Stilbit sahifasining manbasini koʻrish

{{Mineral|Сингония=Моноклинная|Плотность=2,2}}

'''Stilbit''' — natriy va kaltsiyning suvli alyumosilikati, [[Seolitlar|zeolitlar]] oilasiga tegishli mineral. Kimyoviy tarkibi juda oʻzgaruvchan boʻlib, NaCa<sub>4</sub>(Si<sub>27</sub>Al<sub>9</sub>)O<sub>72</sub>28H<sub>2</sub>O formulasi bilan ifodalanadi. Bu past haroratli [[mineral]] boʻlib, tabiatda, odatda, vulqon otilishidan soʻng paydo boʻlgan gʻovaklar, yoriqlar va boʻshliqlarda zeolit va [[xalsedon]] guruhlariga tegishli boshqa minerallar bilan birga uchraydi.

== Nomining etimologiyasi ==
Nomlanishi yunoncha "''stilbe''" — "oyna", "porlash" soʻzidan kelib chiqqan boʻlib, mineralning kuchli shishasimon yoki marvaridsimon porlashi bilan bogʻliq. "Stilbit" atamasi ilk marotaba [[1796|1796-yili]] fransuz kristallshunosi R.J.Gayuy tomonidan fanga kiritilgan. [[1997|1997-yili]] Xalqaro Mineralogiya Uyushmasi tavsiyasiga koʻra, "stilbit" nomiga uning tarkibida ustunlikka ega [[Kationlar|kationning]] timsoli qoʻshila boshlandi.

== Tavsifi ==
Rangi oq, och pushti, kulrang, sargʻish yoki shaffof rangsiz tusli. U sariq va och jigarrangdan toʻq jigarrang va zargʻaldoq-qizil ranggacha oʻzgarishi mumkin. Ketma-ketlikda yoki plastinali uslubda birikkan kristallar koʻrinishida hosil boʻladi. Koʻpincha xochsimon kesishgan holda egizak va toʻrtizaklar shaklida uchraydi.

Yoʻldosh minerallari: [[Kvars|kvarts]], [[epidot]], prenit, [[Kalsit|kaltsit]], [[xalsedon]], [[Oytosh|seolitlar, adulariya]] [[Seolitlar|.]]

== Konlar manzillari ==
[[Fayl:Stilbite-27200.jpg|thumb|220x220px| Stilbit (Hindiston)]]
Stilbitning eng yaxshi namunalari [[Hindiston]]da, [[Mumbay|Bombay]] chetlaridagi bazalt konlarida qazib olinadi. Rossiyada stilbit [[Krasnoyarsk oʻlkasi|Krasnoyarsk oʻlkasida]] (Nidim, Amudixa va b.) uchraydi. Uning Uralda (Zaplotniy Kamen va b.)  [[Zabaykalye|Zabaykaliya]] (Klichka), [[Kamchatka]], [[Saxa|Yakutiya]], [[Primorsk oʻlkasi|Primorya oʻlkasida]] ham konlari topilgan. Shuningdek, [[Qrim]]da, masalan, Qoratogʻda ham uchraydi.

== Ilova ==
Sanoatda gazlar va suyuqliklar uchun tabiiy filtr sifatida keng qoʻllanadi. Bundan tashqari, baʼzi kimyoviy unsurlarni, ayniqsa [[Kalsiy|kaltsiy]] va [[Magniy|magniy kabi ayrim kimyoviy unsurlar va moddalarni]] oʻziga torta olish xususiyatiga koʻra neft toʻkilishining oqibatlarini bartaraf etish va uning yoyilishini cheklashda ishlatiladi. Shuningdek, suvni yumshatish uchun ham ishlatiladi.

== Adabiyotlar ==

* Mala Girnicha entsiklopediyasi: 3 jildda / tahrir uchun. V. S. Biletskiy. — Donetsk: Donbas, 2004-yil. — ISBN 966-7804-14-3.
* Slaughter, M. (1970), stilbitning kristalli tuzilishi: American Mineralogist: 55: 387-397.
* Cruciani, G., G. Artioli, A. Gualtieri, K. Stahl va JC Hanson (1997), sinkrotron rentgen kukunlari diffraktsiyasidan foydalangan holda stilbitning dehidratsiya dinamikasi: Amerika Mineralogist: 82: 729-739.
* Cruciani, G., G. Artioli, A. Gualtieri, Acta Crystallographica: B27: 833-841.
* Bulletin de Mineralogie: 101: 368-375.
* Mineralogical jurnali (1998): 62: 555.