Stephen T. Worland sahifasining manbasini koʻrish

{{Shaxsiyat bilgiqutisi
|ismi                     = Stephen T. Worland
|portret                  = StephenTWorlandII.jpg
|eni                      = 200px
|tavallud sanasi          = {{tugʻilgan sanasi va yoshi|1923|02|19}}
|tavallud joyi            = [[Neoga, Illinois]], [[AQSh]]
|vafot sanasi             = {{Death date and age |2017|07|29|1923|02|19}}
| kasbi     = Iqtisodchi professor
|bolalari                 = 8
}}

'''Stephen T. Worland''' (1923-yil 19-fevral — 2017-yil 29-iyul) — amerikalik iqtisodchi va [[University of Notre Dame]] professori boʻlgan. Uning ilmiy yoʻnalishlari iqtisodiy taʼlimotar tarixi va ijtimoiy iqtisodiyotini oʻz ichiga oladi. Worland 1967-yilda Notre Dame University Press tomonidan nashr etilgan ''Scholasticism and Welfare Economics'' kitobining muallifi hisoblanadi<ref>{{cite book|last=Worland|first=Stephen T.|title=Scholasticism and Welfare Economics|url=https://archive.org/details/scholasticismwel0000unse|publisher=University of Notre Dame Press|year=1967}}</ref>. Shuningdek, u 1986-yilda Springer tomonidan chop etilgan ''Justice: Views from the Social Sciences'' kitobida „Economics and Justice“ bobini yozgan<ref>{{cite book|editor=Ronald L. Cohen|title=Justice: Views from the Social Sciences|publisher=Springer|year=1986|chapter=Economics and Justice}}</ref>.

== Biografiyasi ==
Worland [[Neoga, Illinois]] shahrida tugʻilgan va dastlabki taʼlimini shu yerda olgan. [[Ikkinchi jahon urushi]] davrida u Amerika Qoʻshma Shtatlari dengiz floti tarkibida USS Idaho (BB-42) jangovar kemasida xizmat qilgan<ref>US Navy, USS Idaho Cruise Book, 1941–1945.</ref>.

U University of Illinoisdan iqtisodiyot boʻyicha bakalavr (B. A.) va doktorlik (PhD) darajalarini olgan. 1956-yilda yakunlangan dissertatsiyasi [[Thomas Aquinas]]ning iqtisodiy qarashlariga bagʻishlangan.

Worland faoliyati davomida Michigan State University va University of Daytonda ishlagan, soʻng 1957-yilda University of Notre Damega qoʻshilgan va u yerda 30 yil davomida dars bergan. 1987-yilda u ikki yil davomida College of Saint Benedict and Saint Johnʼs Universityda iqtisodiyot va liberal sanʼatlar boʻyicha Clemens kafedrasining ilk egasi sifatida faoliyat yuritgan<ref>{{cite web|title=Stephen T. Worland Biography|url=http://www.csbsju.edu/academics/lecture-series/clemens-lecture-series/biography/stephen-t-worland|access-date=2015-08-11|arxivsana=2015-09-23|arxivurl=https://web.archive.org/web/20150923211427/http://www.csbsju.edu/academics/lecture-series/clemens-lecture-series/biography/stephen-t-worland}}</ref>. U 2017-yilda [[Columbus, Indiana]]da vafot etgan<ref>{{cite web|title=Stephen T. Worland|url=http://www.therepublic.com/2017/07/31/stephen_t_worland/|website=The Republic|date=31 July 2017|access-date=2017-08-04}}</ref>.

== Tadqiqotlari ==
Worlandning ilmiy ishlari iqtisodiy adolatni ijtimoiy va axloqiy tushuncha sifatida aniqlash va tushuntirishga qaratilgan<ref>{{cite book|last=Worland|first=Stephen T.|title=Justice|pages=47–84|year=1986|chapter=Economics and Justice}}</ref>. U neoklassik farovonlik iqtisodiyoti tarafdori boʻlgan va [[Aristotle]] gʻoyalarini zamonaviy iqtisodiyot nuqtayi nazaridan tahlil qilgan<ref>{{cite journal|title=Aristotle as a Welfare Economist|url=https://archive.org/details/sim_history-of-political-economy_fall-1986_18_3/page/522|journal=History of Political Economy|year=1986|volume=18|issue=3|pages=523–529}}</ref>.

Uning ''Scholasticism and Welfare Economics'' asarida farovonlik iqtisodiyoti va skolastik iqtisodiy tafakkur oʻrtasidagi falsafiy oʻxshashliklar koʻrsatib berilgan hamda [[iqtisodiy samaradorlik]] tushunchasining „adolatli narx“ doktrinasidagi oʻrni izohlangan<ref>{{cite journal|title=The Roots of Welfare Economics|journal=Review of Social Economy|year=1968|volume=26|issue=2|pages=168–175}}</ref>.

''Justice: Views from the Social Sciences'' kitobidagi bobida esa u [[klassik iqtisodiyot]], [[marksizm]] va [[neoklassik iqtisodiyot]]ni tahlil qilib, [[taqsimot adolati]] faqat ishlab chiqarishga qoʻshilgan hissa bilan cheklanib qolmasligi kerakligini taʼkidlagan<ref>{{cite journal|title=Justice: Views from the Social Sciences Review|url=https://archive.org/details/sim_journal-of-politics_1989-05_51_2/page/438|journal=The Journal of Politics|year=1989|volume=51|issue=2|pages=439–441}}</ref>.

Worlandning tadqiqotlari koʻpincha [[katolik ijtimoiy ta’limoti]]ga bagʻishlangan. Masalan, uning 2001-yildagi ''Just Wages'' maqolasida ishchilar uchun [[yashash minimumi]] (living wage) tushunchasi yoritilgan<ref>{{cite web|last=Worland|first=Stephen T.|title=Just Wages|url=http://www.firstthings.com/article/2001/02/just-wages|year=2001}}</ref>.

1994-yilda u shunday fikr bildirgan: „Xristian iqtisodiyoti“ yoki „katolik iqtisodiyoti“ alohida fan sifatida mavjud boʻlmasligi kerak, ammo diniy qadriyatlar zamonaviy bozor iqtisodiyotini tushunishda muhim hissa qoʻshadi<ref>{{cite web|title=The Right and the Good|url=https://www.gordon.edu/ace/pdf/Worland_RightAndGood.pdf|year=1994|qaralgan sana=2026-04-10|arxivsana=2016-03-05|arxivurl=https://web.archive.org/web/20160305012947/https://www.gordon.edu/ace/pdf/Worland_RightAndGood.pdf}}</ref>.

== Oʻqitish falsafasi ==
Worland iqtisodiyot fanini shunday oʻqitish kerakligini taʼkidlagan ediki, talabalar faqat nazariya va matematik asoslarni emas, balki real hayotdagi adolatsizlik va inson taraqqiyoti muammolarini ham tushunishlari kerak.

1975-yilda u Notre Dame universitetida doktorlik dasturi ijtimoiy-iqtisodiy muammolar va ijtimoiy adolatga yoʻnaltirilgan holda qayta tashkil etilganini yozgan va bu yoʻnalish har bir iqtisodchi uchun muhim boʻlishi kerakligini taʼkidlagan<ref>{{cite journal|title=Doctoral programs in social economics and political economy — a note|journal=Forum for Social Economics|year=1975|volume=5|issue=3|pages=35–36}}</ref>.

== Mukofotlari ==
1987-yilda Worland [[Reinhold Niebuhr]] mukofoti bilan taqdirlangan<ref>{{cite web|title=Reinhold Niebuhr Award|url=http://ndreport.nd.edu/archives/2008-2009/university-awards/faculty-awards/the-reinhold-niebuhr-award/}}</ref>.

1993-yilda u [[Thomas F. Divine]] mukofotini olgan<ref>{{cite web|title=Thomas F. Divine Award|url=http://socialeconomics.org/?page=awards_and_grants&side=awards&sub=thomas_f_divine|qaralgan sana=2026-04-10|arxivsana=2019-07-24|arxivurl=https://web.archive.org/web/20190724083919/https://socialeconomics.org/?page=awards_and_grants&side=awards&sub=thomas_f_divine}}</ref>.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

[[Turkum:Amerikalik iqtisodchilar]]
[[Turkum:Iqtisodchilar]]