Ziyosfera

Suba

Суба — Кения ва Танзаниянинг жануби-ғарбий қисмида яшовчи халқ. Уларнинг сони тахминан 180 минг киши. Басуба халқининг ўз номи. Халқ Банту халқларини назарда тутади. Танзаниянинг Мара минтақасидаги Тариме туманида ҳам ўзларини Суба деб атайдиган одамлар бор, бироқ уларнинг бир этник гуруҳга мансублиги аниқ эмас. Уларнинг тили жуда ўхшаш.

Субанинг она тили — Икисуба. Бугунги кунда халқ вакилларининг аксарияти католиклик[1]. Халқ вакиллари Виктория кўлидаги 2 оролда — Русинга ва Мфанганода истиқомат қилишган ва улар Кенияда жойлашган охирги қабила ҳисобланади. Қабиланинг тили материкда яшовчи Субаларнинг муҳим қисми орасида тил ўзгаришига қадар яқин атрофдаги Луо халқи томонидан катта таъсир кўрсатади. Натижада уларнинг тили Қизил китобга хавф остида қолган тиллар қаторида киритилган. Ушбу лингвистик ўзгаришларга қарамай, Суба ўзининг этник ўзига хослигини сақлаб қолди.

Соҳил бўйлаб жойлашган суба халқи ўзларини Уреги, Гвасси ва Каксингри деб аташган. Иккинчиси Мбита Поинт деб номланган кичик балиқчилар қишлоғида яшайди ва Уреги тепаликларида яшовчилар билан чамбарчас боғлиқ. Субаларнинг яна бир кичик гуруҳи — худди шу номдаги баланд тоғларда яшайдиган гвасийлар. Улар кўл яқинида яшовчи суба қабиласининг энг катта гуруҳидир. Бугунги кунда ороллар ва баланд тоғларнинг кўплаб аҳолиси ҳали ҳам Луганда тили билан чамбарчас боғлиқ бўлган Суба лаҳжасини сақлаб қолишган, гарчи кўп жиҳатдан унга Луо халқининг тили кучлироқ таъсир кўрсатади.

Абасуба Cоммунитй Пеаcе Мусеум

Субаларнинг аксарияти Мфангано оролида яшайди. 2013-йилдан бери Суба декабр ойида Рождество олдидан ҳафтада икки кун давомида Русинга оролида йиллик маданий фестивал Русинга фестивалига мезбонлик қилади[2]. 2018-йилда фестивалда 13 давлатдан 8000 киши қатнашди [3]. Мфангано оролида Абасуба Cоммунитй Пеаcе Мусеум ва Маванга ғорлари жойлашган[3]. Суба дастлаб Угандадан Виктория кўли бўйлаб кўчиб ўтган ва Русинга ва Мфангано оролларига жойлашган. Бошқа кичик гуруҳлар ХВИИИ аср бошларида худди шу кўл қирғоғига кўчиб ўтдилар ва жойлашдилар. Оролларда қўним топганлар ўз номига „чула“ сўзини қўшган, бу „орол халқи“ деган маънони билдирган. Бошқалар ўзларини Фангано деб аташган.

Манбалар

  1. ↑ Племя суба в Энциклопедии народов мира Андоза:Проверено
  2. ↑ „#КеФестивалс: Русинга Фестивал -“ (эн). Паукwа (2019-йил 18-июн). Қаралди: 2019-йил 29-октябр.
  3. ↑ 3,0 3,1 „Русинга фестивал: савинг тҳе Абасуба cултуре“ (эн). Тҳе ЭастАфриcан (2018-йил 29-декабр). Қаралди: 2019-йил 29-октябр.

Адабиёт ва манбалар

  • Окотҳ-Окомбо, Дунcан (1999) 'Тил ва этник ўзига хослик: Абасуба иши', Кения фанлар журнали (серия C, гуманитар ва ижтимоий фанлар) 5, 1, 21-38.
  • Ҳеине, Бернд ва Брензингер, Матҳиас (таҳрирлар) (2003) „Африка“, ЮНЕСКОнинг йўқолиб кетиш хавфи остидаги тиллар Қизил китобига киритилган . (кириш пастки)
"https://new.ziyosfera.uz/ziyo/Suba" dan olindi