Sun Bin sahifasining manbasini koʻrish

{{ichki havolasiz}}{{imlo}}
[[Fayl:Sun_Bin.jpg|thumb|Sun Bin (Quyosh qutisi)]]
'''Sun Bin''' – [[Xitoy]]ning dastlabki harbiy yozuvchisi [[Xitoy tarixi|Xitoy tarixidagi]] [[Chjango|urushayotgan davlatlar davrida]] yashagan (mil.avv. 316-yil). U Vey ([[Xitoy]] hududidagi podshohlik) xizmat qilayotgan vaqtda Vatanga xiyonat qilishda ayblanib, yuziga tatuirovka chizishga hamda tizzalarini kesib tashlashga [[hukm]] qilingan. Shundan soʻng, Sun Bin ''Vey podshohligiga'' qochib kelgan, soʻngra ''Chi podshohligida'' (Qi-xitoyning qadimgi podshohligi) ''harbiy qoʻmondon'' boʻlib xizmat qilgan. U Chi podshohligining ''Guiling'' va ''Maling janglarida'' hamda Vey davlatiga qarshi urushda gʻalabaga erishgan.

== Hayoti ==
Sun Bin yoshligidanoq oʻzining mohir qobiliyatliligi bilan tanilgan. U Pang ([[Mongoliya]] hududidagi podshohlik) davlati barbod boʻlgandan soʻng, u [[Vey]] davlatiga harbiy [[general]] sifatida xizmat qilish uchun kelgan va bir nechta janglarda gʻalaba qozonganidan keyin mashhurlikka erishdi.

=== Mutilatsiya ===

Sun Chi davlatiga qarshi chiqqanlikda ayblandi. [[Qirol]] tomonidan Sunni yuziga [[tatuirovka]] qilish va tizzalarini olib tashlashga hukm qilindi va Sunni [[Jinoyat|jinoyatchi]] deb eʼlon qilindi va u umrbod mayib qilib qoʻyildi. Oxir oqibat,Sun Pang (Sun Binning eng yaqin doʻsti) ning asl niyatlarini anglab yetdi va oʻzini aqldan ozgan qilib koʻrsatdi. Keyinchalik Sun Chi davlati diplomatlari yordamida Vey davlatidan ketdi.

== Ilmiy ishlari ==
Sun Bining (Sun Binning „Urush sanʼati“) [[Kitob|kitobi]] harbiy [[kitob]] edi. Bu [[kitob]] [[Xan (sulola)|Xan sulolasidan]] keyin yoʻqolgan deb oʻylangan. Biroq 1972-yil [[aprel]] oyida arxeologlar tomonidan Shandong [[Provinsiya|provinsiyasining]] Linyi([[Xitoy|Xitoyning]] qadimiy shahri) shahridagi [[Qabr|qabrni]] qazish jarayonida qabrdan bir nechta kitob parchalari topildi. [[Qabr]] ichidan Sun Binning „Urush sanʼati“ [[Asar|asari]] topilgan. Qadimgi matnlarda Sun Binning Urush sanʼati [[Kitob|kitobini]] asli 89 bobdan iborat boʻlganligi aytilgan boʻlsa-da, qayta topilgan [[Nusxa|nusxada]] faqat 16 ta tekshirilishi mumkin boʻlgan bob bor edi."[[Sun Bin|Sun Binning]] urush sanʼati" [[Kitob|kitobining]] parchalari ham topilganligi sababli, tarixchilarning fikriga koʻra, kitobning baʼzi boblar „Urush sanʼati“ ga tegishli boʻlishi mumkin degan [[Xulosa chiqarish|xulosaga kelishgan]]. Bundan tashqari, „Sun Binning Urush sanʼati“ [[Asar|asari]] bilan solishtirganda, „Urush sanʼati“ [[Kitob|kitobi]] oldingisidan katta farq qiladi. Birinchisi [[qamal]] [[Urush|urushiga]] qarshi maslahat bergan boʻlsa, ikkinchisi [[qamal]] qilingan [[Shahar|shaharga]] hujum qilish usulini taklif qilgan. Bu [[Chjango|urushayotgan davlatlar davrining]] keyingi bosqichlarida [[qamal]] urushini strategik koʻrib chiqishning oʻzgarishiga toʻgʻri kelmas edi.

== Yana qarang ==
* [[Sunszi|Sun Szi]]

== Adabiyotlar ==
* Xitoy solnomasi
* Qadimgi Xitoy tarixi 35.56
* Konfutsiy asarlari
* Habibullayev, Alimulla. Oʻzbekiston sharqshunoslari bibliografiyasi (1949 – 2022-yillar. Toshkent: Toshkent davlat sharqshunoslik universiteti, 2022.
[[Turkum:Tugʻilgan yili nomaʼlum boʻlgan kishilar]]
[[Turkum:Xitoy mutafakirlari]]
[[Turkum:Xitoy yozuvchilari]]
[[Turkum:xitoy yodgorliklari]]
[[Turkum:Fan]]
[[Turkum:Tarix]]
[[Turkum:Yozuvchilar]]