Ziyosfera

Stepler

Офис степлери
Пружинали степлер

Степлер – қоғоз ёки шунга ўхшаш материаллар варақларини варақлар орқали юпқа металл штапелни ҳайдаш ва учларини қатлама орқали бирлаштирадиган механик қурилма. Жумладан, ҳукумат, бизнес, идоралар, иш жойлари, уйлар ва мактабларда кенг қўлланади[1].

„Стаплер“ сўзи аслида турли хил мақсадда фойдаланиладиган бир қатор турли хил қурилмаларни англатиши мумкин. Қоғоз варақларини бирлаштиришга қўшимча равишда, степлерлар жарроҳлик шароитида жарроҳлик жароҳатини ёпиш учун тўқималарни жарроҳлик степлерлари билан бирлаштириш учун ҳам ишлатилина олади(худди чоклар каби)[2].

Кўпгина степлерлар бир нечта қоғоз варақларини бирлаштириш учун ишлатилади. Қоғоз степлерларнинг икки хил тури мавжуд: қўлда ва электр. Қўлда штапеллар одатда қўлда ушланади, гарчи стол ёки бошқа сирт устида ўрнатилганда ишлатиладиган моделлар камдан-кам учрайди. Электр степлерлар турли хил дизайн ва моделларда мавжуд ҳисобланади. Уларнинг асосий операцион вазифаси кўп сонли қоғоз варақларини кетма-кет бирлаштиришдир. Баъзи электр степлерлар бир вақтнинг ўзида 20 та варақни бирлаштира олиш функциясига эга[3]. Одатда степлерлар учинчи тоифали тутқичдир .

Тарихи

19-асрда қоғоздан фойдаланишнинг ортиб бориши самарали қоғоз маҳкамлагичига талабни келтириб чиқарди[4].

МcГилл степлери

1866-йилда Жорж МакГилл замонавий степлернинг кашшофи бўлган кичик, эгилувчан мис қоғозли маҳкамлагич учун 56,587 АҚШ патентини олди. 1867-йилда у маҳкамлагични қоғозга киритишга пресс учун 67,665 АҚШ патентини олди. У ўз ихтиросини 1876-йилда Филаделфияда (Пенсилвания штати) юз йиллик кўргазмада намойиш этди ва 1880-йилларда бу ва бошқа турли хил қоғоз маҳкамлагичлар устида ишлашни давом эттирди.1868-йилда степлер учун инглиз патенти CҲ Гоулдга берилди ва АҚШда Сент-Луислик Алберт Клетзкер, МО ҳам қурилмани патентлади.

1877-йилда Генри Р. Хейл степлерни бир қадамда қўйиш ва қисиш учун биринчи дастгоҳлар учун 195,603 рақамли патентга эришди ва шунинг учун баъзилар уни замонавий степлер ихтирочиси деб ҳисоблашади. 1876 −1877-йилларда Ҳейл Филаделфиядаги Новелтй Папер Бох Мануфаcтуринг Cо. компаниясига ҳам патент топширди[5]. Бироқ, НПБ Мануфаcтуринг Cо. ихтиролари қутилар ва китобларни штапеллаш учун ишлатилиши керак эди.

Олдиндан тайёрланган кўплаб штапеллардан иборат журнални ушлаб турадиган биринчи машина 1878-йилда чиқди.

1879-йил 18-февралда Жорж МакГилл биринчи тижорат учун муваффақиятли степлери бўлган , МcГилл Сингле-Строке Стапле Пресс учун 212316 [6] патент олди. Ушбу қурилма икки ярим фунтдан ортиқ оғирликда ва битта 1/2  дюмли кенг симли штапел бўлиб, у бир нечта қоғоз варақларидан ўта олади.

Қоғозларни юпқа металл сим билан маҳкамлаш машинасини кўрсатиш учун „стаплер“ сўзининг биринчи нашриётда ишлатилиши 1901-йилда Американинг Мунсей’с Магазинеъдаги рекламада бўлган[7].

1900-йилларнинг бошларида қоғозларни бир-бирига металл қисқичсиз ёпиштириш учун тешувчи ва қатламали бир нечта қурилмалар ишлаб чиқилган ва патентланган. Клипсиз стенд машинаси (Шимолий Бервикда ишлаб чиқарилган) 1909-йилдан 1920-йилгача сотилган. У қоғоздага тилни кесиб ташлади ва уни орқага букди ва ичига тиқди. Бумпнинг янги моделдаги қоғоз бирлаштиргичи худди шундай кесиш ва тўқиш технологиясидан фойдаланган.

Замонавий степлер

1941-йилда бугунги кунда энг кенг тарқалган қоғоз степлер тури ишлаб чиқилди-бу тўрт томонлама қоғоз степлер. Тўрт йўл билан оператор қоғозларни ёғоч ёки картонга штапеллаш учун ёки сумкалар учун пенс каби штапелдан фойдаланиши мумкин . Степлерлаш плитаси анвил сифатида танилган. Анвил кўпинча иккита созламага эга: биринчиси ва энг кенг тарқалгани рефлексив созлама бўлиб, у „доимий“ созлама деб ҳам аталади. Бу ҳолатда степлернинг оёқлари ўзаро фаолият барининг ўртасига қараб қатланади. У ажратишни талаб қилмайдиган қоғозларни бирлаштириш учун ишлатилади. Агар 180 ° айлантирилса ёки иккинчи ҳолатига сурилса, анвил „вақтинчалик“ ёки „тўғридан-тўғри“ созлама сифатида ҳам танилган аниқ созламага ўрнатилади. Бу ҳолатда степлернинг оёқлари кўндаланг чизиқдан узоқда, ташқарига букланади, натижада оёқлар ва кўндаланг чизиқ кўпроқ ёки камроқ текис чизиқда бўлади. Ушбу созлама билан степлер босилса, қоғозлар ҳимояси заифроқ бўлади, лекин степлернинг ўқини олиб ташлаш анча осон. Иккинчи созламадан фойдаланиш деярли ҳеч қачон кўрилмайди, аммо степлерларни тозалаш воситаларининг кенг тарқалгани ва ундан фойдаланиш ҳақида умумий маълумот йўқлиги сабабли баъзи оддий замонавий степлерлар аниқ позициядан маҳрум бўлган собит анвилга эга.

Замонавий степлерлар ривожланишда ва фойдаланувчиларнинг ўзгарувчан одатларига мослашишда давом этмоқда. Камроқ ҳаракат ёки осон сиқиш ҳам да фойдаланиш степлерлар, масалан, фойдаланувчи қўллаши керак бўлган куч миқдорини камайтириш учун турли хил левераж самарадорлигидан фойдаланилади. Натижада, бу степлерлар такрорланадиган, катта степлерлаш ишлари одатий бўлган иш муҳитида қўлланади.

Баъзи замонавий иш столи степлерлари Флат Cлинч технологиясидан фойдаланади. Флат Cлинч степлери ёрдамида степлер оёқлари аввал қоғозни тешиб, кейин эгилиб, қоғозга мутлақо текис босилади ва одатда ишлатиладиган икки ўрнатувчи анвилни йўқотади ва оёқлари букланган чуқурчага ўрнатилган степлер асосини ишлатади. Шунга кўра, степлерларнинг ўткирроқ қирралари йўқолади ва қоғознинг текисроқ йиғилишига олиб келади, яъни файл ва боғловчи жойни тежаган ҳолда.

Баъзи нусха кўчириш машиналарида ҳужжатлар нусхалари чоп этилаётганда уларни автоматик равишда бирлаштириб олиш имконини берувчи ўрнатилган степлерлар ҳам мавжуд.

Саноати

2012-йилда АҚШда 80 миллион долларлик степлерлар сотилган[8]. Доминант АҚШ ишлаб чиқарувчиси Сwинглине ҳисобланади.

Усуллари

Кўриниш чизмаси

Доимий маҳкамлаш степлерни материалдан ўтказиб, анвилга, учларини эгадиган кичик металл пластинкага, одатда ичкарига қараб, нарсаларни боғлай олади. Аксарият замонавий степлерларда анвил айланади ёки силжийди, степлер учларини доимий бирлаштириш учун ичкарига ёки маҳкамлаш учун ташқарига эгишда ўртасида ўзгаради . Ҳужжатларни тўғри йиғишни осонлаштириш учун қоғозга тўлиқ қўшни бўлган қисқичлар шакллари стандарт, бурмаланган, текис ёки юмалоқ бўлиши мумкин.

Пиннинг ёпиштириш усулида ҳужжатлар ёки бошқа элементлар вақтинча боғланади. Ёпиштириш учун анвил сирпанади ёки айланади, шунда степлер ичкарига эмас, ташқарига эгилади. Баъзи степлерлар штапелнинг бир оёғини ичкарига, иккинчисини эса ташқарига букиш орқали пин қилади. Степлер элементни нисбатан хавфсизлик билан боғлайди, лекин осонгина олиб ташланади.

Таcкинг ёпиштириш усулида об’эктларни эълонлар тахтаси ёки деворлар каби сиртларга маҳкамлайди. Бирикиши мумкин бўлган штапелнинг остинги қисми ўзининг йўлидан ташқарига букланади, шунинг учун штапеллар анвилга букланишдан кўра тўғридан-тўғри об’эктга кириб боради. Бу ҳолатда штапеллар штапел табанcаси ишига ўхшаб, лекин штапелни камроқ куч билан бошқаради.

Эгар степлерларида буклетлар тайёрлаш учун олдиндан букланган варақларни билаштира олиш учун тескари В шаклидаги эгар мавжуд ҳисобланади.

1910-йилда ихтиро қилинган ишлатилмайдиган штапеллар қоғознинг кичик қопқоғини тешиб, уни тирқиш орқали ўрайдиган восита бўлган. Энг янги муқобил усул саҳифаларни тишли металл тишлар билан бирлаштириб, ҳосил бўлган тешикдан қочади.

Жарроҳлик степлерлари

Жарроҳлар терини ёпиш ёки жарроҳлик анастомози пайтида тикув ўрнига жарроҳлик степлерлардан фойдаланишлари мумкин.

Тери степлери стандарт стаплерга ўхшамайди, чунки унинг анвиллари йўқ. Тери штапеллари одатда „М“ шаклига га олдиндан ўзгартирилади. Степлерни терига босиш ва тутқичга босим ўтказиш уни тери орқали фасцияга эгилади, токи иккала учи ўртада деярли учрашиб, тўртбурчак ҳосил қилмагунча.

Степлерлар одатда колоректал жарроҳликда ичак резекциялари пайтида операция вақтида қўлланади. Кўпинча бу степлер тури ажралмас пичоққа эга бўлиб, улар степлерни аниқ жойлаштириш билан ичакни кесиб ўтади ва асептик майдонни сақлайди. Жарроҳлик пўлатдан ясалган штапеллар одатда бир марталик стерилланган картриджларда берилади.

Турлари

  • Uzunroq buklet stepleri.
    Узунроқ буклет степлери.
  • Buklet stepleri.
    Буклет степлери.
  • Elektron stepler.
    Электрон степлер.

Манбалар

  1. ↑ Эриc Лимер. „Ис Фашион-Cонсcиоус Десигн тҳе Футуре оф тҳе Стаплер?“. Гизмодо. Гаwкер Медиа (2013-йил 23-март).[сайт ишламайди]
  2. ↑ Андоза:МерриамWебстерДиcтионарй
  3. ↑ „Боститч Элеcтриc Стаплерс“. 2018-йил 19-январда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2018-йил 18-январ.
  4. ↑ „Антиқуэ Стаплерс & Отҳер Папер Фастенерс“. Эарлй Оффиcе Мусеум. 2006-йил 17-мартда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2006-йил 10-март.
  5. ↑ „Виэw тҳе Патент“. Қаралди: 2010-йил 10-июн.
  6. ↑ „Виэw тҳе Патент“. 2015-йил 7-апрелда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2010-йил 10-июн.
  7. ↑ „Антиқуэ Стаплерс & Отҳер Папер Фастенерс“. Эарлй Оффиcе Мусеум. 2006-йил 17-мартда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2006-йил 10-март.
  8. ↑ Коркки, Пҳйллис. „Тҳе Аттачмент Тҳат Стилл Макес Ноисе“. Тҳе Неw Ёрк Тимес (2013-йил 23-март). 2013-йил 24-мартда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2013-йил 25-март.

Ҳаволалар

"https://new.ziyosfera.uz/ziyo/Stepler" dan olindi