ифода бо'лади.

Шаклланиш

Спектрограмма - одатда иккита усулдан бирида тузилади:

бир қатор тармоқли о'тиш филтрларидан олинган филтрлар банки сифатида тахмин қилинади (бу замонавий рақамли сигналларни қайта ишлаш пайдо бо'лишидан олдин ягона ё'л эди) ёки деразали Фуре ёрдамида вақт сигналидан ҳисоблаб чиқилади. Бу икки усул аслида турли квадратик вақт-частота тақсимотларини ҳосил қилади, лекин ма'лум шароитларда эквивалентдир.

Кириш сигналини частота диапазонларига ажратиш учун одатда аналог ишлов беришда тармоқли филтр усули қўлланади.

Ойнали Фуре трансформацияси ёрдамида спектрограмма яратиш одатда рақамли ишлов бериш техникаси ёрдамида амалга оширилади. Ма'лумотлар вақт доменида рақамли намуна олинади. Сигнал бир-бирига мос келадиган қисмларга бо'линади, со'нгра ҳар бир қисм учун частота спектрининг катталигини ҳисоблаш учун Фуре трансформацияси амалга оширилади. Ҳар бир қисм тасвирдаги вертикал чизиққа то'г'ри келади - вақтнинг ҳар бир лаҳзасидаги частотага бог'лиқ бо'лган амплитуданинг қиймати. Спектрлар ёки вақт чизмалари тасвир ёки 3Д диаграммада ёнма-ён жойлаштирилади.

Сигналнинг с(т) спектрограммасини с(т) сигналининг ойнали Фуре конвертациясининг квадрат амплитудасини ҳисоблаш йўли билан қуйидагича баҳолаш мумкин:

{\дисплайстйле \матҳрм{спеcтрограм}(т,\омега)=\лефт|\матҳрм{СТФТ}(т,\омега)\ригҳт|^2}

См. Шунингдек

Ойнали Фуре трансформацияси
Спектрал мусиқа